Rotterdam heeft onaanvaardbare risico’s genomen met het Warmtebedrijf, oordeelde de eigen Rekenkamer onlangs hard. De financiële schade voor de gemeente kan oplopen tot honderden miljoenen euro’s en het college heeft de gemeenteraad niet juist over de risico’s geïnformeerd. Resultaat van dit ‘financieel debacle’ is dat de aanleg van de warmteleiding van Rotterdam naar Leiden, die onderdeel zou worden van de warmterotonde in Zuid-Holland, stil ligt. Dit heeft gevolgen voor de glastuinbouw.

Op papier ziet het er mooi uit: een warmterotonde in Zuid-Holland die restwarmte van de Rotterdamse Haven transporteert naar woningen en kassen in heel Zuid-Holland. Er is genoeg restwarmte beschikbaar voor het verwarmen van een half miljoen woningen, wat een buitenkans is om het Parijse klimaatakkoord na te leven. Ook de kassen in het Westland en Oostland kunnen meeprofiteren, als leverancier én afnemer van groene warmte. Maar nu de leiding van Rotterdam naar Leiden (leiding over Oost) niet door dreigt te gaan dringt de vraag zich op: wat zijn de alternatieven voor de glastuinbouw?

‘Leiding naar Leiden hoogst onzeker’

Volgens Hans van den Berg van Glastuinbouw Nederland is de Warmtecoöperatie Zuidplaspolder op zoek naar alternatieven om duurzame warmte het gebied in te krijgen. “De warmteleiding naar Leiden is hoogst onzeker geworden. Dat betekent dat we meerdere scenario’s uitwerken. Dat zijn momenteel: biomassa, geothermie en Rotterdamse restwarmte vanuit RoCa.”
Minister Wiebes heeft vorige maand de Gasunie een grote rol toebedeeld in de leiding door het Midden, naar Den Haag. Daarmee is het Rijk formeel in de realisatie van de warmterotonde gestapt. Die leiding moet al in 2023 de eerste warmte gaan transporteren. Uit een brief van Wiebes aan de Tweede Kamer valt op te maken dat hij dit als beste optie ziet voor ‘de eerste fase’ van een grootschalig Zuid-Hollands warmtenet. Gasunie zou als netbeheerder eigenaar worden van het warmtenet.

Welke route en welke leiding is secundair

Het lijkt er nu op dat het Westland eerder van restwarmte van de haven kan gaan profiteren dan het Oostland. “Dat lijkt me logisch, want dat is nu het meest concreet. En deze aftakking heeft geen problemen die bij de leiding over Oost spelen.”
Waar zet Glastuinbouw Nederland nu op in? “De verschillende scenario’s openhouden. No regrets, zorgen dat je geen schok krijgt van een ingeslagen weg. In die zin is in het afgelopen jaar natuurlijk veel geleerd, de kwetsbaarheid van opties en dat het echt een ingewikkeld en taai proces is”, aldus Van den Berg. “Waar ik op hoop? Dat er een verbinding gaat komen, er is immers havenwarmte zat. Langs welke route en met wie en hoe snel, dat is allemaal secundair.”

Doorbraak nodig

De provincie Zuid-Holland en de gemeente Rotterdam putten hoop uit de nieuwe financiële betrokkenheid van het Rijk bij het warmtenet. Maar het minsterie van EZK laat tot nu toe een ander geluid horen. ‘Vanuit het ministerie wordt op dit moment geen financiële steun voorzien’, laat een woordvoerder per mail in het FD weten. Ook steun voor de aan te leggen leiding naar Leiden zit er momenteel niet in. Over het waarom laat het ministerie zich niet uit, maar waarschijnlijk moet er eerst orde op zaken worden gesteld. “Een andere optie is dat de leiding naar Leiden wordt doorgetrokken. Dat moeten we allemaal nog gaan scherpstellen met de Gasunie. Maar dat heeft nu zijn handen vol aan die andere leiding. Daarbij speelt dat in Rotterdam alles zo’n beetje tot stilstand is gekomen. Daar moet eerst een doorbraak worden geforceerd”, aldus Van den Berg.

Tekst: Mario Bentvelsen