De vraag naar robotica-oplossingen groeit sterk. Om daarop in te spelen heeft TU Delft in januari het RoboHouse geopend, waar bedrijven terecht kunnen. Daar blijkt veel animo voor, bleek tijdens een rondleiding van de Studiekring voor Plant- en Systeeminnovatie in de Mondiale Tuinbouw.

In het RoboHouse huizen inmiddels dertig start-ups en het is ook een praktijkomgeving waar nieuwe applicaties voor robotica uitgedacht en uitgeprobeerd worden, vertelde manager Jaimy Siebel. Er wordt gemikt op uiteenlopende sectoren: retail, voedselindustrie, tuinbouw, zorg.
“We hebben een methode ontwikkeld om heel snel te bespreken of een proces eigenlijk wel te automatiseren valt. In zo’n ‘canvas-sessie’ bekijken we de huidige en gewenste situatie en beoordelen elke processtap. Zo heb je na een uur al duidelijkheid of een project wel zinnig is”, vertelt Siebel.

Sla ontkernen

Die aanpak is bijvoorbeeld gevolgd met het voedselverwerkende bedrijf FTNON om de kern van een slakrop automatisch te verwijderen. “Het snijden van ijsbergsla is gemakkelijk te automatiseren, maar daaraan voorafgaand moet je de krop ontkernen. Dat wordt nu met de hand gedaan in de koelcel door mensen in een fleecetrui. Geen aantrekkelijke arbeidsomstandigheden dus.”
In een team van wetenschappers is een methode ontwikkeld waarbij de krop met zes 3D-camera’s in beeld wordt gebracht, zodat een apparaat de onderkant er goed uit kan snijden. Tegelijkertijd worden er data verzameld die bijvoorbeeld nuttig kunnen zijn voor de veredelaar. De manager denkt dat er tevens een vertaalslag te maken valt naar andere slasoorten en kool.

Wieden

Een andere benadering is om in een studentenproject een aanpak te verkennen (proof of principle). De Weed Removal Robot is zo begonnen. Hij boort automatisch onkruidplanten op het veld kapot, in eerste instantie een alternatief voor handmatig wieden op een biologisch bedrijf, maar ook een vervanger van herbiciden. Inmiddels is een start-up met deze ‘wiedbot’ verder gegaan.
Opvallend hierbij is de verfrissende benadering: “Voor de hand liggend is de vraag: hoe herken je het onkruid? Maar dat hoeft helemaal niet. Het is gemakkelijker om de gezaaide planten die in de rij staan te vinden met behulp van patroonherkenning. De rest moet dan weg.”

Bladplukrobot

Siebel denkt dat een snelle screening ook bij de bladplukrobot van Priva heel nuttig geweest zou zijn. “Het gaat bijvoorbeeld om vragen of je het blad wel goed kunt herkennen en of je het wel goed kunt afsnijden zonder gevaar op ziektes. Als je dat eerst had getest, was de ontwikkeling toentertijd waarschijnlijk uitgesteld”, zei hij. Overigens benadrukt hij dat de beoordeling van Priva van taken in de kas wel klopt. “Je moet met een robot de handelingen doen, die je heel vaak moet uitvoeren, zoals bladplukken, en niet die je minder vaak doet.”
“Wij hebben expliciet belangstelling voor de tuinbouw”, zegt Siebel. “Er komt in april bij het World Horti Center een oogstpluk challenge. We denken erover om daar met een dream team op in te spelen, een aanpak die ook bij de auto op zonne-energie heel succesvol is geweest.”

Mens is vaak beter

Tegelijkertijd zijn processen in de tuinbouw wel erg lastig. Dat moet niet onderschat worden, benadrukte hij. “Het gaat om zeer ingewikkelde mobiele manipulatie. Wij hebben hier, in samenwerking met Delhaize, een supermarkt nagebouwd. Het blijkt dat ook mobiele manipulatie die we als simpel zien, zoals vakkenvullen, voor de robot toch tamelijk ingewikkeld is. Een mens kan dat veel beter en sneller. Dat geldt ook voor postpakketten sorteren. Als het in de supermarkt of het postsorteercentrum al lastig is, waar de producten zeer herkenbaar zijn, is het in de kas nog veel ingewikkelder.”
Tot slot hangt het welslagen van een robot-innovatie af van de belangstelling van een commerciële partij. “Voor een echte doorbraak gaat het om grote bedragen. In de VS lukt dat wel, in Nederland zijn we geneigd bij een paar miljoen te stoppen. Dan krijg je de situatie dat aangetoond is dat iets kan, bijvoorbeeld paprika’s plukken met de Sweeper; vervolgens moet er een ondernemer op inspelen en dan stokt het. Wij proberen hier in onze projectaanpak net een paar stappen verder te zetten.”

Tekst: Tijs Kierkels, beeld: Daniel Verkijk