Henry Satter investeerde de afgelopen jaren fors in technieken en installaties om energie te besparen. Recent zette de chrysantenteler een volgende stap: hij investeerde in zonnepanelen op zijn schuurdaken, waarmee hij op zonnige momenten kan voorzien in zijn eigen bedrijfsstroom. Volledig energieneutraal worden is echter nog een forse uitdaging. Voor Satter ligt er wat dit betreft geen pasklare oplossing: de mogelijkheden van geothermie zijn nog onduidelijk en zijn elektriciteitsaansluiting is op dit moment te beperkt om te kunnen investeren in een e-ketel of een warmtepomp.

Chrysantenteler Henry Satter timmerde de afgelopen jaren flink aan de weg. Zo breidde hij zijn bedrijf fors uit en werd vorig voorjaar een gloednieuwe kas van 6 ha in gebruik genomen in Zuilichem. Daarnaast omvat Henda Flowers nog een andere locatie in Zuilichem en een locatie in Gameren. “Onze totale bedrijfsomvang komt uit op 11,6 hectare”, zegt Satter. “Qua energievoorziening zijn we nog volledig aangewezen op de WKK. We hebben in totaal 4 WKK’s draaien, met een totaal vermogen van 6,8 MW.”

Energiebesparing

De ondernemer investeerde niet alleen in verdere groei, maar ook in verduurzaming. De nieuwe kas in Zuilichem is daartoe voorzien van diverse energiebesparende technieken. “Deze is onder meer uitgerust met een energiedoek, een nevelinstallatie en luchtbehandelingskasten. De kasten mengen de kaslucht met buitenlucht, waardoor de kaslucht wordt ontvochtigd. Het mengsel van buitenlucht en kaslucht wordt vervolgens opgewarmd middels een warmteblok en gaat daarna weer de kas in.”
Op zijn locatie van 3,2 ha in Gameren investeerde Satter afgelopen najaar in actieve ontvochtigingsunits van Wim van Wijk Techniek. “Deze units halen het vocht uit de kaslucht en bij dit proces komt warmte vrij. Hierdoor hoeven we minder minimumbuis in te zetten en kunnen we flink wat gas besparen. Hoeveel precies hangt af van de weersomstandigheden. Maar in februari van dit jaar verbruikten we bijvoorbeeld 50.000 kuub gas minder dan in februari 2023. In januari hadden we 20.000 kuub minder nodig dan in dezelfde maand vorig jaar.”

Zonnepanelen op schuurdaken

Ook de stroom die nodig is om de bedrijfsprocessen te laten draaien, vormde tot voor kort een flinke kostenpost voor Satter. Om deze kosten te beperken, liet de teler zonnepanelen installeren op één van zijn locaties in Zuilichem en op de locatie in Gameren. Deze zonnepanelen, die op de schuurdaken liggen, zijn samen goed voor een vermogen van ruim 500 kWp (kilowattpiek). “Daarmee kunnen we op zonnige dagen volledig voorzien in onze bedrijfsstroom en zelfs terugleveren aan het net. Vandaag was bijvoorbeeld een mooie dag en hebben we 1,8 MWh aan stroom opgewekt. Dan kun je toch flink besparen. Hiermee zetten we een volgende stap in de verduurzaming van onze energievoorziening. Ik verwacht de panelen binnen een jaar of zes te kunnen terugverdienen, alhoewel dat natuurlijk ook afhankelijk is van de elektriciteitsprijzen.”

Alternatieve warmtebronnen

Satter oriënteert zich nu op de mogelijkheden om zijn warmtevoorziening te verduurzamen. Een pasklare oplossing is er niet. “Geothermie lijkt vooralsnog lastig in deze regio en onze elektriciteitsaansluiting is te beperkt om te kunnen investeren in een e-ketel of warmtepomp. Uitbreiding is pas op zijn vroegst in 2029 mogelijk. Daarbij moet dan ook de CO2-voorziening geborgd zijn. Er wordt daarom gewerkt aan OCAP-CO2 voor deze regio en zoals het er nu uitziet gaat dat lukken. Ik houd de ontwikkelingen rondom alternatieve warmtebronnen sowieso nauwlettend in de gaten. Waterstof biedt op termijn mogelijk ook potentie. Uiteindelijk komt er ongetwijfeld een oplossing.”
Satter verwacht dat deze oplossing sowieso zal liggen in een combinatie van meerdere warmtebronnen; bijvoorbeeld een WKK op waterstof, een e-ketel en een warmtepomp. “Als je aan verschillende knoppen kunt draaien, kun je op ieder moment de economisch beste keuze maken en ben je onder de streep het voordeligst uit. Kortom: een mix van energiebronnen is nodig om de warmtevoorziening te kunnen verduurzamen.”

Alternatief voor stomen

Tot slot haalt de teler aan dat het zaak is dat er een goed alternatief komt voor het grondstomen in chrysant. Dit bepaalt op dit moment zo’n 10% van zijn gasverbruik. “Er wordt wel geëxperimenteerd met middelen die de weerbaarheid, het bodemleven en de bodemstructuur moeten stimuleren. Ik heb zelf ook een aantal middelen uitgetest, maar de resultaten vielen niet helemaal mee. We konden het moment van stomen wel uitstellen, maar uiteindelijk moesten we toch weer het stoomzeil pakken om de aaltjes onder de duim te houden. Ik hoop dat we als sector een goed en duurzaam alternatief gaan vinden voor het stomen. Dat zou veel schelen op de gasrekening en verduurzamen een stukje eenvoudiger maken.”

Tekst en beeld: Ank van Lier