Gericht doseren van een fijne mist in de kas is een extra instrument in de klimaatregeling. Essentieel voor de goede werking van de hogedruk nevelinstallatie is een goede kwaliteit uitgangswater.

Het maken van fijne mist gebeurt met behulp van een hogedrukpomp die zuiver water met een druk tussen 80 en 120 bar door een speciale roestvrijstalen nozzle perst. De waterdruppeltjes die ontstaan zijn 2 tot 5 micron. Ze blijven lang genoeg in de lucht zweven om daar te verdampen zonder het gewas nat te maken. De kaslucht wordt daardoor vochtiger én koelt af. Water onttrekt bij de verdamping energie aan de omringende lucht (adiabatische koeling). Waterverneveling is daarom een nuttig hulpmiddel bij gewassen die ’s zomers koude nodig hebben, zoals freesia, anthurium en phalaenopsis.
Met de belangstelling voor Het Nieuwe Telen is de aandacht voor het kasklimaat toegenomen en neemt de aanschaf van hogedruk nevelinstallaties als hulpmiddel bij de klimaatbeheersing toe.

Hogedruk nevelleiding

Een degelijke installatie, gemaakt van hoogwaardig RVS materiaal en bestand tegen een hoge druk van 80-120 bar, kan zo 20 tot 25 jaar mee gaan. Wanneer het uitgangswater van een goede kwaliteit is, is het onderhoud aan de leidingen en nozzles minimaal. Het enige wat moet gebeuren, is een aantal keer per jaar vervangen van de filters van het voorfiltratiesysteem, afhankelijk van de waterkwaliteit. Voor en na dit filter wordt de druk gemeten. Als het drukverschil oploopt, is vervanging van het filter nodig. In Nederland is 300-350 cc water per m² per uur voldoende.
Qua installatie van de hogedruk nevelinstallatie is het belangrijk dat de nozzles een vrije uitworp hebben. Dat wil zeggen niet te dicht bij de schermdoeken, assimilatielampen of verwarmingspijpen. Wanneer de mist voorwerpen raakt, ontstaan er druppels. Deze kunnen naar beneden vallen, met nat gewas als gevolg.

Uitgangswater

Er zijn globaal drie soorten uitgangswater geschikt, of geschikt te maken: regenwater, leidingwater en omgekeerde osmose water. Deze laatste vormt de beste keuze. Bron- en leidingwater kan middels omgekeerde osmose techniek worden gezuiverd. Het eindproduct is zuiver water. Dit is fysisch en bacteriologisch schoon.
Stabiel leidingwater komt op de tweede plaats. De kostprijs en de opgeloste mineralen calcium en magnesium vormen vaak een beperking.
De derde keuze is het gebruik van regenwater vanwege de instabiele chemische en organische kwaliteit en verhoogde temperaturen door het jaar heen. Dit water wordt vaak opgeslagen in een bassin of silo. Voorwaarde is dat deze watervoorraad is afgedekt om invallend vuil te beperken. Een gedegen voorfiltratie is absoluut noodzakelijk. Een standaard zandfilter houdt deeltjes tot 30-40 micron tegen en een fijner filter kan deeltjes van 30 tot 10 micron filtreren. Deze filters zijn niet alleen een extra kostenpost, maar vergen ook onderhoud.

Extra onderhoud

Ook de apparatuur rondom de hogedruk nevelleiding vereist aandacht. Bij de pompen moet de olie worden ververst na de eerste honderd uren. Daarna is eens per jaar olie verversen voldoende in combinatie met een preventieve visuele inspectie.
Het is goed om de benodigde omvang van de osmose-apparatuur van te voren uit te rekenen. Het kan zijn dat er extra behoefte is aan aanvullend schoon gietwater. Het aanschaffen van een te grote capaciteit is niet verstandig, aangezien het apparaat een hogere investering vergt en onnodig vaak aan- en uitschakelt. Het is noodzakelijk om een onderhoudscontract af te sluiten voor de osmose-apparatuur.

Tekst: Marleen Arkesteijn, beeld: MJ-Tech