Om toekomstbestendig te kunnen produceren is het een must om bedrijfsprocessen te automatiseren. Vanuit die overtuiging namen Reinier en Harm Hoogendoorn van AltaNova begin dit jaar een nieuwe hoofdlocatie in gebruik, waar zij fors investeerden in automatisering. Daarnaast stoten ze op korte termijn drie andere bedrijfslocaties af. De gezette stap werpt zijn vruchten af: de potplantentelers besparen 30% op arbeid, op termijn moet dit oplopen tot 35 à 40%. Ook zetten zij stappen in de verduurzaming van hun energievoorziening.
AltaNova is gespecialiseerd in de teelt van terrasplanten en vaste planten, die jaarrond worden geleverd. De productie vindt deels in Nederland plaats, deels in Portugal. “In Portugal hebben we een productielocatie van 16 hectare”, vertelt Reinier Hoogendoorn, die het bedrijf runt met zijn broer Harm. “Door de grote hoeveelheden licht in Portugal kunnen we in het voorjaar drie tot vier weken eerder op de markt zijn dan Nederlandse telers. Daarin schuilt een belangrijke meerwaarde.”
Inefficiënte werkwijze
De productie in Nederland vond tot voor kort plaats op vier locaties; Zevenhuizen, Moerkapelle, Luttelgeest en Bleiswijk. Deze locaties telden samen 10 ha. “Deze versnippering was verre van ideaal”, geeft Hoogendoorn aan. “Je kunt immers niet efficiënt werken; op elke locatie is een bedrijfsleider nodig, een teeltman, enzovoorts. Daarbij waren de locaties dusdanig verschillend qua bouwjaren, traliematen en dergelijke dat automatisering geen optie was. En dat is volgens ons wel nodig om de kosten van arbeid, die in belangrijke mate de kostprijs bepalen, op lange termijn beheersbaar te houden. En Harm en ik zijn beiden nog jong en willen vooruit met het bedrijf.”
Aankoop bestaand bedrijf
Om die reden gingen de ondernemers enkele jaren geleden op zoek naar een nieuwe locatie, waar ze de bedrijfsactiviteiten konden concentreren. Nieuwbouw bleek financieel niet haalbaar, dus oriënteerden ze zich op de aankoop van een bestaande tuin. “Vorig jaar kregen we de kans om een potplantenbedrijf van 5 hectare in Berkel en Rodenrijs over te nemen”, zegt Hoogendoorn. “Dit was perfect; we hoefden nagenoeg geen aanpassingen te doen in de kas. Op 1 januari van dit jaar kregen we de sleutel en op 3 januari hebben we de productie opgestart. Deze tuin gaat de locaties in Zevenhuizen, Moerkapelle en Bleiswijk vervangen; die draaien we nu leeg. Alleen de locatie in Luttelgeest houden we nog aan. Daarmee blijft de totale bedrijfsomvang ongeveer gelijk.”
Planten minder vaak beetpakken
Met de aankoop van de nieuwe locatie werd fors geïnvesteerd in automatisering van de bedrijfsprocessen. “Eerst verplaatsten we planten met lopende banden en karren, nu doen we dat met heftrucks en uitzetvorken”, zegt de teler. “Daarnaast hebben we een robot aangeschaft die de planten wijder zet. Hierdoor kunnen we de planten bij het afleveren ook met een heftruckvork oppakken en naar een centrale plek brengen, waar ze via een verenkelmachine op een lopende band gaan. Ook het etiketteren gebeurt automatisch. Alleen aan het in de tray zetten en op de kar schuiven komen nog mensenhanden te pas.”
Volgens Hoogendoorn bespaart hij hierdoor nu al zo’n 30% op arbeid. “Voorheen moesten we een plant zes tot zeven keer beetpakken, van het oppotten tot het afleveren, nu hoeft dat nog maar één keer. Op termijn, wanneer de automatisering verder is gefinetuned, hopen we onze arbeidsbehoefte 35 tot 40 procent te kunnen reduceren. Een en ander heeft forse investeringen gevergd, maar ons bedrijf is nu wel meer toekomstbestendig.”
Aanpassing assortiment
Om automatisering van de bedrijfsprocessen mogelijk te maken, pasten de ondernemers in de afgelopen jaren al hun assortiment aan. “We zijn gestopt met producten die lastig inpasbaar zijn in een geautomatiseerde bedrijfsvoering. Een plant moet zich genetisch lenen om door een automatiseringslijn te gaan. Om die reden hebben we 60 tot 70 procent van het assortiment aangepast. Daarnaast hebben we hele arbeidsintensieve soorten verplaatst naar onze locatie in Portugal, waar de lonen lager liggen.”
Duurzamere energievoorziening
Met de ingebruikname van de nieuwe locatie zetten de ondernemers ook stappen richting een duurzamere energievoorziening. “Op de tuinen die we afstoten, staan gasketels; dat is verre van duurzaam. De locatie in Berkel en Rodenrijs heeft een WKK van 2 MW, daarnaast gaan we investeren in een warmtepomp. Ook op dat vlak zijn we dus meer toekomstbestendig geworden.”
Tekst: Ank van Lier
