Als sector zijn we al jaren bezig met de energietransitie, de ambitie is om in 2040 fossielvrij te telen. Dat is te laat, we moeten morgen van het gas af! Tenminste, dat dacht ik vanochtend toen ik las dat de Nederlandse gasvoorraad nog slechts 1,1 procent bedroeg. Het bleek om een tikfout te gaan: onze voorraden zijn voor 11 procent gevuld. Dat is echter nog steeds superlaag. Los van de gestelde klimaatdoelen zal de glastuinbouw ook om die reden gasloos moeten gaan telen. Er is geen andere weg.
Maar hoe? Elektrificatie is cruciaal voor een toekomst zonder gas. Hier in Zuidoost-Nederland zijn geothermie en restwarmte geen opties. We zijn aangewezen op elektriciteit, maar het net is hier totaal niet op ingericht; netcongestie is aan de orde van de dag. En wanneer ik in de zomer – als er veel zonnestroom is – het net wil helpen stabiliseren door inzet van een e-ketel, krijg ik nul op het rekest. Men vindt het fijn als de WKK niet aan hoeft en er niet nog meer elektriciteit wordt aangeboden, maar tegelijkertijd mag ik geen stroom afnemen om mijn e-ketel te laten draaien. Waarom kan ik niet net zoveel elektriciteit van het net halen als ik teruglever? Dat is toch krom? Maar je krijgt geen poot aan de grond bij de partijen die hierover gaan, en zeker niet bij de politiek.
De inrichting van ons elektriciteitsnet vormt naar mijn mening de grootste bottleneck om te komen tot een gasloze glastuinbouw. Maar er zijn meer uitdagingen. Waar halen we CO₂ vandaan wanneer de WKK’s en de ketels aan de kant worden gezet? Er zijn nog geen goede en betaalbare alternatieven voorhanden.
Kortom: hobbels te over. Ik kan er met mijn hoofd niet bij dat er torenhoge duurzaamheidsdoelen worden gesteld, maar dat de randvoorwaarden om die te behalen niet op orde zijn. En dat bedrijven hier vervolgens ook nog eens op worden afgerekend.
Ik heb dit al eens eerder aangehaald in mijn columns, maar wil het nogmaals aan de kaak stellen. Gewoon, omdat het zo bizar is. We moeten hoe dan ook naar een fossielvrije glastuinbouw, dat begrijpt iedereen. Maar het gaat simpelweg niet. Als je mensen verplicht om te gaan fietsen, zorg je toch ook dat er voldoende fietspaden zijn?
Peter van Ninhuys, teeltmanager bij Van Gog Kwekerijen Helmond
