De switch naar full LED in 2022 bood kwekerij Van Schie in Honselersdijk (potlelies en potchrysant) ruimte voor verdere teeltoptimalisatie en energiebesparing. Plantsensoren en data-analyse spelen daarin een sleutelrol. Teeltverantwoordelijke en mede-eigenaar Marcel van der Voort vertelt wat er sindsdien is geleerd en bereikt.
Over zijn eerste ervaringen met het telen van potlelies onder full LED in combinatie met biosensoren en sturen op basis van plantdata deed Van der Voort verslag in juli 2023 in de Onder Glas nieuwsbrief. Hij stelde onder andere vast dat planten via de biosensoren vertellen hoe zij zich voelen en of er sprake is van stressfactoren die hun functioneren beïnvloeden.
Kwaliteitswinst geboekt
“Daardoor kunnen we sneller en gerichter bijsturen in de klimaat-, licht- en schermregelingen en in de watergift. Vooral in de lichtarme winterperiode heeft dat veel opgeleverd”, zegt hij nu. “We hebben kwaliteitswinst geboekt en de teeltduur kunnen verkorten door de ruimtetemperatuur iets te verhogen en het belichten geleidelijk te starten en eindigen. Dat vinden de planten prettiger, bleek uit de data. De kastemperatuur is dus iets hoger ingesteld ten opzichte van de oude situatie met SON-T-belichting, maar dankzij de teeltversnelling en slimmer belichten is er per saldo aardig wat energie bespaard.”
Inzet bij potchrysant
Ook potchrysanten, het tweede gewas op het bedrijf, vragen in het donkere jaargetijde extra aandacht om de gewenste kwaliteit te realiseren, vult de Westlander aan. “Die telen we in dezelfde setting met belichting en biosensoren. In de winterteelt onder full LED is het lastiger om de bladkwaliteit goed te houden, wat ten koste kan gaan van de sierwaarde. Daar wilden we stappen in zetten en dat is vooral in het afgelopen seizoen goed gelukt.”
RTR te laag, temperatuur omlaag
Van der Voort: “Gek genoeg bleek uit de data dat de RTR in deze teelt te laag was, wat kwaliteitsbepalend is voor chrysant. Om de RTR tot het gewenste niveau te verhogen, moest de kastemperatuur omlaag. De vochtbalansen van de plant en de kas moesten natuurlijk op peil blijven. Beide doelen zijn gerealiseerd door het bovenste scherm − we hebben er twee − te kieren bij licht geopende luchtramen. De luchtvochtigheid bleef weliswaar redelijk hoog, maar deze maatregelen resulteerden wel in de gewenste temperatuurverlaging, terwijl er voldoende vocht werd afgevoerd en de planten goed bleven verdampen.”
Prachtige bijvangst
Tot zijn tevredenheid zag Van der Voort dat de aangepaste teeltstrategie in een betere plantkwaliteit resulteerde. “Dat is belangrijk, omdat we onze teeltplanning mede afstemmen op Valentijn, Internationale Vrouwendag en Engelse Moederdag. Topkwaliteit wordt dan goed betaald. Door het verlaagde temperatuursetpoint in verhouding tot het beschikbare groeilicht hebben we ook nog eens ruim vijftien procent minder energie in de teelt hoeven stoppen dan in het vorige seizoen, ondanks de donkere en koude winter. Dat was dus een prachtige bijvangst.“
Vertrouwen in data
Samengevat heeft de overstap naar full LED en een datagestuurde teeltstrategie het bedrijf heel wat opgeleverd. Van der Voort: “Ons belangrijkste leerpunt is dat je oude routines beter kunt loslaten en de data over de plant- en klimaatbalans moet laten spreken. Want die data zijn enorm belangrijk om de teeltstrategie te optimaliseren. We analyseren wekelijks en worden bijgestaan door specialisten van Vivent Biosignals en Ledgnd. Mede dankzij hun expertise konden we wezenlijke vooruitgang boeken en plukken we daar nu letterlijk de vruchten van.”
Tekst: Jan van Staalduinen
