Gemeente Pijnacker-Nootdorp heeft begin januari op vier gebieden, op 23% van het totale glasareaal van 300 ha, de Wet voorkeursrecht Gemeenten (Wvg) gelegd. Inmiddels zijn enkele kantinebijeenkomsten van Glastuinbouw Nederland achter de rug. Theo Ammerlaan van Glastuinbouw Nederland, afdeling Oostland hoopt snel op meer duidelijkheid: “Je moet als ondernemer voorkomen dat je slapeloze nachten krijgt over iets wat je misschien gaat overkomen.”

De wet Wvg biedt de gemeente de mogelijkheid om meer grip op de grondmarkt te krijgen. Door het vestigen van een voorkeursrecht is de eigenaar verplicht om de grond in geval van verkoop eerst bij de gemeente te koop aan te bieden.

Op slot

De overheersende reactie van de telers is er een van verbazing, zegt voorzitter Ammerlaan. “Mensen hadden dit niet zozeer verwacht. In deze gemeente speelden tien tot twintig jaar geleden ook al plannen voor woningbouw. De vraag is in hoeverre op dit moment ook echt wordt doorgepakt. Als telers ergens een hekel aan hebben is het wel dat je je bedrijf door dit soort ontwikkelingen min of meer op slot zet en nog jaren moet wachten tot er überhaupt iets gaat gebeuren. Ons advies is daarom: zorg dat je je goed informeert en met de gemeente in gesprek komt. Denk vooral aan je eigen belangen en zoek daar ook kwalitatieve ondersteuning bij.”

Trainerende maatregelen

De Wvg verplicht de gemeente om binnen een jaar contact te zoeken met de betreffende grondeigenaren. Ammerlaan vervolgt: “Het zijn natuurlijk trainerende maatregelen, die ervaring hebben we in andere gebieden ook zat gehad. Het leidt niet per se tot een hele vlotte afwikkeling. Je hebt als ondernemer wel altijd de mogelijkheid om aan te geven wat je ontwikkelingsplannen zijn. Als je door wilt, kun je ook tegen de gemeente zeggen: heb je nog ergens land voor mij liggen. Dat zijn ze ook verplicht, kijken naar uitwijkmogelijkheden en alternatieven.”

Ontwikkelingsperspectief

De gemeente wil tot 2050 in totaal 6.000 woningen bouwen. “Er moet natuurlijk heel veel gebouwd worden in Zuid-Holland. Er zitten hier al een paar gebieden vlak tegen de woningen aan, waar je als ondernemer geen ontwikkelingsperspectief meer hebt. In die zin kan het ook een kans zijn. Dan hoop je wel dat er ook werkelijk geld beschikbaar is en de zaak ook werkelijk wordt aangepakt. In Pijnacker-Nootdorp ligt nogal wat grond die bestemming glastuinbouw heeft, maar waar nog geen glas op staat. Bijvoorbeeld de locatie Het Kleihoogt, wat natuurlijk geherstructureerd moet worden. In die zin is het ook een kans voor de ondernemers en de gemeente om de juiste plannen te trekken.”

‘Plaagstroken’

Oud-teler en kwartiermaker Piet van Adrichem ziet ook kansen voor het gebied Het Kleihoogt: “Als de gemeente daar tuinbouwbedrijven wil uitplaatsen is dat ook een kans voor reconstructie. Als daar telers uitgekocht worden is er in dat gebied misschien wel ruimte. Wij hebben daar 130 ha glas staan en we kunnen naar ruim 200 ha. Voor degenen die daar nog zitten en verder willen is dat denk ik een uitkomst. Er zitten een paar grote bedrijven tussen van 10 ha, maar het gros is rond de 1,5 ha.”
Van Adrichem ziet de maatregel van de gemeente vooral als een zet om projectontwikkelaars voor te zijn, en te voorkomen dat zij rond tuinbouwbedrijven ‘plaagstroken’ opkopen. In dat gebied zijn er al heel wat die aan een projectontwikkelaar verkocht hebben. Dat is al jaren geleden gebeurd, toen er voor de eerste keer een transformatieclaim op kwam te liggen. Direct verkopen aan een projectontwikkelaar lukt door de Wvg niet meer. ‘We zullen er mee moeten dealen’, is de meest gehoorde reactie.”

Tekst: Mario Bentvelsen