Tomatenrassen reageren verschillend op verrood in de belichting. Bij sommige gaat de groeisnelheid flink omhoog, bij anderen niet of nauwelijks. Het rasverschil is aangetoond bij jonge planten, maar het onderzoek wordt voortgezet binnen een breder project op het gebied van verrode belichting.

Promotiestudent Yongran Ji liet jonge planten van 33 tomatenrassen in de klimaatkamer groeien onder 150 µmol/m²/s assimilatiebelichting aangevuld met verschillende hoeveelheden verrood (0, 25 of 100 µmol/m²/s). De resultaten waren verrassend: de rassen reageren heel verschillend in groei (toename van drogestof).
De student aan Wageningen Universiteit is bezig met een serie onderzoeken naar het effect van verrood in LED-belichting. Eerder gaf zijn onderzoek al een verklaring waarom extra verrood licht tot een hogere opbrengst kan leiden bij tomaat. Dat komt doordat de vruchten de suikers beter naar zich toe kunnen trekken: hun sinksterkte verbetert onder verrood licht. Uit eerder praktijkonderzoek van WUR Glastuinbouw was echter al duidelijk dat het effect per ras verschilt.
Dat geldt ook voor de netto assimilatiesnelheid, zo blijkt uit de huidige proef. Dat verrood licht de efficiëntie van de fotosynthese kan verbeteren is al langer bekend. Dit heet het Emerson-effect. Om die reden kan het verstandig zijn om bij LED-belichting een klein deel verrood op te nemen.

Eerste keer aangetoond

Welk effect dat heeft, hangt dus van het ras af. Ji deelde de rassen in drie categorieën in, naar gelang de mate waarin de toename van drogestof reageerde op verrood. Uit groeianalyse bleek dat de rassen die het sterkst reageerden, de grootste netto assimilatiesnelheid bij verrood lieten zien. De rassen die het minst reageerden op verrood, vertoonden juist een sterkere reactie bij de dikte van het blad: verrood gaf veel dunnere bladeren.
Het is voor het eerst dat zulke duidelijke rasverschillen in een experiment met zoveel rassen (33) aangetoond zijn. Toch betekent dit nog niet dat telers hier meteen consequenties uit kunnen trekken. Het was immers een kortdurende proef van slechts drie weken met jonge plantjes. Voor plantenkwekers met LED-belichting is dit wel een inzicht met directe consequenties.
Verder lijkt het aannemelijk dat jonge planten die een sterke toename van de netto assimilatiesnelheid onder verrood licht laten zien, dat ook als volwassen plant zullen doen.

Nieuw onderzoek

Maar voor een vertaling naar de praktijk is het nodig nader onderzoek te doen. Dit vindt plaats binnen een project over verrood-effecten, gefinancierd door TKI Tuinbouw (Topconsortium voor Kennis en Innovatie Tuinbouw), BASF Vegetable Seeds en Signify. In dit onderzoek komt opnieuw de genetische variatie aan de orde, evenals een verdieping van de inzichten in het effect op de sinksterkte.
Een wetenschappelijk artikel over het onderzoek van Yongran Ji is hier te vinden.

Tekst: Tijs Kierkels en Ep Heuvelink (Wageningen Universiteit)