De oorlog in Oekraïne is in volle hevigheid gaande. Als reactie daarop wordt Rusland op alle mogelijke manieren aangepakt met een economische boycot. Wat betekent dit voor de glastuinbouw in dat land en de adviesdiensten die vanuit Nederland geleverd worden? Tuinbouwconsulent Henry Rodenburg uit Pijnacker kan voorlopig niet naar het Russische glasgroentebedrijf dat hij al zeven jaar ondersteunt. “Niemand daar heeft het zien aankomen”.

In de zeven jaar dat Henry Rodenburg teeltadvies geeft bij een groot tuinbouwbedrijf in het midden van Rusland heeft hij dit bedrijf zien groeien van 4,5 naar 80 ha. Het is een van de grootste bedrijven van het land waar komkommers en tomaten volledig onder assimilatiebelichting met SON-T-lampen worden geteeld. Rodenburg, die ook een glastuinbouwbedrijf heeft in Nederland, was voor de coronapandemie langdurig aanwezig op het Russische bedrijf om het lokale personeel te ondersteunen.

Kun je dit werk nog blijven doen, nu Rusland de Oekraïne is binnengevallen?

Ja, ik kan nog advies blijven geven. Maar alleen op afstand natuurlijk. Het luchtverkeer naar Rusland is stilgelegd en een visum krijg je niet meer. Dus ik geef advies per telefoon of via Zoom en baseer me op basis van foto’s die ze opsturen. Zo probeer ik de ontwikkeling van plagen en de groei van het gewas te beoordelen en daarover advies te geven.

Verwacht je dat je dit blijft doen?

Ja, ik wil ze gewoon helpen. Ook als de betalingen vanuit Rusland in het gedrang komen. Want dat valt te verwachten. Maar echt zakendoen met Rusland, zoals de verkoop van kassen en kasinstallaties, wordt nu wel onmogelijk gemaakt.

Heb je een voorbeeld?

Ik was in januari met mijn opdrachtgever in Nederland voor een oriëntatie op LED-lampen, waarop hij wil overschakelen op een areaal van 4,5 ha. We zaten al in het offertestadium, maar ik denk dat dit voorlopig van de baan is. Hij wilde ook een nieuwe kas erbij bouwen, maar dat gaat dit jaar niet meer lukken. Naast het feit dat de financiering onzeker wordt, denk ik dat het voor toeleveranciers ook moeilijk wordt om tijdens de oorlog nog te leveren aan Rusland vanwege de sancties.

Rusland trekt hard aan de ontwikkeling van de eigen voedselvoorziening. Wat weet je over de Russische glastuinbouw?

Je ziet de laatste jaren dat het land snel zelfvoorzienend wil worden in groententeelt, ook komt er heel veel uit bevriende staten in de regio als Azerbeidzjan en Kazachstan. In Rusland staat er inmiddels zo’n 2.500 ha glas, schat ik. Er zijn diverse bedrijven van 50 tot 100 ha groot. Vanwege het landklimaat hanteren veel bedrijven een winterteelt onder zware belichting. In de zomer wordt het te heet en liggen de kassen leeg en wordt onderhoud gepleegd.

Hoe is het om in Rusland te werken?

Ik vind het een heel mooi land om in te werken. De mensen zijn leergierig en sociaal, ik ervaar veel collega’s inmiddels als vrienden. De gastvrijheid is groot. Zakelijk houdt het bedrijf de teelt en afzet in dezelfde hand. De tomaten en komkommers verkopen ze van Moskou tot en met Siberië.
Mijn opdrachtgever is anders dan veel Russische investeerders met een glastuinbouwbedrijf. Hij is heel betrokken en is vier dagen per week aanwezig. Ze hebben de teelt ook goed onder de knie, veel medewerkers zitten er al vanaf het begin en hebben veel geleerd. Maar dat is niet overal zo, veel andere Russische tuinbouwbedrijven kunnen het advies dat nu wegvalt niet missen.

Wat vinden de Russen van de oorlog, zover je weet?

Het is voor hen ook dramatisch. Hun salaris wordt snel minder waard door de devaluatie van de roebel. Maar zich er echt over uitspreken durven ze niet. Dat is riskant. Niemand die ik heb gesproken zag de oorlog aankomen. Iedereen dacht dat het met een sisser zou aflopen.

Heb je ook een beeld van de Oekraïense tuinbouw?

“In dat land is de glastuinbouw ook in opkomst. Toen de oorlog uitbrak zijn diverse telers gevlucht en in de buurt van Kiev is een kassencomplex zwaar beschadigd door oorlogsgeweld, heb ik gehoord.”

Tekst: Koen van Wijk