Vorig jaar nam potplantenbedrijf Ammerlaan-Sosef in Honselersdijk de tuin van een buurman over, waardoor de hoofdlocatie dit jaar met 40% werd uitgebreid naar 4 ha. Dit leidde tot een reconstructie van het hele bedrijf, waarin automatisering en robotisering een hoofdrol krijgen. “Wij willen geleidelijk in productie groeien, met hetzelfde aantal vaste mensen.”

Ammerlaan-Sosef teelt Celosia Deep Purple Caracas, Primula ‘Touch Me’ en cyclamen op betonvloeren, op twee locaties van 2,8 en 1,8 ha, op 300 meter afstand van elkaar. Per jaar levert het bedrijf circa 5 miljoen potplanten aan de handel, deels onder het Decorum-merk. Celosia is het hoofdproduct, in diverse potmaten en soorten. “Begin februari gaan de eerste planten de opkweekruimte in, de laatste gaan half november van de tuin. In andere perioden van het jaar richten we ons vooral op primula. Cyclamen doen we erbij voor de Kerst”, aldus mede-eigenaar Gertjan Sosef.

Reconstructie perceel

Na de aankoop van het buurbedrijf in 2019 – de eerste gesprekken daarover dateren van 2009 (zie kader) – vond een reconstructie van het perceel plaats. Daardoor kon de hoofdlocatie met 40% worden uitgebreid. Watergangen werden verlegd en gegraven, oude kasopstanden en een woning gesloopt. Dit voorjaar verrees een kas van 4 ha met een veel gunstiger lengte-breedte-verhouding. Het middenpad is sindsdien een echt middenpad, met 100 meter lange kappen aan beide zijden. Dat was daarvoor 70 en 20 meter.
De kas van Havecon werd een kopie van de oude, met dezelfde goothoogte (4,5 meter) en vakmaat (4,5 x 5 meter). Ook het aantal luchtramen en de glassoort (helder glas zonder coatings) bleven gelijk om een uniform klimaat te garanderen. Sosef: “Het bouwmanagement hebben we uitbesteed aan Reytec. Want het was niet alleen een kas bouwen, maar ook heel veel aanbouwen. We moesten schermen koppelen en soms vervangen. Denk ook aan de verwarming, elektra et cetera. Het ging hier echt om de integratie van alle losse stukjes tot een werkend geheel.”

Robotisering en automatisering

Het intern transport onderging de grootste verandering. De kas kreeg een nieuwe, logische routing van opkweekgedeelte tot afleversysteem. Voorheen gebruikte de ondernemers mobiele banden, nu komen overal vaste transportbanden van leverancier WPS. Sosef: “We hebben ook nog even gedacht aan een rolcontainersysteem. Daar hebben we uiteindelijk niet voor gekozen, want het telen op beton staat ons erg aan. Ook de flexibiliteit ervan. Het systeem met vaste banden werkt zeer makkelijk en betrouwbaar. Het is ook onderhoudsvriendelijk. Het is bewezen technologie.” De aflevercapaciteit zal daardoor toenemen van 4.000 naar 8.000 stuks per uur.
Voor het neer- en wijderzetten van de planten komen binnenkort twee robots van het Belgische Degramec. Als gevolg van de coronacrisis is een robot afbesteld, om kosten te besparen. Voor het steksteken is ook een machine van ISO Group besteld, waardoor er – ondanks de uitbreiding – niet meer mensen nodig zijn. “Het is de enige investering die we doen met een terugverdientijd langer dan vijf jaar. Naast stek steken kan de machine ook pluggen planten. We hebben daardoor in planttijd nog maar één persoon nodig. We doen de uitbreiding met hetzelfde aantal (17) vaste mensen. Tijdens pieken komen daar nog wat uitzendkrachten bij. Dat is ook wat we tegen onze medewerkers zeggen: het wordt meer operator-werk, dus stekjes controleren.”

Energiebehoefte verduurzamen

Belichting wordt alleen gebruikt in de opkweek (SON-T, 1.000 lux). Verder komt in de hele kas een dubbel scherm van Ridder, bestaande uit een diffuus scherm en een verduisteringsscherm. Voor de klimaatsturing werd aanvullend gekozen voor Airmix-ventilatoren van de Van der Ende Groep.
De verwarming bestaat uit een in cascade geschakeld hoge temperatuur-bovennet en een lage temperatuurnet in de betonvloer, dat straks zal worden gevoed met aardwarmte van Trias-2. De aardwarmte zal aan het eind van het jaar circa 70% van de totale warmtebehoefte dekken. De overige 30% komt uit aardgas. Het huidige verbruik bedraagt 25 m³ aardgas per m². Zonnepanelen dekken een zeer beperkt deel (hooguit 5%) van de elektriciteitsbehoefte.

Bouwen aan organisatie

Doel van de hele operatie is toekomstbestendig te worden, zegt Sosef. “Door schaalvergroting kunnen we onze marktpositie verstevigen. Dankzij de automatisering en robotisering kunnen we sneller reageren op vragen uit de markt. We worden flexibeler voor de klant. De verduurzaming hoort daarbij.”
Ze deden al veel op het gebied van biologische bestrijding. Daar komt nu aardwarmte bij. “We investeren in onze toekomstkansen, juist in coronatijd. Hoewel we in oppervlakte stevig groeien, verhogen we de productie in de komende jaren geleidelijk. Dat heeft te maken met de onzekerheid door corona en de Brexit. Wel komen we met nieuwe potmaten en soorten. We denken ook aan een ontvangstruimte, waarmee we willen werken aan onze gunfactor. Niet alleen bij inkopers maar ook in de omgeving. De ideeën daarvoor moeten we nog uitwerken.”

Investeren in mensen

Behalve de bouw van de kas wordt ook hard gewerkt aan het MT, dat nu bestaat uit twee eigenaren en drie leden. “We hebben drie jonge MT-leden, die zien hoe gaaf de sector eigenlijk is en wat voor een leuk bedrijf we hier hebben. Ik ben hier zelf ook ooit als scholier begonnen. Een kas bouwen is niet zo moeilijk, een goed team bouwen wel. Daar zijn we al drie tot vier jaar mee bezig, we doen veel aan opleidingen. We geloven in partnerships, met leveranciers en klanten. En in het investeren in onze mensen. Want samenwerking brengt je uiteindelijk het verst.”

Willem de Bruijn van Vollebregt-Barten:

‘Soepele overname, mede dankzij subsidie en coalitie HOT’

Al in 2009 vonden tussen Ammerlaan-Sosef en buurman Van der Hoeven de eerste gesprekken plaats over een mogelijke overname. “Toen zijn we er niet uitgekomen. Elf jaar later is het wel gerealiseerd. In het voortraject heeft coalitie HOT hier ook bemoeienis mee gehad. Dat heeft bij de verkoper wel wat losgemaakt”, aldus Willem de Bruijn, adviseur en makelaar.

 

“Wij zijn voor Ammerlaan-Sosef als opdrachtgever aan de slag gegaan. In zo’n reconstructietraject moet je wel een verkoper hebben die medewerking wil verlenen. Dat wilde die. De buurman was zich er ook wel van bewust dat Ammerlaan een strategische koper was voor zijn bedrijf”, aldus Willem de Bruijn. Het ging om een kleinschalig bedrijf, dat – door de snelle schaalvergroting – lastig was om apart te verkopen. HOT heeft ook wel voor realiteitszin bij de verkopende partij gezorgd.

 

Tuinderswoning verkopen

“Ik heb de partijen bij elkaar gebracht. Voor de verkoper heb ik ook een sloopvergunning en sloopsubsidie voor de woning geregeld. Bij de Gemeente Westland bestaat de mogelijkheid om 20% van je WOZ-waarde aan subsidie te krijgen. Dat maakt het interessanter om een tuinderswoning te verkopen. Het blijft toch lastig hoor, want over het algemeen komen telers die hun woning verkopen niet op waardes waarvoor ze iets soortgelijks terug kunnen kopen.”
Bij de grondtransactie speelde ook mee dat Van der Hoeven niet fiscaal met de Belastingdienst hoefde af te rekenen, omdat de transactie verliep zonder glasopstanden of woning. De Bruijn: “Het perceel kon als bouwterrein worden verkocht. Dat is een van de redenen geweest waarom dit project toch gelukt is. Daardoor was het voor Ammerlaan een interessante en haalbare kaart. En de partij die heeft verkocht kon met een tevreden gevoel zijn bedrijf beëindigen.”

Tekst en beeld: Mario Bentvelsen