LinkedIn vertelde me laatst dat ik al zestien jaar werkzaam ben bij Kwekerij Baas. Voor mij een mooi moment om te reflecteren en na te denken over de veranderingen in die tijd. Toen mijn ouders de kwekerij eind jaren ’70 startten, was een ondernemer iemand die risico’s aanging en met keihard werken een mooi economisch bestaan kon opbouwen.

De overheid stimuleerde economische vooruitgang, zonder rekening te houden met een ecologische balans. De balans werd vooral gezocht in de economische positie van mensen en die verbeterde op alle fronten. Voor de Nederlandse economie is dit een trotse periode, we stonden bovenaan in alle lijstjes.

Tegenwoordig is ecologische balans een belangrijkere factor geworden dan economische vooruitgang en het is goed dat we stilstaan bij het gebruik van middelen en schaarse grondstoffen. Waar ik moeite mee heb is dat ‘we’, in het pietluttige Nederland, de natuur moeten redden. De CO2 die we versneld teruggeven aan de natuur, was ooit onderdeel van de atmosfeer en de natuur functioneerde toen prima. Die heeft ons niet nodig.

Wat de klimaatpauzen eigenlijk bedoelen, is dat ze bang zijn het leven te verliezen zoals wij het kennen, en wellicht niet ten onrechte. Maar “verandering is de enige constante”, zei de Griekse filosoof Heraclitus. Ruimte geven aan deze verandering zou daarom ook een constante moeten zijn en worden ingebed in beleid. Maar juist dat ontbreekt in ons land.

Het is makkelijker gezegd dan gedaan. Als ik terugkijk op zestien jaar Kwekerij Baas, dan zijn verandering en hard werken belangrijke constanten. De extreme kostenstijging, maar ook de dalende marktvraag dwingen ons na te denken over een wijziging van ons businessmodel en dat zullen we ook doen. Maar ook voor Nederland geldt ook dat er een businessmodel moet overblijven. Sommige mensen denken nog dat we oneindig geld hebben en de verborgen werkeloosheid en uitbreidende zorg kunnen blijven betalen, maar dat is niet zo. De wal keert dit schip altijd en wie betaalt dan de prijs? Niet alles kan met techniek opgelost worden. Uiteindelijk moeten we het met elkaar doen. Dat is in een bedrijf zo, maar ook in dit land.

Dieter Baas, perkplantenteler in Ens