Bij perkplantenkwekerij Van der Ende staat al in februari een karretje langs de weg met violen en vaste planten. Het is een teken dat het tuinseizoen nadert. Het bedrijf gaat echter pas vanaf half april open voor de particuliere verkoop van zomerbloeiers om teleurstelling door nachtvorst te voorkomen. Dit jaar is er nog een extra aandachtspuntje: een routing door de kas die voor afstand zorgt.

Er is op alles gelet om besmetting met het coronavirus te voorkomen: een aparte in- en uitgang, looproutes door de kas en tapes op de grond die de 1,5 meter afstandszones aangeven. De eerste verkoopdag was dit jaar met opzet niet op tweede paasdag om een té grote toestroom te voorkomen.
De eerste openingsdagen leken wat drukker dan andere jaren. Natuurlijk zit het weer mee, maar het heeft ook te maken met de beperkende maatregelen. Mensen besteden meer tijd in de eigen tuin. En klanten die anders eerst met voorjaarsvakantie zouden gaan, komen al eerder langs om hun tuin met bloeiende planten aan te kleden.

Ruim 30 jaar perkplanten

Chris en Marty van der Ende hebben een kwekerij van voorjaars- en zomerbloeiers en vaste planten in Berkel en Rodenrijs. 30 jaar geleden zijn ze hier samen mee begonnen. “We komen allebei van een boerderij. Mijn vrouw heeft een tuinbouwopleiding gevolgd en werkte bij een perkplantenteler. Ik werkte als elektricien. We woonden in een rijtjeshuis. Dat valt niet mee als je meer vrijheid gewend bent. Zo kwamen we op het idee om samen iets te beginnen.’’
Ze startten naast hun werk in een huurkasje van 1.500 m². “Na vijf jaar konden we een bedrijf met een oud kasje van 4.000 m² kopen”, vertelt Chris van der Ende. Na wat verbouwingen en vernieuwingen ontstond een bedrijf van 6.200 m². Niet groot voor de huidige begrippen, maar met een intensief en bewerkelijk teeltschema is er een goede boterham mee te verdienen.

Social media

Van der Ende vertelt het verhaal samen met zijn dochter Carola, die na haar opleiding marketing & communicatie zes jaar geleden in het ouderlijk bedrijf aan het werk ging. “Ik liep als klein meisje al in de tuin rond. Je leert veel door het gewoon te doen. Bovendien heb ik goede mensen om me heen als ik vragen heb.”
Haar opleiding deed ze zeker niet voor niets. Ze benut de social media en zorgt dat de website en Facebook pagina up-to-date zijn, zodat de klanten een goed beeld hebben van wat er gebeurt op het bedrijf en vanaf wanneer de planten weer te koop zijn. Broer Wesley heeft wel een tuinbouwopleiding gevolgd en werkt bij een phalaenopsisteler. Op vrije dagen en in de vakantie werkt hij mee in de kwekerij. Het is de bedoeling dat broer en zus binnen enkele jaren samen het bedrijf van hun ouders gaan overnemen.

Ruim boven de honderd soorten

Op dit moment zijn er ruim zeventig soorten eenjarige zomerbloeiers te koop uit stek en tien uit zaad. Ook het lijstje van vaste planten is aanzienlijk: dertig soorten. Alle planten leveren ze in meerdere kleuren. Daarbij komen dan ook nog de kuipplanten, kruiden, hortensia’s, hanging baskets, manden, hangtassen en toebehoren als grond, mest en plantenbakken: Alles wat mensen nodig hebben om hun plantjes te poten en hun bakken te vullen. Tussen half april tot eind juni lijkt de kas daardoor tijdelijk op een klein tuincentrum.
“Bij de perkplanten vind je veel gangbare soorten, maar ook soorten die je in tuincentra niet tegenkomt. Daar komen mensen via mond-op-mond reclame op af. Van de geraniums hebben we bijvoorbeeld 45 soorten en kleurtjes. Daarin zijn we echt onderscheidend”, zegt dochter Carola.
Mensen komen terug voor de kwaliteit. “Hier in de kas staan de planten wijd uit elkaar en worden ze goed verzorgd. Daarin onderscheiden we ons van tuincentra en bouwmarkten.”

Jaarrond aan het werk

Hoewel de piek duidelijk in het voorjaar ligt – van eind februari tot eind juni – is er jaarrond werk. De rustige periode in december en januari benutten ze voor onderhoud, scouten en schoonmaken en eens een dagje vrij. “In februari beginnen we met het oprapen van de violen, myosotis en de vaste planten saxifraga en aubretia. Deze verkopen we grotendeels via de veiling en op bestelling. Een kleine selectie staat op het karretje buiten. We kunnen niet alles buiten laten zien. Alleen al van de violen hebben we 20 kleuren in twee potmaten”, vertelt Carola.
Vanaf eind februari begint het oppotten van alle zomerbloeiers. Deze komen op de leeggevallen ruimte van de vroege producten te staan. Het is ook tijd voor het stekken en zaaien van de violen en saxifraga’s. “We kopen een aantal soorten bij, zoals de kuipplanten op stam. Daarvan duurt de opkweek ongeveer één jaar.”

IJsheiligen

De particuliere verkoop van zomerbloeiers loopt van half april tot eind juni. “Eerder is het nog te koud. Tien jaar geleden gingen we met Koninginnedag pas open. Door de jaren heen zijn we ieder jaar een beetje naar voren geschoven. Nu gaan we half april open en dit staat vast. Bouwmarkten en supermarkten houden steeds vroeger een plantjesmarkt. Zo vroeg past niet bij onze bedrijfsvoering én het is niet goed voor de planten. Geraniums staan zes weken stil in groei als ze nachtvorst krijgen en van begonia’s en vlijtige liesjes blijft er niets over na de vorst”, vertelt Van der Ende. “Daar hebben wij ze niet voor opgekweekt en mensen ze niet voor gekocht.”
Na de voorjaarsdrukte (in juli) begint het stekken van de vaste planten. In september volgt het zaaien van de cornuta’s, dat zijn kleinbloemige violen. “Het zaad van de zaadvaste violen winnen we zelf, dat van de F1-hybriden kopen we.” In de herfst is het tijd om de gestekte vaste planten, de gezaaide violen en aangekochte halfwas planten op te potten.

Verkoop voor klok

De particuliere verkoop is goed voor ongeveer 50% van de totale afzet en geeft extra informatie. “Door het rechtstreeks contact met onze klanten weten we wat er leeft bij de consument, wat mensen mooi vinden en wat het beter of slechter doet. Dat testen we ook in onze eigen tuin.”
Een flink deel van de afzet gaat via de klok en blijft hoofdzakelijk in Nederland. Tussen de tien en dertig procent gaat weg via bestellingen. Dit wisselt per jaar en hangt ook af van de klokprijs. “We hebben zelfs een keer een order gehad van vijftig karren met violen. Dat is voor ons heel veel.”
Het is een voordeel dat de meeste planten in Nederland blijven. Juist de export wordt getroffen door de coronacrisis. Hoe het dit jaar gaat lopen met de handel vindt Van der Ende lastig te voorspellen. “De violen waren nog net voor die tijd. Helemaal aan het begin van de crisis draaiden de saxifraga’s door. We kregen er nog maar 10 cent voor. Twee weken later was dat 80 cent. Afwachten maar.”

Tekst en beeld: Marleen Arkesteijn