De coronacrisis heeft ook grote impact op de energiemarkt: de gas- en elektriciteitsprijzen zijn ongekend laag, onder meer vanwege vraaguitval. Als reactie hierop leggen veel telers in deze periode gas en elektriciteit vast voor de komende jaren. Daarnaast zijn ondernemers die hun energieposities niet op orde hebben in deze tijd juist meer kwijt voor hun energie.

De coronacrisis leidde medio maart tot een vrije val van de energieprijzen. Zowel de gas- als de elektriciteitsprijzen zijn sindsdien uitermate laag. Op de day-ahead-markt wordt momenteel ruim 5 cent betaald per m³ gas, op de langetermijnmarkt 14 à 15 cent per m³. De elektriciteitsprijzen op de day-ahead-markt liggen momenteel rond de 20 euro per MWh, voor de lange termijn komen deze uit op 40 tot 45 euro per MWh. Enkele weken geleden was er zelfs even sprake van negatieve elektriciteitsprijzen; iets wat nog niet eerder voorkwam. De dalende energievraag als gevolg van de coronacrisis speelt in dit alles een belangrijke rol.

Veel productie

“Ook de warmere winter is van invloed op de lage gasprijzen”, zegt Chris Feijen, Hoofd EnergieManagement bij AgroEnergy. “Hierdoor zitten de voorraden nog relatief vol. Daarnaast wordt er nog vrij veel gas geproduceerd, leveren de Verenigde Staten nog veel LNG-gas (vloeibaar aardgas, red.) en hebben veel Aziatische landen de importen hiervan fors teruggeschroefd. Door dit laatste komen LNG-schepen uit Noord-Afrika en de golfstaten naar het Verenigd Koninkrijk en Noordwest-Europa. Al deze zaken dragen bij aan een lage gasprijs. De afgelopen tijd waren er geluiden dat de dagprijs voor gas, als gevolg van de negatieve Amerikaanse olieprijs, ook negatief zou worden. Maar we verwachten niet dat het zo’n vaart zal lopen, mede omdat inmiddels diverse gasleveringen voor juni geannuleerd zijn.”

Posities in evenwicht

Ook de lage elektriciteitsprijzen hebben deels te maken met de teruglopende vraag als gevolg van corona. Daarnaast spelen het goede weer en de vele wind in april hierin een rol. “Hierdoor kon veel duurzame energie worden opgewekt en was er meer aanbod van elektriciteit”, zegt directeur Arjan van der Spek van Enova.
De vraag is natuurlijk wat deze lage energieprijzen betekenen voor telers. Volgens Van der Spek is dit sterk afhankelijk van de posities die een ondernemer heeft ingenomen. “Heb je gas en elektriciteit voor meerdere jaren vastgelegd dan verandert er niet zoveel aan je kostenplaatje.”
Anders is dit volgens Feijen en Van der Spek bij telers die wel langetermijnposities hebben ingenomen voor gas, maar niet voor de verkoop van hun elektriciteit. “Zij moeten de stroom die ze opwekken met hun WKK nu kwijt op de dagmarkt, en die prijzen zijn heel erg laag”, zegt Van der Spek. “Dit leidt per saldo tot een stijging van de energiekosten. Gelukkig is het aantal telers dat hiermee te maken heeft relatief beperkt. Het is belangrijk dat je posities in evenwicht zijn, anders kom je in situaties zoals nu in de problemen.”

Minder energie-inzet

Feijen geeft tegelijkertijd aan dat de relatief zonnige aprilmaand ervoor zorgde dat de impact van de lage energieprijzen beperkter was dan anders. “En sommige telers deden, omdat ze hun product als gevolg van corona niet konden verkopen, ook rustiger aan qua energie-inzet. Hierdoor was de warmte- en belichtingsvraag lager dan gebruikelijk.”
In de geschetste situatie rijst voor veel telers ook de vraag of het nog interessant is om de WKK aan te zetten voor het opwekken van CO2, of dat het handiger is om zuivere CO2 in te zetten. Feijen: “Door het zonnige weer van de afgelopen weken nam de CO2-vraag toe. Maar in de huidige markt is het niet altijd even helder wat de beste manier is om aan je CO2 te komen. Het is lastig om de juiste afwegingen te maken. Hierover krijgen we veel vragen van telers.”

Strategie herijken

Tegelijkertijd oriënteren veel telers zich momenteel op het inkopen van gas en elektriciteit voor de langere termijn. “We hebben al voor veel van onze klanten posities ingenomen voor de komende jaren”, zegt Van der Spek. “Vanwege de lage prijzen is deze crisis een perfect moment om de energiestrategie te herijken.”
Feijen onderschrijft dat, maar geeft ook aan dat het belangrijk is om de energiestrategie robuust te houden voor alle omstandigheden. “We weten niet wat de prijzen gaan doen en er komen steeds meer geluiden dat het herstel van deze crisis samen moet gaan met een snelle verduurzaming. Ons advies is in ieder geval om gespreid in te kopen, niet te veel op één paard te wedden. Maar samenvattend leidt corona tot behoorlijk wat reuring op de energiemarkt en in het energiemanagement van bedrijven.”

Tekst: Ank van Lier