Telers die hun aan- en afvoerwater willen laten testen, moeten een monster nemen en dat naar een laboratorium sturen. Ze moeten vervolgens een paar dagen wachten op de uitslag. Daarom gebeuren deze testen meestal maar eens per 1 of 2 weken. Door het water ter plaatse te meten met een ionspecifieke meter is het resultaat in ongeveer een uur bekend; de teler kan dus direct bijsturen indien nodig. Daarnaast kunnen data uit het water gebruikt worden voor verdere automatisering.

De Business Unit Glastuinbouw van Wageningen University & Research onderzoekt het praktische gebruik van Celine, een ionspecifiek meetapparaat, en het nut van een ‘ionspecifieke teelt’.
Een paar jaar geleden lanceerde The Sensor Factory een tool voor het uitvoeren van ion-specifieke metingen die gebruik maken van de techniek van capillaire elektroforese. WUR heeft een consortium opgericht om te onderzoeken hoe het meetapparaat het beste kan worden ingezet en verbeterd. We willen voldoende informatie verzamelen om ion-specifieke teelt (ISC) met dagelijkse aanpassing per ion te vergelijken met conventionele praktijk (met dagelijkse aanpassing op EC). De aanname is dat de opbrengst uiteindelijk met 5% is te verhogen.

Laboratoriumtests

Het onderzoek startte met laboratoriumtests om het effect van ionenfluctuaties op de opbrengst aan te tonen. We deden vervolgens een vergelijkende proef. Hieruit bleek nog geen significante winst voor de ionspecifieke teelt. Daarom volgde in 2021 een onderzoek bij groenteteeltbedrijf Royal Pride en wordt het meetapparaat momenteel getest in tomaat bij Kwekerij Lijntje: beide bedrijven hebben mestinjectie-units.
In het onderzoek wordt vooral gekeken naar de macronutriënten NH4, K, Ca, Mg, Na, NO3, Cl, SO4, PO4, HCO3. Zowel het drainwater als het gietwater wordt onderzocht. Beide soorten water gaan via een aparte leiding naar het meetapparaat. De meting is dus automatisch; de teler hoeft geen monsters te nemen. Tijdens het onderzoek worden de gegevens over de ionen geladen in een voedingsadviesprogramma van WUR, de BAB (Bemesting Advies Basis) die de gegevens uitwerkt en de teler de dagelijkse aanpassingen voorstelt.

Autonome fertigatiesystemen

Het gebruik van een ionspecifieke meter in combinatie met een voedingsadviesprogramma zou vooral interessant zijn voor die gebieden waar minder kennis beschikbaar is over bemesting en waar laboratoriumanalyses te traag of te duur zijn. Voor modernere kassen is on-site ion specifiek meten de eerste stap naar autonome fertigatiesystemen.
Het onderzoek ‘Ion Specifieke Teelt’ is een PPS met als partners Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen en een consortium van Glastuinbouw Waterproof, Glastuinbouw Nederland, Interpolis, Royal Pride, Priva, Stolze, Van Iperen, The Sensory Factory, Geerten van der Lugt, CEW en WUR.

Tekst: Tommaso Barbagli