Het eindspel in de Brexit-onderhandelingen is begonnen: wordt het een no-deal of niet? Nicole Visbeen, Tradelane Manager Fresh van logistiek provider DLG Daily Fresh Logistics vreest voor chaos en ellenlange rijen voor de grens met Engeland bij een no-deal, maar verwacht eigenlijk iets anders. “Ik denk dat er weer gekozen zal worden voor uitstel om toch samen een uitweg te vinden en met elkaar een deal te sluiten. Het zou niet de eerste keer zijn.” Het in Hoek van Holland gevestigde bedrijf is een top-20-speler in de Nederlandse logistieke dienstverlening en stuurt dagelijks 200 tot 220 vrachtwagens richting Engeland.

Blufpoker? Stilte voor de storm? Hoe schat u de huidige situatie in?

Ik vind het echt heel moeilijk om daar antwoord op te geven. Het is moeilijk in te schatten. Er zijn veel mensen die het proces graag goed willen begeleiden, maar daarbij veel weerstand krijgen en daardoor de handdoek in de ring gooien.

Wat is de grootste bottleneck in de onderhandelingen: de visserijrechten, de geschillenbeslechting of het gelijke speelveld voor bedrijven?

Ik denk dat de visserij nog de grootste bottleneck is. Ik verwacht dat ze qua handel er wel snel uit zullen zijn. Alleen, wie is de baas over welk stuk? Daar gaat het pokerspel nu over. Wie mag de regels bepalen. Zo schat ik het in.

Op 1 januari moet de Brexit een feit zijn: no-deal or deal, that’s the question. Wat verwacht u dat het gaat worden?

Ik verwacht iets anders. Ik denk dat er weer gekozen zal worden voor uitstel om toch samen een uitweg te vinden en met elkaar een deal te sluiten. Het zou niet de eerste keer zijn. Het is nu met het coronavirus onverantwoord om geen deal te sluiten. Ik kan me niet voorstellen dat ze het zover laten komen.

Waar bereiden jullie je op voor?

Wij bereiden ons voor op een no-deal, eigenlijk sinds dag één. Er moet ruimte in je IT-systemen gemaakt worden om alle gegevens kwijt te kunnen, dat is het zwaarste stuk. Dat brengt natuurlijk wel extra kosten met zich mee, want je moet van het zwartste scenario uitgaan. Een snelle documentafhandeling wordt nog belangrijker.

Wat zijn de consequenties van een no-deal Brexit voor Daily Fresh Logistics?

Er zullen veel extra handelingen moeten plaatsvinden, maar daar zijn we al bijna aan gewend. Het grootste probleem is of we de regels vanaf dag één kunnen volgen. Voor de WTO-regels is dat in principe geen probleem. Alleen is er niet genoeg mankracht om alles te controleren. Er is ook te weinig kennis, aan beide zijden, eigenlijk meer aan de Nederlandse dan aan de Engelse kant. Bij een deal zal de handel van de EU naar de UK moeilijker worden, maar niet heel ingewikkeld. Bij een no-deal verwacht ik ellenlange rijen, in beide richtingen.

Vertragingen, die zijn voor verse producten natuurlijk heel onvoordelig.

Ja, zeker voor ons bedrijf, wij richten ons op de logistiek van dagverse groenten, fruit, bloemen en planten. We hebben ongeveer een even groot bedrijf voor vriesverse producten. In totaal sturen we dagelijks 200 tot 220 vrachtwagens die kant op.

Als telers aan Engelse klanten willen leveren, moeten zij een EORI-nummer hebben. Zijn er nog andere eisen voor telers?

Wij hebben ervoor gekozen onze leveranciers niet te veel vrijheid te geven voor een gegarandeerd ongestoorde aankomst aan de overkant. Dat houdt in dat zij onze inkoopvoorwaarden moeten accepteren. Wij leggen de risico’s wat dat betreft volledig bij de zender, omdat het anders te riskant is met deelladingen. Je moet je voorstellen dat in elke trailer producten van 18 of 19 verschillende zenders kunnen zitten. Daar willen wij graag de regie over houden. Als wij met ieders inkoopvoorwaarden in zee moeten gaan wordt dat een onoverzichtelijk plaatje.
Een EORI-nummer is minimaal nodig om de documentatie op te kunnen stellen. Als je zelf het volledige transport naar de UK wilt uitvoeren en je de Engelse partij zoveel mogelijk wilt ontzorgen, zul je ook een Engelse entiteit moeten opstarten. De mogelijkheid bestaat dat er straks heffingen komen op de producten. De meeste telers zijn via handelshuizen aangesloten op de Engelse markt. Die zijn er over het algemeen wel klaar voor. Maar het is niet meer zo van: ik ga even wat product aan de Engelse markt leveren.

Hoe kom je aan zo’n EORI-nummer?

Dat kun je bij de overheid aanvragen. Het is eigenlijk een verlengstuk van het BTW-nummer. Het zal voornamelijk van kracht zijn voor telers die zelf directe verkoop op de UK doen. Dan is het Nederlandse EORI-nummer geldig voor importstromen van de UK naar Nederland en het Engelse EORI-nummer voor de export naar de UK.

Hoe belangrijk is de Britse markt voor uw bedrijf?

Circa 75% van onze hele omzet is afhankelijk van de Britse markt. Die is dus vrij belangrijk.

Hoe groot schat u de directe schade bij een no-deal?

Dat vragen heel veel mensen. Ik verwacht wel een schade in volumeverlies. Dat zou een stukje omzetverlies kunnen worden, maar ik verwacht dat het ook een heel ander soort speelveld gaat worden, wat nu een zwaar beconcurreerde markt is. Ik denk dat de UK straks een specialisme gaat worden, zeker bij een no-deal.

Welke extra kosten verwacht u?

Ik verwacht dat het sowieso veel duurder wordt qua documentatie. Ik verwacht niet een enorme stijging van de basistarieven, maar de extra documentatie die erop gaat volgen, zeker bij deelzendingen, zal zeker invloed hebben op de Britse consumenten.

Jullie zijn concurrerend op die markt, omdat jullie goed en snel kunnen reageren op late bestellingen. Dat wordt dan wel lastiger, of niet?

In principe duurt het allemaal wel langer, alles gaat sowieso een halve dag in vertraging, in de handel staat dat gelijk aan een eeuwigheid. Maar ik verwacht dat wij nog steeds relatief sneller zullen zijn dan onze collega’s.

Komen er naast extra kosten voor IT, documentafhandeling en vertragingen nog andere kosten bij, zoals keuringen?

Dat is nog niet te zeggen, het is nog onduidelijk of er fytosanitaire keuringen komen. Daar zullen nog wel de kosten van de KCB en NVWA bij komen. Daarnaast moet nog blijken hoe lang de trailer wegblijft met ons materiaal. Nu hebben wij de trailers vaak tussen de 12 en 24 uur terug vanuit de UK. Als dat langer gaat duren zijn dat extra calamiteiten. Dat geldt ook voor het wachten op documentatie, en het binnenlaten in het land.

Het Britse pond is dit jaar flink in waarde gedaald. Zal die na een no-deal nog verder dalen en worden we dan nog duurder voor de Britten?

Dat vind ik een lastige vraag. Heel veel mensen zeggen dat het pond nog een klap maakt, anderen zeggen dat die al achter de rug is en dat het vertrouwen weer terugkomt als het allemaal uitgezocht is. Ik denk dat onzekerheid veel invloed heeft op valutakoersen.

Denkt u dat er meer lokaal geproduceerd gaat worden na de Brexit?

Zeker. Al denk ik dat er nog geen goed inzicht is in hoeveel producten er uit verschillende landen geleverd en verpakt zullen worden in de UK. Zelfvoorzienend zullen ze nooit worden.

Ziet u ook voordelen in de Brexit?

Jazeker, wij noemen het altijd ‘cowboys’, de bedrijven die in een rustige tijd tussendoor een ritje op Engeland doen. Die zullen zich voortaan afzijdig houden, omdat het te complex wordt. Als je gespecialiseerd bent en het goed doet, kan dat juist positief uitpakken.

Tekst: Mario Bentvelsen, beeld: Roel Dijkstra Fotografie