Voor veel Westlandse telers is de bouw van de ozoninstallatie bij de AWZI Nieuwe Waterweg een mijlpaal, omdat ze hiermee voldoen aan de zuiveringsplicht. Maar het is tevens een belangrijke stap op weg naar een circulaire waterketen, die het tekort aan goed gietwater kan oplossen.

Na de feestdagen gaat het bouwteam hard aan de slag voor Hoogheemraadschap van Delfland. Ze ontwerpen een zoetwaterfabriek en twee ozoninstallaties. De eerste komt bij de afvalwaterzuivering (AWZI) de Groote Lucht in Vlaardingen.  De twee ozoninstallaties komen in Vlaardingen en bij de AWZI Nieuwe Waterweg in Hoek van Holland. Daarmee gaat op beide locaties in 2022 een nieuwe fase in de zuivering in. De installatie bij Hoek van Holland is direct relevant voor de tuinbouw, maar de andere op termijn ook.

Ozoninstallatie

Afgelopen voorjaar is met proeven aangetoond dat een ozoninstallatie gewasbeschermingsmiddelen in afvalwater voldoende kan afbreken. Daarop heeft Hoogheemraadschap van Delfland besloten die techniek te gaan toepassen. Een flink deel van de Westlandse tuinbouwbedrijven heeft uitstel gekregen van de zuiveringsplicht die sinds 2018 geldt. Ze hebben de afbraak van de middelen in hun afvalwater uitbesteed aan Delfland. “Het zuiveren van afvalwater behoort tot onze kerntaken, het verwijderen van gewasbeschermingsmiddelen echter niet. Daarom draagt het collectief van telers de kosten daarvan. Het gaat om de ozon-installatie, een gemaal, de leidingen en de operationele kosten”, vertelt hoogheemraad Ruud Egas.
De telers zijn verenigd in de Waterzuiveringscoöperatie Westland. Ook bedrijven waarvan het restwater nu niet naar Hoek van Holland gaat, kunnen meedoen. Daarvoor wordt een extra gemaal gebouwd en een persleiding vanaf De Lier aangelegd.

Hergebruik gezuiverd water

Het water dat gezuiverd is van gewasbeschermingsmiddelen – het effluent – wordt geloosd op de Nieuwe Waterweg en verdwijnt naar de Noordzee. Steeds meer beseffen alle partijen dat dat eigenlijk zonde is. Egas: “We spreken nu nog over ‘afvalwater’, maar als we het extra schoonmaken is het uitstekend geschikt als industriewater, reinigingswater en ook als gietwater voor de tuinbouw. Schoon zoetwater wordt steeds schaarser en grondwater oppompen kent ook bezwaren. Dus zijn we met alle partijen aan het bekijken of we het effluent kunnen hergebruiken. Technisch gezien is het mogelijk en de tuinbouw heeft er duidelijk behoefte aan, en wellicht ook industriële bedrijven. Dan gaat het om kosten, capaciteit en afstemming; de installaties draaien twaalf maanden per jaar terwijl de tuinbouw vooral in de zomer tekort komt.”

Zoetwaterfabriek

In dit licht is de aanpak bij de Groote Lucht interessant. Daar verrijst behalve een ozoninstallatie ook een zoetwaterfabriek. Het vuile water doorloopt een reeks zuiveringsstappen: het wordt ontdaan van organische deeltjes, mineralen en medicijnen (daar is de ozonbehandeling voor nodig). Dan gaat het door een rietveldenfilter en is het zo schoon dat het de Krabbeplas in Vlaardingen op peil kan houden. Dat is zwemwater met bijbehorende kwaliteitseisen. De aanpak vormt een interessante pilot hoe je tot schoon water kunt komen, hetzij voor natuurdoeleinden, hetzij als gebruikswater.

Stikstof en fosfaat

Ook bij de AWZI Nieuwe Waterweg worden als ‘bijvangst’ medicijnresten afgebroken. Dat is uit milieuoogpunt zeer gunstig, want allerlei organismen in het water ondervinden daarvan negatieve effecten. Egas: “We hoeven als waterschappen nu nog niets aan de medicijnen te doen. Maar zodra we op grond van wetgeving verplicht worden om ze af te breken, gaan we opnieuw naar de contracten met de tuinbouw kijken. Dan krijgt de installatie een tweeledig doel: oplossen van een probleem van de tuinbouw en oplossen van een maatschappelijk probleem. Dat verandert de financiering.”
In 2027 mogen tuinbouwbedrijven tevens geen mineralen meer lozen. Ook daar kan Delfland een oplossing in bieden. “We hebben al plannen om op AWZI Nieuwe Waterweg stikstof en fosfaat uit het water te halen. Daarover lopen al afspraken met de tuinbouw. Er is geen nieuwe installatie nodig; het is mogelijk door optimalisatie van processen”, geeft hij aan.
Ook bij de AWZI Harnaschpolder bij Den Hoorn is het wellicht mogelijk effluent in te zetten als gietwater voor de tuinbouw. Er lopen hierover oriënterende verkenningen.

Circulaire waterketen

“We willen naar een circulaire waterketen. Zuivering is daar nog maar het begin van. Gereinigd afvalwater is een waardevolle grondstof, die ervoor zorgt dat je andere zoetwaterbronnen niet hoeft aan te spreken”, besluit de hoogheemraad.
Veel tuinbouwbedrijven hebben het definitieve contract voor de zuivering op Nieuwe Waterweg al getekend, maar er is nog steeds plek voor telers.

Tekst: Tijs Kierkels