Leen Weerheim runt samen met zijn broer Juriaan kwekerij ‘De Zuidplas’ in Moerkapelle (Z-H). Het 6 hectare groot familiebedrijf richt zich volledig op de teelt van grootbloemige gerbera’s. “Een passie die we al meer dan 40 jaar hebben binnen de familie”, zegt Leen.  Duurzaam telen vindt hij belangrijk – al ziet hij zichzelf nou ook weer niet als voorloper. “Ach, we proberen zo af en toe eens wat nieuws”, zegt hij bescheiden. Sinds vorig jaar zomer zet het bedrijf met succes het groene middel Serenade tegen meeldauw in.

Een turbulent seizoen met Corona als absolute hoofdrolspeler. In die woorden kan Leen Weerheim zich wel vinden wanneer we met hem het bijzondere teeltseizoen doornemen. “Na een dramatische terugval van de afzet in maart zijn we eind april langzaam weer wat opgekrabbeld. Juni en juli waren alweer hele goede maanden vanwege de goede vraag en de zeer geringe import. Ook september is een goede maand geweest, omdat het luchtverkeer nog steeds grotendeels plat ligt en er weinig bloemen worden geïmporteerd. Al met al lijkt 2020 dus nog niet zo slecht voor ons uit te pakken”, vertelt de gerberakweker tijdens een ronde door de kas.

Ziektegevoeligheid

Wat meteen opvalt is het grote aantal soorten gerbera’s, dat de tuin in een ware kleurenpracht verandert. Leen: “We telen op dit moment meer dan 70 verschillende soorten, allemaal grootbloemige. Die grote soortendiversiteit is door de jaren heen zo gegroeid en onze afzet is er ook grotendeels op ingericht en afgestemd. Het is, kortom, ook een beetje ons handelsmerk geworden. Maar het vergt ook extra aandacht, omdat elke soort net weer even anders groeit en andere gevoeligheden heeft. Dat geldt onder andere voor de ziektegevoeligheid; daar zitten soms grote verschillen in.” Ter illustratie loopt hij een vak met de peachkleurige soort Avignon in en wijst op een paar bladeren waarop zich meeldauw heeft ontwikkeld. “Avignon is tamelijk gevoelig voor meeldauw; die moeten we dus goed in de gaten houden. Morgen of overmorgen is dit vak aan de beurt voor een bespuiting. De schade blijft daardoor wel binnen de perken”, aldus Leen.

Stuurmanskunst

Nu de gewasbescherming ter sprake komt, uit de kweker graag zijn zorgen over het alsmaar kleiner wordende middelenpakket. “Vooral tegen belangrijke plagen als witte vlieg en rups is het middelenpakket de laatste jaren behoorlijk uitgedund. En het einde daarvan is nog lang niet in zicht.  Het vergt daarom steeds meer stuurmanskunst om alle ziekten en plagen er goed onder te houden”, vindt hij. Hoewel Weerheim alle zaken rondom gewasbescherming goed bijhoudt, laat hij de precieze invulling van de spuitschema’s over aan Erik Mooij, die als zelfstandig gewasbeschermingsadviseur meerdere gerbera- en rozenbedrijven onder zijn hoede heeft. “Erik komt hier scouten en weet het beste welke middelen ingezet moeten worden tegen de verschillende ziekten en plagen. Via hem zijn we ook op het spoor van het groene middel Serenade terechtgekomen, dat we nu preventief inzetten tegen meeldauw.” Hoewel hij duurzame, groene middelen zeker een warm hart toedraagt, ziet Weerheim zichzelf niet als voorloper op dit gebied. “We willen best een stapje extra doen om ‘groener’ te werken, maar dan moet het resultaat wel min of meer vergelijkbaar zijn met dat van chemische middelen. Met een slimme inzet van Serenade lijkt dat lukken.”

Meerwaarde

Erik Mooij bevestigt dat Serenade een meerwaarde kan hebben in de teelt van gerbera’s. “Het werkt preventief en zelfs licht curatief tegen meeldauw, het is zacht voor het gewas, goed mengbaar met andere middelen en je vind het niet terug in de MRL”, zo somt hij de voordelen op. Vooral op bedrijven die de schimmeldruk goed onder controle hebben – zoals De Zuidplas – past een middel als Serenade erg goed, stelt de adviseur. “Het is een hele milde en duurzame manier om een ziekte als meeldauw onder controle te houden.”  Mooij verwacht dat Serenade steeds meer gebruikt zal worden in gerbera’s, temeer juist de bacteriestam van Serenade (Bacillus amyloliquefaciens QST 713, red.) het opmerkelijk goed doet tegen meeldauw in gerbera’s. Verder is ook vastgesteld dat Serenade een werking heeft tegen Botrytis en Fusarium, al moet dit volgens de adviseur nog verder worden uitgezocht en getest. “Al met al is er dus volop perspectief voor Serenade en zullen steeds meer gerberakwekers het middel in hun spuitschema gaan opnemen”, aldus Mooij. Hij verwacht dat de goede resultaten met Serenade de scepsis rondom groene middelen steeds meer weg zal nemen. Belangrijk volgens hem is om geen irreële verwachtingen van het middel te hebben – vooralsnog blijft het een aanvulling op de chemie. Ook het toepassingstijdstip vraagt wat meer aandacht dan bij de meeste chemische middelen. “ Dus ja, het vergt even een iets andere mindset om met Serenade te beginnen. Maar de resultaten zijn onderhand zo stabiel dat het zijn plek in de gerberateelt zeker zal vergroten.”

Geen woorden maar daden

Leen Weerheim is inmiddels overtuigd van de goede werking van Serenade en past het middel op het volledige areaal van 6 hectare toe. Een belangrijke plus vindt hij dat Serenade aan elke middelencombinatie kan worden toegevoegd. “We kunnen daardoor onze vaste spuitrondes aanhouden, waarmee we één keer in de twee weken het hele bedrijf rond kunnen komen.” Ook het feit dat Serenade niets toevoegt aan de MRL ziet hij als een belangrijke plus. “Ook al levert het feitelijk nog geen enkel bonus op, toch laten we als bedrijf zien dat we mee willen doen aan verduurzaming van de teelt. Door Serenade toe te passen blijft het niet bij woorden, maar ga je werkelijk over tot daden.”

Ferry van Rodijnen, teeltmanager Arend Roses:

“De combinatie van Serenade met een uitvloeier én een goede klimaatsturing zorgen ervoor dat we de bestrijding van meeldauw met een gangbaar middel langer kunnen uitstellen. We bereiken goede resultaten met een preventief schema in combinatie met de gebruikelijke middelen.”

De volledige reportage over Arend Roses kunt u hier terugvinden.