Veel alstroemeriatelers zijn inmiddels over op full LED. De resultaten uit het WUR-onderzoek ‘Alstroemeria van de toekomst’, van 2018 tot en met 2021, droegen bij aan de overstap. Ook kwekerij Siem Knol in Zuidoostbeemster ging van hybride naar full LED. Eigenaar Kees Knol: “Het is onze derde winter met full LED. Na twee energiecrisisjaren zien we nu pas de echte potentie.”

Volgens Knol werkt 80 tot 90% van de alstroemeriatelers vandaag de dag met full LED. Dat weet hij, omdat ze onderling ervaringen uitwisselen. “Het is best een investering geweest, maar we ervaren nu dat die het waard was. De afgelopen twee winters belichtten we wat zuiniger, vanwege de hoge energieprijzen. We zetten de LED-lampen in de winter toen maar 12 uur per dag in, nu doen we dat 16 uur per dag. Dat is optimaal. Daarom ervaren we nu ook pas de werkelijke opbrengst. We oogsten deze winter twee takken meer per vierkante meter per week dan met hybride belichting.” Knol past 130 µmol/m².s toe.

SON-T warmte nog niet gemist

Het bedrijf produceert acht soorten snij-alstroemeria. Niet alle rassen geven even goede resultaten onder full LED, merkt de teler. “Noa doet het bijvoorbeeld heel goed, maar sommige rassen geven niet veel meerproductie. Veredelaars zijn wel druk bezig om assortiment te ontwikkelen dat betere resultaten geeft bij LED.”
In 2020 twijfelde Knol nog over de omschakeling. Hij volgde het onderzoek ‘Alstroemeria van de toekomst’ van WUR op de voet, waarvan full LED een onderdeel uitmaakte, en zag daarvan positieve effecten op de productie en de stroombehoefte. Toch dacht hij niet zonder SON-T te kunnen. “Uiteindelijk ben ik wel overstag gegaan. De afgelopen winters waren mild, dus we hebben de warmte van de SON-T-lampen niet echt gemist. Het wordt spannender als we weer strenge winters krijgen. Kunnen de buizen dan genoeg warmte afgeven? Tot nu toe produceert de WKK voldoende warmte voor de teelt.”

Vrees voor belastingmaatregelen

Alstroemeria is een gewas dat veel licht vraagt in de winter; zo’n 80% van de totale lichtsom. Vanaf 2018 schakelde Knol al gefaseerd over op hybride LED. “Met full LED krijgen we voor hetzelfde aantal kWh meer licht per lamp. Met eigen stroom van de WKK en de zonnepanelen op de schuur, zijn de kosten beperkt terwijl de voordelen groot zijn.”
Wel houdt de ondernemer zijn hart vast voor de belastingmaatregelen die op stapel staan. “Als je alleen warmte gebruikt van een WKK, valt de nieuwe energiebelasting nog mee. Maar alstroemeria heeft vooral licht en dus stroom nodig. Daar worden we straks dubbel voor belast. Ik vrees dat veel alstroemeriatelers dan moeten stoppen.”

Evenwicht zoeken

Een alternatief is er niet, denkt hij. “Hooguit: terug naar zonlicht, maar dat is een stap achteruit en dat doe je niet. Straks zullen alleen de beste telers met hoge prijzen nog kunnen overleven. Het wordt zoeken naar een evenwicht tussen een gunstige energie-inzet, optimale productie en een winstgevende teelt. Kouder telen betekent bijvoorbeeld betere kwaliteit en hogere prijzen. Warmer telen staat voor meer productie per vierkanter meter. Daar moeten we een balans in zien te vinden.”

Meer biologie

Ook een ander inzicht uit het WUR-onderzoek naar een fossielvrije teelt zonder chemie, past Knol nu toe. “Ik ben meer bezig met biologie en spuit veel minder. De afgelopen jaren gaf dat goede resultaten. Het grootste gevaar in de teelt is trips. Dat hebben we goed in de hand met cucumeris en hypoaspis. En er is veel onderzoek gaande naar andere beestjes die we kunnen gebruiken.”

Tekst: Astrid Zoumpoulis