Ter Laak Orchios werkt samen met vier andere telers aan een stokrobot in orchideeën, om de arbeidsproductiviteit te verhogen en arbeidskosten te verlagen. Verwacht wordt dat begin volgend jaar een prototype op een van de bedrijven gaat draaien, zegt Ewald de Koning van de orchideeënkwekerij.

Ewald de Koning houdt zich binnen Ter Laak Orchios bezig met innovatie en duurzaamheid. “We willen de arbeidsprocessen verder automatiseren”, zegt hij. “De arbeidsproductiviteit houdt geen gelijke tred met de stijgende arbeidskosten; per eenheid product gaan de kosten omhoog. Daar moeten we wat aan doen en daarin zien we een goede stap in automatisering. Daarbij willen we arbeid ook prettiger maken, door het repeterende en zware werk door robotisering te vervangen.”
In de kwekerij zijn dagelijks 50 mensen bezig met stokken en aanbinden. “Als we het stoksteken kunnen vervangen door een robot is er veel winst te behalen”, aldus De Koning. “Onze werknemers vinden stoksteken belastend, maar het aanbinden juist leuk. Met de robot willen we de arbeid verminderen en de last verlagen. Dan blijft het leukste klusje, het aanbinden, over. We pakken dit samen met andere telers op, omdat het een langdurig en complex traject is. Bovendien willen we niet concurreren op de laagste arbeidskosten, maar op de beste kwaliteit en service.”

Haalbaarheid

De vijf teeltbedrijven zijn nu anderhalf jaar bezig. Begin volgend jaar moet het prototype draaien. Robohouse onderzocht de haalbaarheid van de robot, Robocrops gaf met name in het eerste jaar veel begeleiding. De Koning: “Wij moesten scherp formuleren wat de vraag was en welke specificaties nodig waren. We hebben een programma van eisen opgesteld: wat moet de robot kunnen en wat niet? Je kunt niet verwachten dat een automatiseringsoplossing 100 procent van het werk overneemt. Als je 80 procent arbeid bespaart, maak je al mooie stappen.”
Voor de ontwikkeling werken de telers samen met een Nederlandse machinebouwer en een buitenlandse softwareleverancier, die het prototype ontwikkelen. De bedoeling is wel dat de stokrobot in Nederland wordt geproduceerd. Dat is volgens De Koning in het belang van de hele sector. “Als er veel van deze robots in Nederlandse kwekerijen gaan draaien, blijven ontwikkelingen plaatsvinden, zijn er onderdelen beschikbaar en kan er een goede service worden verleend.”

Subsidieregelingen

De samenwerking met een kleine club gelijkgestemden ervaart De Koning als positief. Iedereen brengt kennis in en doet actief mee, zegt hij. “Je kunt wel in je eentje proberen iets te ontwikkelen, maar samen maak je veel grotere stappen. Dat geeft houvast in het proces. Als dat ook wordt ondersteund door subsidieregelingen, is dat mooi meegenomen. Het Hagelunie Innovatiefonds en Interpolis ondersteunen het project. Subsidie is een voorwaarde, daarmee houd je de risico’s beperkt. Je steekt je nek uit, het kan ook niet lukken. Het is de smeerolie om goed met elkaar samen te werken.”

Tekst: Annemarie Gerbrandy, beeld: Jan van Staalduinen