In 2022 zijn de eerste gerberatelers overgeschakeld van SON-T naar full LED. Vanwege de energiecrisis hebben veel bedrijven vorige winter beperkt met SON-T belicht, afgelopen winter is er meer belicht met zowel LED als SON-T.
Bij gerbera zien we dat de lichtefficiency (in mol PAR per bloem) onder full LED nog niet op hetzelfde niveau zit als met SON-T. Ook is sprake van een afnemende lichtefficiency bij lichtniveaus boven de 200 µmol PAR geïnstalleerd vermogen. Simpelweg komt het erop neer dat er 20 tot 50% meer lichtenergie per steel nodig is voor lichtniveaus boven 200 µmol ten opzichte van lichtniveaus van 100 µmol. Dit geldt zowel voor grootbloemige als mini gerbera.
Is het spectrum toereikend?
Samen met telers en onderzoekers wordt onderzocht welke factoren hieraan ten grondslag liggen. De eerste gedacht is dat met LED de bloemtemperatuur lager is en dat de groeisnelheid lager ligt. Metingen laten zien dat dit niet het geval hoeft te zijn, in veel gevallen wordt namelijk een hogere etmaaltemperatuur aangehouden bij full LED, ter compensatie van het verlies van stralingswarmte met SON-T.
Het is mogelijk dat het huidige LED-spectrum, gebaseerd op een zo hoog mogelijke elektrische efficiency van de lamp zelf, niet helemaal toereikend is voor de behoefte van een gerberagewas. Momenteel loopt onderzoek met verschillende spectra om hier meer helderheid in te krijgen.
Dynamisch en dimbaar
Dynamisch belichten met verschillende lichtkleuren gaat de toekomst worden. Wellicht is het niet altijd nodig om gedurende de belichte uren alle kleuren in dezelfde hoeveelheid aan te bieden. Dimbare lampen zijn sowieso een pre. Er zijn verschillende aanbieders van dergelijke lampen.
Met hybride belichten is er altijd nog de SON-T-lamp en is er natuurlijk licht. Dat compenseert nu nog het meer beperkte spectrum van de huidige full LED-lampen.
Veel bedrijven hebben subsidie aangevraagd om op termijn naar full LED te gaan. Het is alleen nog onduidelijk welk spectrum optimaal is. Bovendien biedt dynamisch belichten nog meer potentie. Nu investeren in full LED is daarom nog even te vroeg. Zonder een betere lichtefficiency komt full LED momenteel niet volledig tot zijn recht. Komende maanden wordt hopelijk meer duidelijk.
Tekst: Marco de Groot, FloriConsultGroup; beeld: Michel Heerkens
