De afgelopen weken zijn de energieprijzen weer naar ongekende hoogtes opgelopen. Ik word hier bang van. En ik vrees dat ik niet de enige ben. Waar moet dat heen met de tuinbouw in Nederland en dan vooral met de belichte sierteelt? Een gasprijs van tegen de 3 euro per m³ maakt rendabel telen onmogelijk.

Wat moet een bedrijf op de korte termijn doen, dus voor komende winter? Leeg gaan liggen? Bij een kort cyclische teelt zoals chrysant zou dat kunnen. Lisianthus is ook kort cyclisch, maar daar duurt de opkweek bij de plantenkweker 17 weken. Planten wel deels betalen en weg laten gooien? En wat doe je dan met je personeel? Ontslaan? Of aanhouden en tijdelijk ergens anders laten werken? En hoe zal het dan gaan met je afzet, met je vaste klanten? Heb je daar ook geen verplichtingen aan?

Afzetketen in stand houden

Wat betekent het besluit om leeg te gaan liggen voor de toekomst van je bedrijf? Ga je dan ooit nog weer beginnen met telen? Of betekent het eigenlijk meteen het einde van je bedrijf?
En nog wat groter gedacht: moeten we de afzetketen in Nederland, die in de afgelopen vijftig jaar is opgebouwd niet proberen in stand te houden? Als die wegvalt omdat er geen producten meer zijn hebben we voor de langere termijn ook geen toekomst meer.

Lagere belichtingsniveaus

Zoals het er nu uit ziet zal er komende winter ruim 15% minder areaal jaarrond chrysant in productie zijn dan afgelopen winter. Op de hectares die wél in productie blijven zijn de teeltschema’s zodanig aangepast dat veel minder belichting gebruikt hoeft te worden. Het is immers niet meer rendabel om het gewas met veel belichting zo hard mogelijk te laten groeien.
Tot een jaar geleden dachten we dat een belichtingsniveau van 200 µmol/m².s optimaal zou zijn voor chrysant. Daar denken we nu anders over. De meeste teeltschema’s zijn ingezet op 100 µmol, maar het is alweer aan het schuiven richting minder, 70 of zelfs 50 µmol.

30% minder chrysanten

De ruimere plantdichtheden en de langere teeltduren maken dat de productie per m² ruim 15% lager gaat worden dan in de afgelopen jaren gebruikelijk was. Samen met het 15% kleiner areaal zullen er dus ruim 30% minder chrysanten geproduceerd worden komende winter.
Wat dat zal gaan doen met de prijzen weet niemand van tevoren zeker, maar we moeten er wel op durven vertrouwen dat die van de winter heel goed zullen zijn.

Tekst: Theo Roelofs, Delphy