Meeldauw zorgde jarenlang voor flinke problemen bij aardbeienkwekerij Gestelberries. Omdat zowel chemische als groene middelen onvoldoende effectief waren, investeerden de Belgische ondernemers eind 2024 in een UV-C robot. Een stap waarvan teler Luc Krijnen nog geen moment spijt heeft gehad: de problemen met meeldauw zijn geminimaliseerd en de gewasgroei en productkwaliteit verbeterden significant. Ook wist hij de inzet van chemische en biologische middelen tegen meeldauw met 80% te reduceren.
Gestelberries ligt − zoals de naam al aangeeft − in het gehucht Gestel, nabij Hoogstraten. Hét aardbeienteeltgebied van België. Luc en Ann Krijnen en hun zoons Gert en Stef telen hier aardbeien onder glas, op een oppervlak van 7,2 ha. Daarnaast kweken ze hun eigen trayplanten op. “Wanneer je je eigen plantmateriaal opkweekt, weet je wat je hebt. Ofwel: welk vlees je in de kuip hebt”, lacht Luc Krijnen.
Het bedrijf is jaarrond in productie. Om dit mogelijk te maken, zijn twee afdelingen voorzien van LED-belichting. “We hebben een doorteelt Elsanta, een winterteelt Sonata, een voorjaarsteelt Parlando en een zomerteelt Karima”, vertelt de ondernemer, die zijn aardbeien afzet via Coöperatie Hoogstraten. “De rol van Elsanta binnen ons bedrijf is de laatste jaren kleiner geworden. De handel wil deze aardbei nog graag hebben, maar het aandeel kromme vruchten is behoorlijk hoog. Waarschijnlijk doordat het in de herfst steeds warmer is.”
Goede producties en prijzen
Medio februari oogst Krijnen de laatste vruchten van de winterteelt Sonata-aardbeien. De Belg kijkt met een goed gevoel terug op deze teelt. “We plukten op 10 december de eerste aardbeien. De productie was de hele teelt prima, ook konden we echte smaakvolle aardbeien oogsten. De teelt was goed stuurbaar en het verliep allemaal rustig. En ook de prijsvorming was goed. Maar dat moet ook; een winterteelt is immers duur. Om de kosten eruit te halen, moet je een goede prijs kunnen beuren.”
Robot met voldoende capaciteit
De meeldauwdruk op zijn bedrijf bezorgde Krijnen lange tijd hoofdbrekens. “Deze schimmel is een groot probleem in aardbei. Wij behandelden veel, met zowel chemische als groene middelen, maar toch kregen we de meeldauw niet onder controle. De middelen werkten gewoon niet afdoende.”
Eind 2024 besloot de teler daarom te investeren in een UV-C robot. Een dergelijke robot doodt de meeldauwschimmel af met UV-licht. “Ik volgde de ontwikkelingen rond deze robots al langer op de voet. De proeven bij Proefcentrum Hoogstraten lieten goede resultaten zien en ook andere telers waren positief. Dat trok mij over de streep. Het was nog wel even zoeken naar een machine met voldoende capaciteit. Wij hebben namelijk grote afdelingen; van 1,1 tot 3 hectare. Met een robot met batterij red je het niet om een dergelijke afdeling in één nacht te behandelen. Zeker niet in de zomer, als de nachten kort zijn. En je wilt zo’n ding niet midden in de nacht aan de stroom gaan leggen. Daarom kozen wij voor een robot van Micothon, die zeven rijen in één keer meeneemt. Hier zit een stroomkabel aan en hij kan dus de hele nacht doorwerken.”
80% minder bespuitingen
Krijnen zet de robot vanaf twee weken na het planten in. Iedere afdeling wordt om de dag behandeld. “De robot rijdt op luchtbanden en gaat autonoom door de rijen. Wel moet hij aan het einde van het betonpad handmatig worden opgeklapt en moeten we hem keren. Voorheen moesten we daarvoor wel eens midden in de nacht ons bed uit. Om dat probleem te tackelen, schaften we onlangs een tweede UV-C robot aan. Dat biedt meer flexibiliteit.”
De teler investeerde ook in een tweede robot omdat hij tevreden is over de werking: de meeldauwdruk op het bedrijf is veel beter onder controle. “In de winterteelt Sonata heb ik dit jaar slechts één of twee bespuitingen uitgevoerd, voor de zekerheid. Het ging hierbij om een breedwerkend chemisch middel, dat ook effectief is tegen vruchtrot. Voordat we de UV-C robots hadden, voerden we vaak wel twee keer per week een bespuiting uit. Het scheelt dus enorm veel. Ik schat dat we de hoeveelheid chemische en biologische bespuitingen tegen meeldauw zomaar met 80 procent hebben kunnen reduceren.”
Sterker gewas en mooiere vruchten
Volgens de teler is ook de gewasgroei en vruchtkwaliteit verbeterd door de inzet van de robots. “Minder bespuitingen betekent ook minder groeiremming en minder negatieve effectieven van de middeleninzet. Dat zie je aan het gewas; dat is veel sterker. Ook hebben we mooier fruit. Grote nadelen hebben de robots niet. Je moet alleen zorgen dat de paden leeg zijn, dat er nergens plukkarren of verpakkingen liggen.”
Krijnen geeft toe dat de robots wel een forse investering vergen. “Voor dat bedrag kun je veel middel kopen. Maar als die middelen niet werken, heb je ook niets. Ik heb lang getwijfeld over de aanschaf van een robot, maar ik kan concluderen dat het een goede beslissing is geweest. Een UV-C robot mag niet meer ontbreken op een modern aardbeienbedrijf.”
Tekst: Ank van Lier, beeld: Jerom Rozendaal
Luc Krijnen: “Ik schat dat we de hoeveelheid chemische en biologische bespuitingen tegen meeldauw zomaar met 80 procent hebben kunnen reduceren.”
