“Met de Academy Tomatenteelt bieden wij een veilig alternatief voor de bedrijfsbezoeken, ook willen we zo een brug slaan tussen onderzoek en praktijk.” Dat zegt projectleider Peter Geelen over de Masterclass, die op 22 januari in het Delphy Improvement Centre in Bleiswijk van start ging. De belangstelling onder telers is heel groot, vertelt hij.

Speciaal voor telers en teeltmanagers in de tomatenteelt organiseert Glastuinbouw Nederland in het kader van het programma Kas als Energiebron deze Masterclass. In deze cursusgroep worden onderzoeksprojecten intensief gevolgd en verbonden met zowel de huidige praktijk als de basisprincipes van Het Nieuwe Telen.

Hoe verliep de start?

We kijken met tevredenheid terug op de aftrap. De groep is groot geworden, met 16 deelnemers, waaronder 14 tomatentelers. Daar zitten grote namen tussen, zoals Prominent, Van Adrichem Kwekerijen en Duijvestijn Tomaten.

Daar zijn jullie tevreden mee?

Zeker, meer kunnen er eigenlijk niet in. We zijn met drie mensen die de leergroep begeleiden. Ikzelf trek de kar als leider van deze groep, Henk Kalkman zit erbij als adviseur tomaat van Delphy en Pieter de Visser vanuit Wageningen University & Research. Hij doet daar een proef over het verbeteren van de efficiëntie van CO2-benutting.

Hoe verklaar je die belangstelling?

Men is toch wel op zoek naar efficiënter telen. CO2 is – nu al – op veel bedrijven een kostenpost. Naast de ‘gratis’ CO2 uit de ketel en de WKK’s zijn er een hoop telers die met vloeibare CO2 werken en met OCAP. Dan kost elke kilo CO2 geld. Waarschijnlijk vinden ze het ook wel aantrekkelijk om bij de proeven betrokken te worden. De proef is gericht op een duurzame teelt op weg naar fossielvrij; de proef bij WUR sluit daar naadloos op aan. Want als je fossielvrij bent, produceer je zelf helemaal geen CO2 meer.

Moeten telers hun luchtramen vaker gesloten houden?

Ja, want je wil natuurlijk niet dat elke kilo die je erin blaast weer via de luchtramen naar buiten verdwijnt. Er zijn drie mogelijkheden: 1. Minder ventilatieverliezen. 2. Het efficiënter omgaan van het gewas met de CO2 die er is. 3. Efficiënter doseren. Als er weinig licht is hoef je niet veel te doseren, als er veel licht is wel. Misschien dat de manier van inbrengen ook nog een bijdrage kan leveren.

Wat zoeken de telers in deze masterclass?

Ze zoeken in de eerste plaats beter inzicht. Dat inzicht verschaffen we aan de hand van de zes balansen in Het Nieuwe Telen. Met dat nieuwe inzicht zoeken telers naar het efficiënter omgaan met kostenposten als energie en CO2. Dat heb ik voorafgaand aan de masterclass geïnventariseerd. Het voordeel van deze groep is natuurlijk ook dat ze met collega’s bij elkaar zitten, in combinatie met onderzoekers en voorlichters. Men komt niet meer bij elkaar over de vloer vanwege virusoverdracht. Dat speelt natuurlijk ook mee.

Moeten deelnemers hun handen wassen en schoenen ontsmetten, voor ze het klaslokaal betreden?

Dat is wel de bedoeling, ja. Daar zijn ze ook extra alert op. Thuis wassen ze hun handen en verwisselen ze hun kleren en schoenen voordat ze naar de cursus toekomen. We komen niet in een kas, maar zitten in een lokaal bij een van de twee onderzoekinstellingen.

Worden de proeven nog wel bezocht?

Dat wel. We gaan natuurlijk eerst door de hygiënesluis en doen daarna een pak aan. Maar we gaan niet de kas in. We blijven in de corridor. Dat risico wil niemand nemen.

Plant Empowerment, oftewel Het Nieuwe Telen 2.0, en de zes bijbehorende balansen; is dat al een beetje geland in de Nederlandse tuinbouw?

We horen het steeds meer! We willen er eigenlijk mee uitdrukken dat een sterke en gezonde plant de basis is voor een duurzame teelt. De zes balansen zijn eigenlijk de handvatten om de plantengroei en het kasklimaat optimaal te ondersteunen. Zodat die plant niet uit evenwicht raakt, maar je die juist in evenwicht probeert te houden.

Is Plant Empowerment een voorwaarde om op termijn fossielvrij te kunnen telen?

Het is geen doel op zich, maar zeer zeker een hulpmiddel. Een hulpmiddel om de teelt optimaal te sturen. Dan volgt daar automatisch uit dat je ook duurzamer kunt telen. Met minder emissie van CO2, van bestrijdingsmiddelen en van nutriënten.

Het draait dus niet alleen om energie en CO2?

Als je naar een circulaire teelt toe wilt, heb je straks geen emissies meer. Het gaat dus zeker niet alleen om de emissie van CO2.

Komt deze masterclass ook beschikbaar voor andere teelten?

Zeker, volgende week start een tweede Academy voor de perk- en potplantenteelt. Hans Pronk zal die leiden. De cursus is ook hier gekoppeld aan een proef bij Delphy. Voor de snijbloementelers zijn er nog geen plannen, voor zover ik weet. Maar deze constructie willen we in de toekomst zeker verder gaan uitbouwen.

Dit is eigenlijk een soort testcase?

Ja, dit is de eerste keer. Ben blij dat we op deze manier een brug kunnen slaan tussen het onderzoek en de praktijk. En dat er ondanks de problemen met virus toch een manier is gevonden om kennis uit te wisselen, misschien wel dankzij het virus.

Tekst: Mario Bentvelsen