Vanwege de hogere efficiëntie van LED vraagt deze manier van belichten iets minder elektriciteit, terwijl de productie wel toeneemt. Dat klinkt heel mooi, maar toch is niet iedereen tevreden. Telers zouden namelijk graag willen dat de extra belichting volledig benut wordt voor extra productie, maar dat lijkt nog niet helemaal te lukken.
‘Nieuwe inzichten over lichtbenutting van tomaat onder LED’, was de aanhef in een artikel van Kas als Energiebron deze maand. Als je het woord tomaat vervangt voor gerbera is de boodschap identiek en net zo helder. De X-factor onder LED waarover zo lang is gesproken, is eindelijk bekend. Alleen geen positieve X-factor, maar een negatieve!
Overstap naar full LED
Mede door de reeds ingediende subsidie aanvragen voor full LED, medio 2022 en 2023, stonden diverse gerberatelers dit najaar voor de keuze om de tweede en laatste stap te zetten van hybride naar full LED-belichting. De verwachtingen waren qua productie en kwaliteit hoog gespannen. Maar terugkijkend op de afgelopen winter zijn we niet tevreden. De verwachte meerproductie is niet gekomen en de licht-efficiency in mol PAR per bloem, is verslechterd.
Voorheen met een lichtniveau 80-100 µmol SON-T of hybride LED/SON-T werd een lichtefficiëntie gerealiseerd van 4-5 mol per mini bloem en 9-10 mol voor een grootbloemige gerbera. Deze winter zien we dat onder (hoge niveaus) full LED de lichtbehoefte soms tot 50% hoger kan zijn.
Vegetatief versus generatief
Hoe kan dat nu zou je denken? Verschillende hypotheses gaan rond maar voor elk argument dat je kunt bedenken (koudere plant, tragere uitgroeiduur, ander spectrum) staan evenveel argumenten die het weer ontkrachten.
Het sortiment blijft heel divers, maar is ook heel belangrijk. Er zijn rassen die prima onder full LED presteren maar ook rassen die het veel minder goed doen dan onder SON-T. Ik heb het al eens eerder gemeld; mijn stelling is dat je onder full LED rassen nodig hebt die van zichzelf juist meer generatief zijn en dus makkelijker knoppen aanleggen. Ooit is gedacht dat door het ontbreken van stralingswarmte je onder LED juist meer vegetatief groeiende rassen nodig zou hebben, maar de praktijk laat iets anders zien.
Zegen in het najaar
Splitsing is belangrijk zo is gebleken: immers iedere scheut kan 1 of 2 bloemknop(pen) maken. En onder LED is het bloemgewicht toch vaak hoger dan onder SON-T. Warmer telen onder LED is misschien wel een valkuil waar we ingetrapt zijn, want moet dat wel? Moeten we het niet veel meer in een slimmere inzet van energie/warmte zoeken door een verticaal gelijkmatigere warmteverdeling met buizen?
Voldoende stof voor nader onderzoek. Full LED is een zegen in het najaar maar nog steeds een hoofdpijndossier in de winter.
Tekst: Marco de Groot, FloriConsultGroup
