Het vervangen van veen door alternatieve grondstoffen beïnvloedt de waterhuishouding van substraatmengsels. Toediening van een vochtregulator kan de prestaties drastisch verbeteren, zelfs voor langere tijd. Dergelijke regulatoren bevorderen een vlotte wateropname en homogene waterverdeling in het substraat, waardoor wortels zich beter ontwikkelen en de plant beter groeit. Nu er volop wordt gesleuteld aan substraatrecepturen zit de vraag naar deze hulpstoffen in de lift.

Voor Senior Area Sales Manager Riny Westdijk van ICL Specialty Fertilizers is de groeiende belangstelling voor de vochtregulator H2Gro geen verrassing. Het product is al zo’n twintig jaar op de markt en werd tot voor kort op beperkte schaal toegepast. De laatste jaren echter stijgt de vraag in binnen- en buitenland snel. Voornaamste oorzaak: het vervangen van veen door alternatieve substraatcomponenten die minder belastend zijn voor natuur en milieu.

Buffercapaciteit

“Veen is een geweldig groeimedium voor containerteelten en de opkweek van jonge planten”, stelt Westdijk vast. “Dat komt zowel door zijn luchtige structuur als door het vermogen om water en voedingsstoffen te bufferen. Een plant die op veensubstraat groeit, kan na een watergift langere tijd vooruit zonder natte voeten te krijgen.”

Verschillen binnen potten en kraanvakken

Alternatieve componenten, zoals kokos en houtsnippers, hebben andere eigenschappen dan veen. Dat kan gevolgen hebben voor de waterhuishouding en de beschikbaarheid van nutriënten. Dikwijls hebben minder veenrijke substraatmengsels een lagere buffercapaciteit. Bovendien verdeelt het water in veenarme potgronden zich niet altijd even gemakkelijk en homogeen. Dat kan ertoe leiden dat planten slechts een deel van het substraatvolume goed benutten.
Niet zelden komen er op dergelijke mengsels ook eerder groeiverschillen aan het licht binnen een kraanvak of afdeling, omdat planten op plaatsen waar de verdamping gemiddeld wat hoger is (bijvoorbeeld langs een gevel of middenpad) sneller droogvallen. “Veenvervangers vragen om aanpassingen. Toediening van een vochtregulator aan het substraat of aan het gietwater kan al een wereld van verschil maken”, merkt de salesmanager op.

Efficiënter water geven en bemesten

Een gedeelde eigenschap van alle vochtregulatoren is dat ze de oppervlaktespanning van het water verlagen. Door zo’n toevoeging aan het substraat of aan het gietwater, zullen water en voedingsstoffen zich eenvoudiger en sneller door het hele substraatvolume verspreiden. Bovendien wordt de buffercapaciteit van het substraat erdoor vergroot. Een gevolg van de verbeterde waterhuishouding is dat er minder tijd, water en voedingsstoffen nodig zijn om een goed eindproduct te verkrijgen. De plant presteert meer met minder.

Flexibel toepasbaar

“Prettig is ook dat je ze heel flexibel kunt inzetten”, vervolgt de meststoffenspecialist. “Het is al heel gebruikelijk dat substraatproducenten het tijdens het samenstellen van een klantspecifiek mengsel toevoegen. In andere gevallen doet de eindgebruiker het tijdens het oppotten of tijdens de teelt. Afhankelijk van de toepassing en de beoogde werkingsduur is er altijd een ideaalplaatje samen te stellen.”

Aansluiting plug in pot

Westdijk noemt als concreet voorbeeld het poten van plantjes in plug in een grotere pot. “Wanneer  plug en potgrond een verschillende samenstelling hebben, komt de aansluiting tussen de plug en het teeltsubstraat vaak moeizaam tot stand. Dat leidt vrijwel altijd tot groeistagnatie, soms zelfs tot aanzienlijke plantuitval. In onderzoek en in de praktijk is gebleken dat het toevoegen van een vochtregulator aan beide mengsels de overgang veel sneller en soepeler laat verlopen.

Goed vergelijken

Last but not least drukt de salesmanager telers op het hart om vochtregulatoren niet over één kam te scheren en zich – al dan niet met zijn substraatleverancier – te verdiepen in de eigenschappen van specifieke producten. De werkingsduur en het behoud van werking over meerdere nat- en droogcycli heen lopen nogal uiteen en daar dienen de toepassingsfrequentie en de dosering goed op te worden afgestemd.

Tekst: Jan van Staalduinen