De bedrijfstoetreding van hun zoon Gert was voor de Vlaamse aardbeientelersfamilie Krijnen aanleiding te investeren in een nieuwe kas van 4 ha. De bestaande kas werd in 2022 uitgerust met LED-lampen waardoor de familie nu jaarrond aardbeien teelt. Momenteel experimenteert men met doordragers om de arbeidsinzet op het bedrijf beter te spreiden.
Het waren de aardbeien van Ann en Luc Krijnen waarmee Coöperatie Hoogstraten eerder dit jaar het aardbeienseizoen ceremonieel opende, een traditie die vele decennia teruggaat. In de praktijk betreft het een officieuze opening. Sinds de opkomst van belichte aardbeienteelt, zo’n tien jaar geleden, heeft de veiling namelijk een constante aanvoer van aardbeien.
De familie Krijnen behoort met hun vennootschap Gestelberries tot de acht belichtende aardbeientelers van Hoogstraten, samen goed voor een areaal van 12 ha. Door de vroege aanplanting, begin oktober, liep het winterseizoen dit jaar iets eerder ten einde terwijl de belichte voorjaarsteelt iets achterliep door de sombere weer. “Daardoor hadden we dit jaar een periode van drie weken geen aardbeien”, vertelt Luc Krijnen als we zijn bedrijf bezoeken.
Productiepiek en prijsdaling
De meer dan tien Roemeense seizoenarbeiders lopen door de paden en vullen hun doosjes met rijpe vruchten. “Door het mooie weer is de teelt versneld en hebben we een productiepiek”, aldus Krijnen. “Doordat ook andere aardbeientelers pieken, is de aanvoer op onze veiling enorm. Dat heeft een negatieve impact op de prijs. De prijzen zijn ineen gezakt en dalen nog steeds.”
De regio Hoogstraten is in de wijde omgeving, tot zelfs in Engeland, bekend om zijn aardbeien. Ook Krijnen heeft diepe wortels in de aardbeienteelt. Zijn ouders teelden ook aardbeien. Nadat de nu 60-jarige glastuinder het ouderlijke bedrijf in 1996 overnam, schakelde hij geleidelijk over op beschermde teelten.
Het begon met tunnels en overkappingen en mondde in 2011 uit in een kas van 2,2 ha. In 2017 werd een oude kas vervangen en het totale areaal uitgebreid tot 3,3 ha. In de jaren erna combineerde hij glastuinbouw met vollegrondsteelt. “Maar aardbeien van de vollegrond leveren minder op en het is fysiek zwaar werk”, aldus de teler. In 2021 liet hij een nieuwe kas van 4 ha bouwen en nam volledig afscheid van de vollegrondsteelt.
Opkomst belichte aardbeienteelt
Krijnen symboliseert hiermee een algemene trend bij Coöperatie Hoogstraten, waar het aandeel vollegrondsaardbeien in twee decennia gedecimeerd is. Een andere trend in de teelt is de opkomst van belichting en jaarrond productie. Krijnen startte in 2022 met de belichte aardbeienteelt.
Tegelijk met de nieuwbouw heeft hij de kas uit 2011 uitgerust met LED-lampen van MechaTronix. “De nieuwste kassen zijn allemaal uitgerust met AR-coating en zijn op zichzelf al erg licht. De kas van 2011 heeft gewoon glas. Door hier LED-lampen te installeren, konden we deze kas een upgrade geven”, legt hij uit.
De belichte serre is verdeeld in twee afdelingen van elk 1,1 ha. In de ene afdeling hangen lampen met een vermogen van 145 µmol/m².s. Hier worden late herfst en vroege lente aardbeien geteeld. In het andere gedeelte hangen lampen met een vermogen van 220 µmol/m².s. “Dat is echt voor de winteraardbeien”, aldus de Vlaming.
Door vorig jaar begin oktober te planten in plaats van midden oktober, zoals hij voorheen deed, kon de teler de productie van zijn winteraardbeien pieken rond de feestdagen. Deze strategie is voor herhaling vatbaar, vertelt hij. “De prijszetting was toen goed.”
Opvolging stuwt investeringslust
De teler kijkt tevreden terug op de ingrijpende transitie van zijn bedrijf. Zonder opvolging had de toekomst er heel anders uitgezien. “Toen duidelijk werd dat onze zoon Gert (26) in het bedrijf wilde komen, hebben we besloten om te investeren in de nieuwbouw en ons bedrijf klaar te stomen voor de toekomst.”
Bij het ontwerp van zijn kas en de berekening van de bijbehorende WKK-installatie was hij nog uitgegaan van SON-T-belichting, waardoor hij nu met een overcapaciteit kampt. Dit had hij gedaan op advies van collega-aardbeientelers. “Door de snelle ontwikkelingen op het gebied van LED-belichting hadden zij mij geadviseerd eerst de kas te bouwen en dan te beslissen over de belichting.”
Toen de nieuwbouw van de kas afgerond was, bleken LED-lampen steeds meer een volwaardig alternatief voor SON-T-belichting in de aardbeienteelt. “Zeker omdat we toen overvallen werden door de energiecrisis”, klinkt het.
Goede ervaring met UV-robot
Niet alleen zijn zoon Gert zit mee in het bedrijf, ook zoon Stef (20) loopt warm voor een bedrijfsintrede en is dagelijks in de kas te vinden. De 20-jarige is verantwoordelijk voor de UV-robot. Op het moment van ons bezoek plaatst hij een magneet op de vloer van de kas. Deze magneet markeert het einde van het gangpad voor de robot. Zijn vader licht toe: “Hier moet de machine omdraaien.”
Het aardbeienbedrijf werkt sinds november met de UV-robot die ‘s nachts het volledige areaal van 7,3 ha afgaat. De laatste jaren hebben deze robots een snelle opmars gemaakt onder de aardbeientelers in Hoogstraten. “Het werkt echt fantastisch. Hierdoor hoeven we nog maar een derde van de oorspronkelijke gewasbeschermingsmiddelen tegen meeldauw in te zetten.”
Doordragers voor arbeidsspreiding
Behalve de UV-robot heeft de aardbeienteler ook ingehaakt op de trend van doordragers. Steeds meer telers in Hoogstraten schakelen over op doordragers die, in tegenstelling tot de junidragers, het hele jaar productie geven en dus meer dan een ronde meegaan. Krijnen is dit jaar gestart met het Italiaanse ras Aurora Karima in het belichte compartiment waar op 15 februari de laatste winteraardbeien zijn geplukt.
Begin mei is de eerste flush geplukt en komt de plant weer in bloei. De teelt loopt door tot september, waarna de kas weer wordt vrijgemaakt voor de winterplanten. “Op deze manier hoeven we maar twee keer aardbeien te planten in plaats van drie keer”, aldus de teler. Niet alleen realiseert hij op deze manier een betere arbeidsefficiëntie, ook verloopt de productiecyclus van de doordragers veel geleidelijker. “We hebben nu minder pieken waardoor we de personeelspuzzel makkelijker kunnen maken.”
Mogelijk dat de teler in de toekomst ook het areaal doordragers uitbreidt. Veel hangt daarbij af van de consumentenvraag en de ontwikkeling van nieuwe rassen. Het zijn immers de juni-dragers die de plaatselijke aardbeien het bekende imago hebben bezorgd. Alhoewel er al flinke stappen zijn gezet in de veredeling is de unieke smaak van de Elsanta, Sonata en Sonsation nog niet volledig geëvenaard. “Maar er zijn wel degelijk grote stappen gezet en de consument moet misschien ook gewoon een beetje wennen aan de nieuwe smaken”, besluit Krijnen met een glimlach.
Tekst en beeld: Jerom Rozendaal
Ann en Luc Krijnen met zoon Gert. “Omdat Gert in het bedrijf wilde komen, is besloten om te investeren in de nieuwbouw en ons bedrijf klaar te stomen voor de toekomst.”
