De elektriciteitsprijzen op de onbalansmarkt gingen vorige week door het dak. Santiniteler Harry Wubben wist hier optimaal van te profiteren, dankzij de batterij die hij begin 2024 aanschafte én door het feit dat hij zijn LED-belichting kan dimmen. Desondanks leverde de batterij afgelopen jaar niet de dagelijkse kostenbesparing van 400 euro op, waarop de ondernemer eerder dit jaar hoopte. Het finetunen van de regelbox-instellingen en de afstemming met de netbeheerder en het meetbedrijf kostte namelijk meer tijd dan verwacht.
Eigen regie houden en niet overgeleverd zijn aan de grillen van andere partijen. Dat is de rode draad in de bedrijfsvoering van Harry Wubben in Nootdorp. Om die reden investeerde hij in februari van dit jaar in een batterij, waarin hij bijna 1 MWh aan elektriciteit kan opslaan. “Ik heb twee WKK’s staan en wek elektriciteit op met zonnepanelen”, vertelt Wubben, die santini’s teelt op een oppervlak van 6 ha.
“Voorheen moest ik regelmatig stroom inkopen tegen hoge prijzen. Ook bracht de elektriciteit die ik terugleverde aan het net vaak maar weinig op. Dat frustreerde me. Door te investeren in een batterij hoopte ik juist te kunnen profiteren van de fluctuerende stroomprijzen en van de chaos op het elektriciteitsnet.”
Bijna 3.000 euro per MWh
Het gestelde doel werd afgelopen jaar bereikt: de teler verdiende volop geld door in te springen op de sterk wisselende elektriciteitsprijzen. Wubben licht toe hoe hij te werk gaat: “We vullen de batterij met WKK-stroom op momenten dat de elektriciteitsprijzen laag zijn en terugleveren niet interessant is. Bij hoge prijzen leveren we vanuit de buffer stroom terug aan het net. En door de LED-belichting te dimmen naar tachtig procent, kunnen we nog extra elektriciteit terugleveren. De plantdichtheid is hierop aangepast, zodat het dimmen de gewasgroei niet belemmert.”
De teler biedt zijn stroom aan op de onbalansmarkt, daarnaast staat hij met zijn batterij en groeilicht stand-by voor de markt van regelvermogen. “Deze aanpak, met de batterij als basis, is afgelopen jaar daadwerkelijk een verdienmodel gebleken. Zeker in weken als vorige week, toen de onbalansprijzen op een bepaald moment uitkwamen op bijna 3.000 euro per MWh. Op zo’n dag kun je flink cashen, dat zijn de momenten dat je er moet staan. Maar eerlijk is eerlijk: dit zijn wel extremen.”
Leergeld
Wubben gaf eerder dit jaar aan dat hij hoopte met zijn batterij minimaal 400 euro per dag te kunnen besparen op energiekosten. Dit bedrag haalde hij echter niet. “We haalden nog niet het optimale rendement uit onze batterij doordat we de instellingen van de regelbox − die de stroom op de juiste momenten inbiedt op de elektriciteitsmarkten − moesten finetunen. Dat kostte meer tijd dan verwacht. Logisch ook: wij zijn de eerste die op deze manier werken met een batterij. En met pionieren betaal je leergeld. Maar het gaat wel steeds beter en we komen meer en meer richting de 400 euro besparing per dag. Begin 2025 hebben we alles goed op de rit staan qua instellingen en kunnen we maximaal rendement genereren met onze batterij en de dimbare belichting.”
De teler geeft ook aan dat de afstemming met het meetbedrijf en netbeheerder Stedin veel tijd kostte. “We hadden meer netcapaciteit nodig, om de batterij optimaal te kunnen laten functioneren. Dit bleek verre van eenvoudig. Met name Stedin vervult zijn taak naar mijn mening onvoldoende. Inmiddels is een en ander nagenoeg geregeld.”
Zendtijd na achtuurjournaal
De teler onderstreept dat de tuinbouwsector zijn rol bij het in balans houden van het elektriciteitsnet meer onder de aandacht moet brengen. “Door de opmars van duurzame energie uit wind en zon, waarvan het aanbod sterk fluctueert en moeilijk is te voorspellen, is het regelmatig chaos op het net. De netbeheerders krijgen het zelf niet onder controle, daar hebben ze de tuinbouw voor nodig. Dan is het vreemd dat de politiek de WKK’s zo in het nauw drijft.”
Wubben is van mening dat de tuinbouwsector bijvoorbeeld zendtijd moet inkopen na het achtuurjournaal. “Daarin moeten we, op een soortgelijke manier als het programma Radar, uitleggen wat we doen. Zoals het oplossen van problemen met onbalans op het elektriciteitsnet. Zodat eindelijk eens doordringt hoe onmisbaar we zijn.”
CO₂ uit buitenlucht
De ontwikkelingen op het bedrijf van Wubben staan in ieder geval niet stil: vanaf het tweede kwartaal van 2025 draait bij hem een installatie van Skytree, waarmee CO₂ uit de buitenlucht wordt gehaald. “Een dergelijke installatie is een must om ons bedrijf toekomstbestendig te maken”, stelt hij. “Door de verhoging van de energiebelasting zal de WKK namelijk minder uren gaan draaien en is er dus ook minder CO₂ via de WKK beschikbaar. Daarnaast wordt CO₂ sowieso schaarser en dus ook duurder, doordat steeds minder gas wordt verstookt. Met deze installatie willen we onze CO₂-voorziening richting de toekomst veiligstellen.”
Ook dit wordt pionieren, erkent hij. “Er staan inmiddels vier kleinere Skytree-installaties; bij ons wordt het eerste grotere model geplaatst. Dus dat zal nog wel wat uitzoekwerk en leergeld kosten. Maar als je nergens aan begint, kom je ook nergens.”
Tekst: Ank van Lier, beeld: Michel Heerkens
