Wageningen University & Research ontwikkelde 3D-technologie software die een robot precies naar de juiste plek in een plant stuurt. Plantveredelaars kunnen nu robots inzetten voor het nemen van bladmonsters bij kiemplanten. In de tuinbouw laat de 3D-technologie robots onder meer stekken knippen bij potrozen.
Onze samenwerking met TTA-ISO begon tien jaar geleden, vertelt WUR-onderzoeker Rick van de Zedde. “Een student had voor haar promotieonderzoek 3D-technologie ontwikkeld voor het met camerabeelden in 3D analyseren van de kwaliteit van kiemplantjes. In die periode werd het automatiseringsbedrijf al succesvol met gerobotiseerd 2D steksteken van oa. chrysant, in samenwerking met het bedrijf Robovision. Toen ze hoorden over de kiemplant-inspectiemachine kwamen ze bij ons met de vraag: kunnen jullie die 3D-beeldanalyse voor ons robotiseren? Uit deze onderzoeksopdracht zijn veel verschillende machines voortgekomen.”
‘PlantSampler’ werkt preciezer dan mensen
Voor plantenveredelaars in de groentesector ontwikkelde WUR een robot die automatisch ‘bladmonsters’ neemt van jonge kiemplanten. Van de Zedde: “Als een plantenveredelaar planten kruist, wil de veredelaar een DNA-analyse van de kiemplanten maken. Daarvoor moeten bladeren van de planten, ‘bladmonsters’, worden afgeknipt. Dat is arbeidsintensief en moet heel precies gebeuren. Wij hebben een robot gemaakt, de ‘PlantSampler’, die dit 24/7 automatisch en heel precies kan doen.”
De robot neemt elke keer precies het juiste stukje blad en legt dit in het juiste buisje voor de DNA-analyse. Dat levert een forse arbeidsbesparing op. “Maar de grootste winst is voor de plantenveredelaars de precisie waarmee de robot het blad afknipt”, benadrukt van de Zedde. “Mensen worden moe en gaan fouten maken. Die robot werkt dag en nacht zonder fouten te maken.”
Met potroos-stekker besparen op arbeid
Van de Zedde: “We ontwikkelden samen met het automatiseringsbedrijf ook een robot die automatisch stekken van potrozen knipt en in de grond steekt. Camera’s maken 3D-beelden van de planten. De software analyseert die beelden. Zo kijkt de software waar de bladeren zitten en hoe de robot daar het beste kan komen en geeft de 3D-coordinaat door aan de robot. Zo weet de robot precies waar te knippen.”
Kennisoverdracht
TTA-ISO is een fusie van de bedrijven ISO Horti Innovators en TTA die in 2025 samen verder gingen, vertelt Van de Zedde. “We begonnen de onderzoekssamenwerking tien jaar geleden met ISO Horti Innovators. Ze zijn heel hard gegroeid de afgelopen jaren. Ze hebben zich de 3D-technologiekennis die we voor hen hebben ontwikkeld ondertussen zelf eigen gemaakt. Wij hebben de kennis overgedragen in softwarebibliotheken.”
Van de Zedde vindt die kennisoverdracht gezond. In een overeenkomst is vastgelegd dat een deel van de opbrengst van de verkoop van de robots naar de onderzoekinstelling terugvloeit.
Impact van ent-robot onderzoeken
WUR kreeg recent weer een onderzoeksopdracht waarbij het draait om plantenkennis, vervolgt Van de Zedde: “TTA-ISO werkt al tien jaar aan het ontwikkelen van een robot om tomatenplanten te enten. Telers hebben nog niet voldoende vertrouwen in automatisch enten. Daarom vroeg het automatiseringsbedrijf aan ons om te onderzoeken wat de impact van deze robot is op de groei van een geënte tomatenplant.”
Onderzoeksopdrachten via de Club van 100
Deze laatste onderzoeksopdracht komt voort uit de Club van 100 van WUR. Dit is hét onderzoeks- en innovatienetwerk van toonaangevende bedrijven en kennispartners in de glastuinbouw. MKB’ers die lid zijn van de Club van 100 kunnen een kleine bilaterale opdracht uitzetten. Ze kunnen ook een collectieve onderzoeksopdracht formuleren en samen financieren, zegt Van de Zedde. “Zo kunnen ze samen richting geven aan wat WUR onderzoekt en ontwikkelt voor de tuinbouwsector. Het allerbelangrijkste is dat MKB’ers en onderzoekers elkaar via dit netwerk ontmoeten. Ondernemers krijgen hierdoor inzicht in de mogelijkheden bij ons, terwijl onderzoekers beter begrijpen welke innovaties in het MKB nodig zijn. Een win-win situatie dus.”
