Sinds vorig jaar beschikken Vreugdenhil Young Plants en Klugt Quality Plants op alle locaties over een full LED-installatie met 4-kanaalssturing. Nu de meeste warme groenteplanten zijn afgeleverd is het tijd voor een eerste evaluatie. Teeltspecialist Marco Barendse is tevreden: “We zien een sterkere plant dankzij beter stuurbaar licht. Wel hebben we de klimaatsturing wat moeten aanpassen, met name in de eindfase van de opkweek.”
De zoektocht naar een LED-installatie begon bij plantenkwekerij Vreugdenhil drie jaar geleden met een proef van 2.000 m². Het jaar daarop werd de proef uitgebreid naar meerdere locaties. Vorig jaar werd tussen week 30 en 40 de hele kwekerij van 40 ha in een keer omgeschakeld naar full LED’s van Signify met 4-kanaalssturing.
Actiever klimaat
Zoals bekend geven LED-installaties veel minder warmtestraling af dan SON-T-armaturen, die zeker 30 jaar lang bij de plantenkweker zijn gebruikt. Dat bleek ook al uit de proeven. Barendse: “Omdat SON-T veel warmte afgeeft wordt de kas circa 2 graden warmer, met LED heb je daar veel minder last van. Dan krijg je de nachttemperatuur eerder omlaag, dat is bij ons zeker een voordeel.”
Het gevolg daarvan is wel dat de planten minder verdampen en daardoor minder makkelijk water en nutriënten opnemen. Dat heeft gevolgen voor de watergift tijdens de opkweek. Om die reden is de EC aangepast. Ook kan het in de laatste fase van de opkweek − bij tomaat worden soms planten van 55 dagen gekweekt − te vochtig worden onder LED. Die problemen zijn opgelost met een aangepaste klimaat- en doeksturing (meer luchten). Luchtontvochtiging werd in de proeven wel gedaan, maar daar is uiteindelijk niet voor gekozen. Wel werd de groeibuis, die al in de kassen aanwezig was, wat vaker gebruikt om het klimaat actiever te houden.
Lichtrecept per gewas
De armaturen hebben 4-kanaalssturing, wat in principe tal van nieuwe mogelijkheden biedt. Niet alleen om energie te besparen, maar ook om het lichtrecept nauwkeurig aan te passen aan de behoefte van het gewas en ras. “Voor dat laatste is nog niet gekozen”, vervolgt Barendse.
“We hebben een lichtrecept per gewas gemaakt onder het motto ‘keep it simple’, zodat je zo min mogelijk fouten maakt. Lichtrecepten op ras- en klantniveau liggen wel in de mogelijkheden, we gaan daar zeker nog in verfijnen. Het volgend seizoen gaan we dat aanpassen naar type tomaat, dus vlees, grove tros en cherry bijvoorbeeld. Ik zeg altijd: we staan nog steeds in de kinderschoenen met LED.”
LED geen ‘toverlamp’
“Met LED’s kun je het plantmodel sturen. Het is een van de instrumenten, maar het is geen ‘toverlamp’. We denken wel allemaal: we doen er even wat meer blauw bij en wat minder verrood en krijgen dan een ander type plant. Ik denk dat er in het klimaat net zoveel mogelijkheden zitten als in het lichtrecept, misschien nog wel meer ook, zoals watergift, stooklijn, vochtregeling en dergelijke. Je moet nog steeds blijven telen.”
De armaturen kunnen nu modulerend per kanaal worden gedimd. Per gewas wordt een andere hoeveelheid verrood gebruikt. Bij komkommer wordt bijvoorbeeld meer verrood gebruikt dan bij de andere groenteplanten. Naast de groenteplanten hangt nu ook LED in de sierteeltproducten, zowel in de stekken als de afkweek, en boven de snackgroenten, die onder de naam Pick-&-Joy worden verhandeld. “Het gewas bepaalt welk spectrum we draaien.”
Koppeling met klimaatcomputer
Tussen de klimaatcomputer en de LED-armaturen is vorig jaar tijdens de installatie een koppelingsbox geplaatst en die werkt naar tevredenheid. De Priva-computer haalt zijn gegevens uit die box, die de lampen aanstuurt. Als de lampen aan gaan weet de box hoeveel kW’s er aangestuurd moeten worden. “Daar kan de computer mee sturen, zowel de lampen als het hele energiemanagement. Dat gaat naar tevredenheid.”
In het eerste seizoen onder full LED hebben we gekozen voor zekerheid en veel monitoren, besluit Barendse. “We zijn nu aan het evalueren. Was de insteek goed, klopte het aantal dagen en dat soort dingen. We zijn niet gaan dimmen in de ochtend of allerlei gekke dingen gaan doen om extra energie te besparen of het onderste uit de kan te halen. We wilden de eerste winter probleemloos doorkomen. De plant en de klant staan voorop. Ik denk dat wij dit seizoen iets betere planten geleverd hebben. Onze klanten waren positief: die zeiden dat ze mooie en sterke planten hebben ontvangen, met een goede uitloop.”
Tekst: Mario Bentvelsen
