Van Schie is al 35 jaar gespecialiseerd in de teelt van topkwaliteit potlelies en gebruikte tot twee jaar geleden oppervlaktewater als aanvulling op regenwater. “Daar kunnen wij prima lelies mee telen, maar na twee warme zomers zijn we daarvan afgestapt”, zegt Marcel van der Voort. Hij recirculeert 100%, maar heeft geen ontsmetter. Gestabiliseerde waterstofperoxide bevalt hem inmiddels beter.

Tijdens de warme en droge zomers van 2018 en 2019 ging het goed mis in de potlelies. De temperatuur in de watersilo van Van Schie in Honselersdijk liep op naar 45ºC. Pythium en Fusarium liepen volledig uit de hand, waren niet meer te houden. Dat resulteerde in veel uitval. “We gebruiken weinig grond – wij planten vijf bollen op drie liter grond – waardoor de stressfactor vrij groot is. Dan krijg je grote schommelingen in de vochthuishouding. Dat verzwakt de plant en dan wordt deze gevoelig voor ziektes”, vertelt mede-eigenaar Marcel van der Voort.
Zijn toenmalige potgrondleverancier adviseerde in de jaren 2007 en daarna het middel Fenomenal, waarvan de toelating in 2018 is ingetrokken. Het ging om een fungicide met twee componenten, die al bij de leverancier door de grond werd gemengd. “Dat werkte aanvankelijk prima, maar na verloop van tijd werd de werking ervan minder. Terwijl de kosten even hoog bleven, werkte het nadelig voor mijn registratie van werkzame stof in MPS.” Het was tijd voor een andere aanpak.

Seizoen afhankelijk doseren

Van der Voort ging op zoek naar kennis en andere middelen, zoals een chlooroplossing. Hij installeerde sensoren om de vochthuishouding nauwkeurig te kunnen volgen. Zijn toenmalige meststoffenleverancier adviseerde gestabiliseerde waterstofperoxide. “We wilden eerst zelf overtuigd zijn van het nut, want het kost nogal wat. Op ons bedrijf ging er jaarlijks ongeveer 25.000 euro aan Fenomenal doorheen. Het middel Huwa-San kwam ook rond dit bedrag uit. Wij zijn bij collega’s rond gaan vragen, groentetelers gebruiken het immers al jaren.”
Een aantal collega’s ontsmette toen met chloor. De praktische toepassing van waterstofperoxide gaf echter de doorslag. “Ik hoefde niet mijn hele watersysteem om te bouwen. Een extra vat neerzetten met een pulspompje erop en dat was het. We zijn het gewoon gaan proberen en hebben het meteen in de hele kas toegepast.”
Sinds november 2018 wordt het nieuwe middel met behulp van een pulspomp meegegeven in een concentratie van 10 tot 50 ppm, afhankelijk van het seizoen. “In een warme zomer geven we meer. Sinds we zijn overgestapt van oppervlakte- naar leidingwater is het uitgangswater sowieso schoner.”

Recirculeren

Van Schie recirculeert 100% en maakt geen gebruik van een ontsmetter. De watersilo van 300 m³ is zowel dagvoorraad als retoursilo. De inhoud van de hele silo gaat dagelijks via de betonvloer met eb- en vloedsysteem over de hele tuin. “Wij hebben een heel simpel teeltsysteem. We hebben ook een relatief kleine voorraad regenwater, die ik snel met leidingwater moet bijvullen. We zijn een nullozer. We doen wel aan silo-ontsmetting. In de zomer sturen we een dosis waterstofperoxide eens in de veertien dagen naar de watersilo, in de winter is het niet nodig.”
Van Schie doseert waterstofperoxide achter de bemestingsunit. “Je wil een bepaalde concentratie terug hebben. Daar meten we op. Als de unit twaalf uur stil staat geven we ook een boost met waterstofperoxide om de watervoorraad te reinigen.” Van der Voort controleert ook het percentage van het middel op de eb- en vloedvloer.

Olievlekwerking voorkomen

Sinds Van der Voort switchte van oppervlaktewater naar leidingwater als aanvulling op regenwater en gestabiliseerde waterstofperoxide (Huwa-San) doseert, kan hij ziekten goed buiten de deur houden. Het gietwater wordt elke twee weken getest op bacteriën en schimmels. Die komen nog steeds uitbundig voor in zijn gietwater, maar veroorzaken geen grote problemen meer. “Het water is in de beleving van een viroloog iedere keer verschrikkelijk vies, maar het product groeit goed. Is dit dan het beste middel? Absoluut niet. Maar chemische correcties met een fungicide zijn nu een uitzondering.”
De achilleshiel van de teelt zit in de verschillende rassen en partijen. “Ik heb nog steeds gevoelige rassen. Ook verwerken wij jaarlijks 300 partijen afkomstig uit Nederland, Chili en Frankrijk. Je hebt te maken met wisselende percelen, seizoenen en weersomstandigheden. Er zit altijd wel een mindere partij tussen. Die zwakke partijen kunnen het startpunt zijn van een olievlek.”

Meer haarwortelgroei

De planten op het bedrijf – naast potlelies worden er ook potchrysanten geteeld – laten sinds het gebruik van waterstofperoxide meer haarwortelgroei zien, zegt Van der Voort. Een prettig bijeffect, al heeft het volgens hem geen invloed op de groei, uitval of houdbaarheid. “Er zijn zoveel factoren die bijdragen aan een gezonde of weerbare plant. Met lelies moet je er je gevoel op los laten. Je ziet het pas als je hele grote hoeken met uitval hebt. En als het allemaal goed gaat: wat heb je dan precies goed gedaan? Je moet continu scherp zijn, je gewas continu in de gaten houden.”

Extra plantvitaliteit

Volgens Ron Kleijn, waterspecialist bij Van Iperen, zijn de planten met waterstofperoxide wel weerbaarder. “Het begint bij de voedingsbodem die je weghaalt voor Fusarium en Pythium en dat is de biofilm in de leidingen. Die ben je aan het afbreken met gestabiliseerde waterstofperoxide. Het restproduct dat overblijft is water en zuurstof. Dat zuurstof zit gebonden in het water. Dat zie je terug in je haarwortels. Door die betere haarwortels is een plant gewoon gezonder.”
Zijn collega Gerard Bok vult aan: “Gestabiliseerde waterstofperoxide draagt bij aan een optimale waterkwaliteit voor extra plantvitaliteit, zowel curatief als preventief. Voorkomen is altijd beter dan genezen. Als een leiding vervuilt en je gaat dan pas acteren, ben je te laat. Tot op heden is dit het beste middel. Omdat we te maken krijgen met nieuwe Europese wetgeving zullen de producten daaraan moeten voldoen. Houden wij het product zoals het nu op de markt is, of gaan we naar ferraatproducten of een andere oxidator? Dat houden wij nauwlettend in de gaten.”

Maatschappelijk verantwoord

Nog een reden die Van der Voort opvoert om zijn planten op deze manier gezond en zijn watergeefsysteem schoon te houden is de klant. “Ik vind het maatschappelijk verantwoorder om gestabiliseerde waterstofperoxide te gebruiken, dat in water en zuurstof uiteenvalt, dan chemische middelen. Het geeft mij een beter gevoel om daarvanuit te gaan. Binnen MPS ben ik A+, we zijn ook ProductProof. Dat is voor mij – en binnen Decorum – heel belangrijk. Wij telen planten voor huiskamer, balkon en terras, die vriendelijk voor bijen en andere insecten zijn.”
Bij de bollenteler werd plantgoed vaak gedompeld in Admire, maar dat heeft de teler er bij zijn leveranciers uitgekregen. “Gezien de persistentie van het middel snap ik dat het inmiddels verboden is. Daar hebben we wel andere problemen voor teruggekregen, zoals trips. Wij spuiten maandelijks met Azatin, een biologisch insecticide en zetten ook biologie in. Ik moet heel soms met Ridomil Gold corrigeren, maar over het algemeen red ik het daarmee.”

Tekst en beeld: Mario Bentvelsen