Met bijna 80 hectare tomaten en komkommers is het geen overbodige luxe om op één dashboard te kunnen zien hoe de teelt ervoor staat. Royal Pride in Middenmeer gebruikt hiervoor een AI-gedreven platform dat kasdata centraliseert en realtime inzichten biedt. Daarmee kunnen zij nu ook sturen op plantbalans voor een gezonde plant en een optimaal evenwicht tussen generatieve en vegetatieve groei.
Als aan het begin van de zomer de mussen van het dak vallen, loopt ook de temperatuur in de kassen bij Royal Pride in Middenmeer stevig op. Het zijn omstandigheden waarbij niet altijd alles volgens teeltplan verloopt en je als teler soms ad hoc keuzes moet maken. Dan is data extra behulpzaam om inzicht te verschaffen en keuzes te onderbouwen.
“Data liegt niet”, vertellen Marco en René op den Kelder, beide teler bij Royal Pride. “En dat is fijn, want als je zoals wij zo vaak door de kas loopt, dan ontstaat een zeker mate van blindheid. We zien een plant zo veelvuldig, dat je verschillen niet altijd even snel waarneemt. Bovendien zijn er zaken die een computer gewoon veel beter kan bepalen. Op basis van harde cijfers in plaats van gevoel. En een computer is veel beter in staat om verbanden te leggen.”
Realtime inzicht
Om die reden investeerde het tomaten- en kommerbedrijf ruim een jaar geleden in software van Source.ag. Dit platform combineert data, kunstmatige intelligentie (AI) en plantkunde. “Dat begon bij ons met de plant app van hetzelfde bedrijf, als oplossing voor de teeltregistratie. Voorheen een enorme papierwinkel”, vertelt René op den Kelder. Met Workspace werd de beschikbare data gecentraliseerd. Vrijwel een direct gevolg was het voorspellen van de oogst met de app Harvest Forecast.”
Inmiddels zijn de telers aan de slag met de nieuwste functionaliteit, waarmee slim gebruik van AI gestalte krijgt. “We hebben na ruim een jaar intensief onderzoek en ontwikkeling een nieuwe applicatie ontwikkeld waarmee de plantbalans direct inzichtelijk is”, vertelt Steven Madern, accountmanager bij Source.ag. “Deze geeft telers realtime inzicht in de groeistatus van hun gewas.”
Plantbalans- en trendindicator
Een goede plantbalans is cruciaal voor een gezonde en productieve teelt. Het gaat om de aanmaak versus gebruik van suikers en om de verhouding generatieve en vegetatieve groei, oftewel vruchtontwikkeling en plantontwikkeling. “Het is voor ons de kunst om vooral een generatieve plant te maken, die sterk is in de tros”, vertelt Marco op den Kelder. “De plant zelf hoeft niet mooi te zijn. Maar het is ook een dunne scheidslijn, want het een kan niet zonder het ander. En je hebt niet altijd in de gaten als de plantbalans een beetje verandert.”
Met de applicatie krijgt de teler twee indicatoren voorgeschoteld: de plantbalansindicator en de generatieve trendindicator. Leonard Baart de la Faille, R&D-engineer bij de leverancier, legt uit: “De plantbalansindicator zegt iets over de kracht van de plant. Het getal is gebaseerd op data over licht, temperatuur en plantbelasting en geeft inzicht in de aanmaak en verbruik van suikers. Als het getal een aantal weken hoog is, dan mag je ook een sterke plant verwachten in de kas.”
De generatieve trendindicator geeft aan wat de verhouding is tussen het verbruik van suikers voor de aanmaak van vruchten en voor plantgroei. “Dit getal is gebaseerd op de plantregistratie, waarbij diverse parameters zoals stengeldikte en bloeihoogte gemeten worden.”
Copiloot die teler ondersteunt
Het levert waardevolle informatie op voor een innovatiegedreven bedrijf als Royal Pride. “We zijn geen pioniers, maar willen wel graag uitblinken in duurzaam telen”, vertelt René op den Kelder. “Dat is wat de omgeving van ons vereist. En dus kijken we altijd hoe we de dingen beter en efficiënter kunnen doen.”
Daarbij speelt op de achtergrond mee dat het vinden van personeel met teeltkennis steeds lastiger is. Waar telers traditioneel konden leunen op ervaring en visuele signalen, is dat steeds minder vanzelfsprekend. “Wij zien ons platform als copiloot die de teler ondersteunt en helpt om goede onderbouwde keuzes te maken”, aldus Baart de la Faille.
Tijdige waarschuwingen
Marco op den Kelder beaamt dat. “We verzamelen steeds meer data. Een wereld van verschil met onze Excel lijsten van een aantal jaar geleden. Die data bevestigt wat ik in de kas zie gebeuren. En tegelijkertijd: als je uitsluitend stuurt op wat je ziet, ben je eigenlijk altijd te laat.”
René op den Kelder vervolgt: “Met deze nieuwste functionaliteit word je als teler tijdig gewaarschuwd als de data uit de pas gaat lopen met het teeltplan. We kijken niet continu naar de cijfers, maar als de lijn van plantbalans opeens omhoog of omlaag schiet, dan is dat wel aanleiding om je erin te verdiepen. Het kan natuurlijk een bewuste keuze zijn, maar als dat niet het geval is, dan is het zaak om te handelen.”
Makkelijk opschalen
Het platform combineert plant- en klimaatdata uit de kas en zet deze data om in bruikbare informatie. “Dat maakt de kennis van telers en hun gevoel niet ineens onbelangrijk”, benadrukt Madern. “Zie het vooral als een dashboard dat kennis en gevoel toetst. Een extra stuurmiddel.”
Het maakt het ook mogelijk om vooruit te rekenen en voorspellingen te maken, merken de telers. “Maar ook om op te schalen”, vertelt Marco op den Kelder. “Bedrijven worden steeds groter en met dit platform kunnen ook telers eenvoudig meegroeien. Wij onderscheiden ons in de markt onder andere met onze schaalgrootte. Dat betekent ook dat je snel overzicht wil hebben.”
De indicatoren met betrekking tot plantbalans zorgen ervoor dat teelten makkelijker te vergelijken zijn. “Je kunt in één oogopslag zien welke tuinen vegetatiever of generatiever zijn.” Die informatie wordt ook via Source.ag gedeeld binnen excursiegroepen. Daarbij blijft de data altijd eigendom van de teler en hij beslist zelf met wie hij dit deelt. “Door data met andere telers uit te wisselen, kun je samen veel sneller groeien naar een hoogwaardige teelt.”
Vlucht nemen
Data en AI maken het mogelijk om allerlei simulaties te maken en te ontdekken wat de ideale teeltkeuzes zijn en wanneer. Dit gaat volgens de experts nog een vlucht nemen. “We moeten nu eenmaal efficiënt omgaan met ruimte en middelen, dus over tien jaar zullen er weer enorme stappen gezet zijn.”
Daarbij wordt de vergelijking gemaakt met een auto en cruise control. “Waarom zou je met het gaspedaal precies 100 willen rijden als de auto dat zelf kan reguleren? Dit zul je in de glastuinbouw ook steeds vaker zien. Stap voor stap nemen de systemen de teelt over.” Maar tot op zekere hoogte, benadrukken de mannen. “Het blijft werken met een natuurproduct. Er gebeuren altijd weer dingen die niet voorzien waren, dus je blijft iemand nodig hebben die aan het stuur zit.”
Tekst: Jeannet Pennings, beeld: Jean Paul Bardelot
René op den Kelder: “Een computer is veel beter in staat is om verbanden te leggen, maar je blijft iemand nodig hebben die aan het stuur zit.”
