Over de vraag of het toepassen van coatings in chrysant verstandig of rendabel is wordt al jaren veel discussie gevoerd. De basismening van veel telers is dat ‘je het niet zou moeten willen, want het kost licht’ en ‘het kost geld’. Veel telers lijken er zelfs ook een persoonlijk genoegen in te scheppen dat zij ook zonder krijten wel goede bloemen in de zomer kunnen telen.

De ervaring dat telers achteraf spijt hebben gekregen van een aangebrachte coating, was alleen bij een hele slechte zomer (dus zonder zonnige en warme periodes). Echter, de afgelopen jaren hebben zulke zomers zich niet meer voorgedaan. Dat zegt natuurlijk niet alles over aankomende zomer, maar deskundigen verwachten dat de zomers in Nederland gemiddeld warmer zullen worden.

Voordelen van coatings

De voordelen van het gebruik van een coating zijn duidelijk te benoemen. Allereerst is de weggroei makkelijker en beter. Die betere groei geeft vervolgens minder kans op problemen, zoals brandkoppen. Je kunt watergift en klimaat beter sturen. Ook is de benutting van CO2 beter door minder luchtuitwisseling, want het luchtwerk gaat iets minder vaak open. Deze combinatie levert een betere bloemkwaliteit en bloemkleur op én je houdt de biologische bestrijding beter in de hand.

Verwijderbare schermmiddelen

Welk schermmiddel je kiest en hoe je die toepast kan best wel verschillend zijn. Meestal kiezen telers een van de zogenaamde verwijderbare middelen. Dit zijn middelen die regenvast zijn (de een meer dan de ander) en die je normaal gesproken verwijdert met een middel dat de lijm in de coating oplost. Het voordeel daarvan is dat de kas daarna aan de buitenkant extra mooi schoon is.
Soms laten telers het verwijderingsmiddel achterwege en wassen zij de kas bijvoorbeeld een paar keer met de eigen dekwasser. Dat gaat met sommige middelen redelijk, maar het is niet raadzaam om dit meerdere jaren achter elkaar zo te doen.

Wat kies je?

Het aanbrengen van de coatings gebeurt meestal door gespecialiseerde loonbedrijven, die dan ook de schermproducten leveren. Enkele chrysantenbedrijven kunnen het zelf. Die hebben hun kasdekreiniger daarvoor aangepast. Er zijn globaal drie soorten middelen waaruit je kunt kiezen:

  • Algemene middelen, die evenveel licht als warmte wegschermen;
  • Warmtewerende middelen, die in verhouding meer warmtestraling als licht wegschermen;
  • Diffuus makende middelen die bijna geen licht wegnemen, maar als doel hebben het licht diffuus te maken, te verstrooien.

Er zijn drie fabrikanten op de markt die allemaal de bovengenoemde middelen, op een bewezen kwaliteitsniveau, in hun pakket hebben.

Zelf doen of uitbesteden

De algemene richtlijn dat verwijderbare schermmiddelen op de kas moeten zitten is uiterlijk week 18 erop, begin augustus eraf. Diffuse coatings, die relatief weinig licht wegnemen, kun je vaak eerder opbrengen en mogen ook iets langer blijven zitten. ‘Laten krijten zodra het nodig is’ valt meestal niet mee, omdat loonwerkers hun afspraken van tevoren inplannen.
De doe-het-zelf krijters zijn vaak wel wat flexibeler en kiezen er bijvoorbeeld voor om hun kas in fases te bedekken met één coating of meerdere lagen. Ook wordt wel eens ‘achter het weer aan’ gewerkt met spuitkrijt dat daarna weer mag afregenen. Dat doe-het-zelven werkt ook niet altijd naar tevredenheid, onder andere omdat het ook best wel onrust geeft.

Invallend licht door ramen

Na het krijten merk je misschien dat het lastig is dat er luchtramen in de kas zitten. Als ze open staan kan de zon er ongeremd doorheen schijnen, waardoor er vlekken op het gewas zullen ontstaan met een hoge lichtintensiteit. Bij diffuus glas gebeurt dat nog sterker, omdat licht vanuit het omgevende glas wordt verstrooid. In het ergste geval kunnen hier problemen mee ontstaan in de vorm van bladverbranding bij jonge stek of bloemverbranding bij de oogst. Installatie van insectengaas voorkomt dit probleem volledig. In andere situaties kun je dit oplossen door de raamregeling aan te passen en ook het verduisteringsscherm slim te gebruiken.
Ons team van Delphy Chrysant denkt dat voor de meeste chrysantenbedrijven de voordelen van krijten veel groter zijn dan de nadelen en we raden daarom alle chrysantentelers aan zomer-coatings serieus te overwegen.

Tekst: Theo Roelofs, Delphy