De broers Rinus en Frans van Nieuwkerk uit ’s-Gravenzande zijn al tientallen jaren gespecialiseerd in de teelt van losse, ronde tomaten. Het grootste deel van hun productie gaat traditiegetrouw naar Engeland. De voortdurende onzekerheid over de wijze waarop ons buurland de Europese Unie verlaat en de mogelijke gevolgen daarvan, baren de telers zorgen. “Wordt het de zoveelste politieke maatregel die de vrije markt verstoort en producenten dupeert? We zullen het moeten afwachten, want er is nauwelijks grip op te krijgen”, zegt Frans gelaten.

Uiterlijk eind maart moet duidelijk zijn langs welke weg – hard of zacht – het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat. En ongetwijfeld duurt het dan nog geruime tijd voor de gevolgen voor onze handelspositie scherp in beeld zijn. “Dat er het nodige gaat veranderen, lijkt vrij zeker”, zegt Frans van Nieuwkerk. “En dat het invloed zal hebben op ons bedrijf, staat voor mij vast.”

Veel factoren van invloed

Ronde, losse tomaten vormen een belangrijk segment in de Britse supermarkten. Wanneer de export van dit product naar het Verenigd Koninkrijk onder druk komt te staan, kan dat grote gevolgen hebben voor de bedrijven die zich daarop hebben toegelegd. De Westlander is zich daar terdege van bewust. “Kijk, als we alleen maar wat extra papierwerk krijgen, kan de impact beperkt blijven. Maar er zijn heel veel factoren die negatief kunnen uitpakken op wachttijden bij de douane en op de kosten voor logistiek en fytosanitaire controles. Daarnaast is het de vraag hoe het Britse pond zich zal houden en of je het toegenomen valutarisico voor een aanvaardbare prijs kunt verzekeren.”

Switchen helpt niet

Alles wat het product duurder maakt of ten koste gaat van de versheid, zet onze concurrentiepositie op de Britse markt onder druk. De tomatenteler: “Switchen naar andere markten of naar een ander producttype, zoals de trostomaat, maakt het er echt niet beter op. In het eerste geval moet je rekenen op lagere prijzen, in het tweede geval moet je versneld afschrijven op sorteer- en verpakkingsapparatuur.”

Hoofd koel houden

Het enige wat momenteel vaststaat, is dat er nauwelijks nieuwe contracten worden afgesloten. “Voorheen werden er in deze periode veel gesprekken gevoerd en nieuwe deals gesloten, mede vanwege de Fruit Logistica, die deze week in Berlijn plaatsvindt”, weet Van Nieuwkerk. “Dit jaar is er nauwelijks iets geregeld. Logisch, want de Britten weten ook niet uit welke hoek de wind straks gaat waaien. Vervelend is het wel, want vanaf 1 april komt onze productie op gang en hebben we met een nieuwe, nu nog onbekende situatie te maken. Ik kan echter weinig meer doen dan het hoofd koel houden, de teelt in goede banen leiden en afwachten wat er gaat komen.”

Tekst: Jan van Staalduinen, beeld: Van Nature