De Belgische sierteeltsector kijkt inmiddels aan tegen een geschat omzetverlies van 135 tot 150 miljoen euro als gevolg van de corona-pandemie. Alle tuincentra en bloemenwinkels zijn gesloten, met uitzondering van Aveve en Horta. De binnenlandse verkoop en de export zijn vrijwel geheel stilgevallen. Dertien telers, verenigd in The Green Community, bieden online nu toegang tot het duurzaam geteelde assortiment van de leden.

Luc De Bruyne, een van de drie oprichters van de community, spreekt van een groot drama. “De reguliere bloemenwinkels zijn al meer dan twee weken dicht. De foodretail heeft zijn logistieke capaciteit gebruikt om normale levensmiddelen de winkels in te krijgen. Die hebben het bloemen- en plantenverhaal toch wel op een laag pitje gedraaid. Er zijn ook verschillende acties geschrapt. De sierteelt is hier ook voor een groot deel sterk seizoensgebonden, en krijgt daardoor een extra klap. Het Vlaams Centrum voor Agro Marketing (VLAM) raamt het verlies nu op 135 tot 150 miljoen euro.”

Vlaamse maatregelen

Toch is er onder telers – met een dubbel gevoel – wel begrip voor de Vlaamse corona-maatregelen, zegt De Bruyne, al zijn die strenger dan in Nederland, waar een ‘intelligente’ lockdown geldt. Tuincentra en bloemenwinkels zijn daar nog wel open. Hij is minder te spreken over de twee ketens die in België nog wel open zijn: Aveve en Horta. “Dan ontstaat er een onwaarschijnlijke druk op diegenen die nog wel open zijn. En op de medewerkers natuurlijk, die helemaal niet happy zijn. Het zou veel logischer geweest zijn om alle tuincentra en bloemenwinkels open te houden, met goede, strikte regels.”

Malaise

The Green Community zou begin mei tijdens de Floraliën een nieuw concept lanceren, maar ziet zich nu door de malaise noodgedwongen om in actie te komen. Via terrasplant.be, een bestaande consumentensite van Koen de Vriendt, een van de telers, kunnen consumenten nu tijdelijk bestellingen doen voor de duurzame en kwalitatief hoogwaardige planten en bloemen, alsmede potgrond, groenten en kruiden. Die bestellingen worden aan huis geleverd.
De actie loopt onder het motto ‘Red de lente, koop planten veilig en lokaal!’ Volgens De Bruyne lopen de bestellingen inmiddels in de honderden per dag, met dank aan social media. “Wij dachten met een paar bestellingen te beginnen, maar wij zijn een curve aan het meemaken die lijkt op die van corona. We zijn toch wel aangenaam verrast. We zitten ook op Facebook en Instagram, dat heeft wel geholpen in dit verhaal.”

Concept moet bij de consument landen

Met de samenwerking wil De Bruyne een duurzaam alternatief bieden voor bewuste kopers, met producten die chemievrij, plasticvrij en turfvrij zijn geteeld. “Dat laatste zal zeker niet op korte termijn 100% gaan, maar we willen een positieve boodschap brengen. We schreeuwen niet: alles is slecht, maar we willen gewoon werken met de krachten die er zijn tussen teler en consument. We gaan ook de retailpunten en onze distributie helemaal zelf beheren, dat willen we eigenlijk als een signaal naar de markt brengen. We willen dit als een Europees initiatief gaan uitrollen. Gaan we daar de hele markt mee winnen? Zeker niet, maar we willen wel een plekje in die markt gaan innemen.”
Dit najaar zal het community-concept en het businessmodel duidelijker worden, zegt De Bruyne. “Wij willen niemand onderkruipen, we willen met iedereen samenwerken. Maar voor ons is het belangrijkste: het gedachtegoed moet bij de consument landen. Bloemen en planten moeten opnieuw op waarde worden geschat en niet tegen dumpprijzen worden verkocht. Wij willen tegelijk aan de teler laten zien: er zijn consumenten voor jullie planten. En we willen een stukje hoop en perspectief bieden. Het zijn nu toch wel barre tijden.”

Fatalistisch en gelaten

Op dit moment is de Vlaamse sector een beetje afwachtend, vervolgt De Bruyne. “Fatalistisch ook. Gelaten, hè. Onze sector moet geholpen worden, dat spreekt voor zich. Europa is daar al mee bezig. Ik zou heel graag zien dat die spelers geholpen worden die ook in de toekomst meerwaarde kunnen bieden. Dat is natuurlijk gevaarlijk om uit te spreken. Ik kan mij echter niet voorstellen dat het Nederlandse businessmodel, om alles uit de hele wereld naar Nederland te sleuren, en daarna alles weer over de hele wereld te gaan vervoeren, dat dat model onveranderd blijft bestaan. De coronacrisis leert ons dat de sky niet de limit is.”

Tekst: Mario Bentvelsen