Vandaag, donderdag 16 januari wordt bekend welk team zich de winnaar mag noemen van de vierde editie van de Autonomous Greenhouse Challenge. Vijf teams richtten zich in deze editie op het autonoom en duurzaam telen van dwergtomaten, met als doel een optimaal financieel rendement te behalen. Volgens WUR-onderzoeker Stef Maree verliep de wedstrijd uitermate vlot en wisten alle teams een nettowinst te realiseren.
De vierde editie van de wedstrijd vond plaats van september tot medio november 2024. Vijf teams uit China, Korea en Nederland stuurden hierbij autonoom en op afstand een dwergtomatenteelt aan. Dit deden ze op basis van zelfontwikkelde software. “Deze dwergtomaten werden geteeld in potten op tafels. Het was voor eerst dat we aan de slag gingen met een autonome teelt van potplanten”, vertelt Stef Maree, onderzoeker bij Wageningen University & Research (WUR) in Bleiswijk. De WUR faciliteerde de challenge en hun teeltexperts stuurden de teelt in een referentiekas aan. Dat gebeurde in deze editie ook autooom.
Stap verder in autonoom telen
In de vierde editie werd op diverse vlakken een stap verder gegaan op het vlak van autonoom telen. Mochten de teams in de eerste twee wedstrijden nog wel in de kas komen, nu was deze, net als bij de slateelt in de derde challenge, verboden gebied. Daarnaast werd de inzet van sensoren verder afgekaderd en moesten teams ook zelf de watergift aansturen. “Bijzonder was ook dat de gebruikte dwergtomaat eigenlijk een sierteeltgewas is. De plantjes worden normaliter verkocht aan consumenten, waarna de cherrytomaten geleidelijk afrijpen bij de consument thuis. In deze challenge hebben we gezien dat de dwergtomaat ook zeer geschikt kan zijn als productiegewas.”
Plantdichtheid bepalend
Terugblikkend kan Maree stellen dat de teelt zeer goed verliep. De software die de teams ontwikkelden was robuust en werkte goed. “We hoefden maar enkele malen in te grijpen. Wel verschilde de gekozen strategie sterk per team. En dat gold ook voor het oogstmoment. Er was per teelt één oogstmoment, dat bij de verschillende teams tussen 11 en 20 november lag.”
Het bleek volgens de onderzoeker lastig om het juiste oogstmoment te bepalen. Alle teams waren, achteraf gezien, ongeveer een week te laat met oogsten. “Hierdoor hebben ze dus onnodige kosten gemaakt.”
Daarnaast bleek de plantdichtheid een zeer bepalende factor voor het te behalen rendement. Aan het begin van de challenge stonden de potten van alle teams tegen elkaar aan. De teams hadden vervolgens drie opties om deze wijder te zetten. Daarin maakten ze hele verschillende keuzes. “Achteraf gezien bleek het zo dicht mogelijk bij elkaar houden van de planten een hele belangrijke factor te zijn. Overigens zagen de planten er aan het eind niet meer altijd even fraai uit. Maar dat was ook geen doel, het ging in deze challenge om het economische resultaat.”
Rendabele teelt
Het team dat onder de streep de meeste winst behaalde, wordt vanmiddag uitgeroepen tot winnaar. In zijn algemeenheid kan volgens Maree worden gesteld dat de dwergtomaat prima rendabel te telen is als productiegewas. “Het aantal geoogste kilo’s per vierkante meter lag behoorlijk hoog. Het is zeker interessant zijn om te kijken of de praktijk ook aan de slag kan met dit gewas.”
Noemenswaardig is daarnaast dat de referentiekas dit jaar ook volledig autonoom werd aangestuurd. Hiervoor gebruikten WUR-onderzoekers de kennis die eerder werd opgedaan in het AGROS-project. “Wij teelden geautomatiseerd op basis van de huidige teeltkennis en -inzichten, die in overleg met toeleveranciers en teler waren bepaald. De onafhankelijke BCO beoordeelde de dwergtomaten in de referentiekas als beste gewas. En deze kas leverde ook de hoogste productie per vierkante meter op, maar niet de hoogste nettowinst. De les is dat je – wanneer je een optimaal economisch resultaat wilt behalen – soms dingen moet doen die de plant niet zo fijn vindt. Bijvoorbeeld de lampen uitzetten als het gewas eigenlijk wel licht wil hebben.”
Datagedreven plaagbestrijding
De wedstrijd leverde ook het inzicht op dat het autonoom aansturen van het klimaat en de irrigatie al goed mogelijk is. Op het gebied van plantgezondheid en plaagbestrijding is er volgens de onderzoeker nog wel het nodige te winnen. “Bij deze editie hingen er vangplaten in de kas, die de teams via camera’s konden volgen. Op basis van de scout-informatie moesten ze onze IPM-specialisten adviseren bij de inzet van biologische bestrijders tegen witte vlieg. Dat lukte steeds beter naarmate de wedstrijd vorderde. Er zijn wel wat witte vliegen gedetecteerd, maar die hebben de oogst niet beïnvloed.”
Datagedreven biologische plaagbestrijding bleek echter complexer wanneer er ook andere beestjes opdoemden. “Dan is het lastig om een passend en gericht advies te geven over de inzet van biologische bestrijders. Er is nog werk te verzetten om ook hierbij de stap te kunnen maken naar datagedreven aansturing. Als het gaat om autonoom telen is er al veel mogelijk, maar er is ook nog de nodige winst te behalen.”
Kansrijk teeltconcept
Maree geeft tot slot aan dat de dwergtomaat veel mogelijkheden biedt om verdere stappen te zetten richting een autonome en geautomatiseerde teelt. “Je kunt de potten namelijk prima op tafels of in goten telen, er zijn bijna geen gewashandelingen nodig, er is één oogstmoment en de vruchten kunnen op dezelfde hoogte worden geoogst. Dit biedt veel mogelijkheden voor automatisering. Dergelijke teeltconcepten bieden veel kansen en hebben absoluut toekomst.”
Tekst: Ank van Lier
