Vorig jaar liet cyclamenteler Ruud Jeurissen Trichoderma mengen door een deel van zijn potgrond. Het resultaat is boven verwachting. Nauwelijks uitval, mooie stevige planten en geen inzet meer van chloor of fungiciden. Dit jaar krijgen alle cyclamen de nuttige schimmel.

JeuPro Potplanten in Gendt is nog een typisch ‘Lents’ bedrijf. Gespecialiseerd in een veeleisend bloemisterijgewas, sterk leunend op vakmanschap en met een beperkte bedrijfsmaat. Vroeger wemelde het in de regio tussen Lent en Huissen van zulke bedrijven. Het merendeel is echter weggevaagd door de uitbreiding van Nijmegen boven de Waal en de herstructureringsdruk.
Eigenaar Ruud Jeurissen is blij dat hij altijd op dezelfde plek is blijven telen en nooit heeft toegegeven aan de druk om flink op te schalen. Daardoor gaat het goed met zijn bedrijf.
Naast cyclamen teelt hij geraniums en Primula acaulis. Maar zijn hart ligt bij de cyclamen. Daar komt zijn vakmanschap pas echt tot zijn recht: het is namelijk een erg moeilijk plantje. “Hij kan niet tegen warm weer en ook niet tegen vocht. De witte zijn het lastigste. Daarom heb ik die; ik hou van de uitdaging”, zegt hij lachend.

Vooral last van schimmels

Tegenwoordig teelt hij nog maar twee rassen: de zilverbladige ‘Rembrandt’ en de zeer grootbloemige ‘Mammoth’. Alles wordt verkocht via de klok en is gericht op de exclusieve markt. Vroeger was wit een typische Kerstkleur, maar nu is hij het hele seizoen populair.
Bij de geraniums heeft de klimaatcomputer het voor het zeggen, maar bij de cyclamen houdt Jeurissen zelf de regie over luchten, schermen en verwarmen. Dat is nodig vanwege de grote gevoeligheid. “Vocht is het grootste probleem. Als de ramen iets te lang of iets te ver openstaan, krijg je dauw op de bloemen en dan raak je ze kwijt. Van de andere kant zijn ook hete periodes funest”, vertelt hij.
Het zijn vooral de schimmels Botrytis, Phytophthora en Fusarium die voor problemen zorgen. “Als je eenmaal Fusarium op het bedrijf hebt is dat een groot probleem. Als je één verlept blaadje ziet, is het al te laat. Dan is de hele plant verloren. Je krijgt het bijna niet meer weg. We hebben wel eens alle schermdoeken moeten vervangen”, zegt hij.

Uitval soms meer dan 20%

Hij heeft ook natrium-hypochloriet ingezet. “Dat hielp wel tegen uitval. Maar dan krijg je het volgende probleem: het zout hoopt zich op en geeft na-effecten in de geraniums en primula’s. Dus moet je het eerst uitspoelen.”
Naast de schimmels vormen trips en de cyclamenmijt een uitdaging. Tegen de eerste zet hij enkele keren Conserve in, de tweede is met één keer Vertimec onder de duim te houden.
Het zal duidelijk zijn dat er bij zo’n lastige plant geen standaardrecept is. Jeurissen heeft in de loop van de tijd van alles gedaan om de uitval te beperken. Krijten, vernevelen, ventileren. Maar dat hielp allemaal niet om het uitvalgevaar voldoende te beperken. In het verleden is het wel eens voorgekomen dat hij 20-25% van de planten verloor.

Doorbraak

De doorbraak is in twee stappen gekomen. “Schoneveld Breeding heeft eraan gewerkt om veel sterkere rassen te kweken. Daardoor is de teeltzekerheid flink toegenomen”, vertelt hij. De tweede stap kwam tijdens de cursus die hij moest doen voor de verlenging van de spuitlicentie. “De cursusleider vertelde dat de positieve ervaringen met de nuttige schimmel Trichoderma zich opstapelen. Daarna bleek de potgrondleverancier dezelfde ervaringen te kennen.” Via de leverancier, Van der Knaap Group, kwam hij bij het product DCM Instant TD terecht. Hij liet het door de potgrond mengen en potte de helft van het bedrijf met het nieuwe mengsel op; de andere helft kreeg gewone potgrond.
“Je mag na toepassing in principe niet meer spuiten met fungiciden of chloor gebruiken. Anders lijdt de nuttige schimmel eronder. Dat heb ik dus ook niet gedaan”, vertelt hij. Half juni 2020 gingen de planten de kas in. De teler heeft nu dus een heel seizoen ervaring. “Het resultaat is buiten verwachting. Ik had wel wat verwacht door het advies in de cursus, maar niet dat het zo goed zou gaan. Al na vijf weken zag je een betere beworteling als je de planten uit de pot haalde. Verder waren ze steviger.”
Beide eigenschappen zijn van belang bij de grote planten die hij teelt. Ze worden geleverd met zeven bloemen en twintig knoppen. Samen met de bladeren is dat een groot gewicht. Het is eigenlijk een topzware plant. De wortels moeten dat kunnen houden en de bloemen moeten goed rechtop blijven staan. Door te spelen met voeding, vocht en licht houdt hij de planten compact zonder inzet van remmiddelen.

Verschil in uitval

Opvallend was het verschil in uitval tussen de partij met en zonder Trichoderma. Die liep met bijna driekwart terug. “Vorig jaar was het heel warm. Je zag de uitval bij de partij zonder deze nuttige schimmel toenemen. Daarom hebben we daar toch weer chloor moeten gebruiken. Dat hielp wel, maar desondanks scoorde het deel met Trichoderma stukken beter”, vertelt hij.
De conclusie was duidelijk: dit jaar heeft hij de nuttige schimmel door alle potgrond laten mengen: één kilo fijn granulaat per kuub grond. “De prijs is vergelijkbaar met twee cyclamenplantjes, terwijl ik er honderden meer kan leveren.” En waarom heeft hij dit niet eerder gedaan? “Het was nog te onbekend en er waren nog te weinig goede ervaringen”, is het antwoord.

Symbiose met de plant

Trichoderma is een nuttige schimmel waarvan zo’n negentig soorten bestaan, ieder ook nog in verschillende stammen. De ene soort of stam werkt meer groeibevorderend, de andere bestrijdt actief bodemziekten. Twan Wubbels van leverancier DCM vertelt dat ook in andere teelten de positieve ervaringen groeien: aardbeien, cactussen, boomkwekerijgewassen, asperge, tomaat en paprika.
Wubbels: “Wij hebben een aantal soorten en isolaten uitgezocht die een biostimulerende werking hebben. Ze gaan een symbiose aan met de plant, waardoor vocht en voedingsstoffen efficiënt opgenomen worden. De betere opname leidt tot een optimale gezondheid en weerstand. Verder zijn de planten beter bestand tegen omgevingsstress. In het Trichoderma-product zitten soorten die bij lage of juist bij hoge temperaturen kiemen. Zo zijn ze voor alle omstandigheden geschikt. Ze krijgen een rugzakje met voeding mee in de vorm van organische stof (lignine) zodat ze vitaal blijven.”
Jeurissen is blij met deze ontdekking: “Ik vind het een klerewerk om te spuiten en het kost klauwen met geld. Ik heb er vaak helemaal geen zin in. Dan is het heel mooi dat je de uitval op deze manier kunt terugdringen. En je spaart nog geld uit ook.”

Tekst: Tijs Kierkels, beeld: Wilma Slegers