Komkommers produceren onder breedspectrum (‘wit’) LED-licht zwaardere vruchten dan onder LED’s met louter rood en blauw. Dat is de uitkomst van onderzoek bij Proefstation voor de Groenteteelt in Sint Katelijne Waver. Het resultaat ligt in lijn met eerder onderzoek bij Wageningen University & Research.

De proeven zijn gefinancierd door Fluence by Osram en vonden plaats met armaturen van deze fabrikant. Tuinbouwspecialist Leo Lansbergen van deze LED-fabrikant maakte de resultaten gisteren bekend via een webinar.
Uit onderzoek in klimaatkamers is al langer bekend dat gewassen het beste presteren onder licht met een volledig spectrum, dus alle kleuren binnen het PAR-traject. Er heeft echter nauwelijks onderzoek met ‘wit’ assimilatielicht in kassen plaatsgevonden. Daarom vormt elk nieuw onderzoek een bijdrage aan de kennisopbouw.

Zonlicht

De onderzoekers van het proefstation hebben drie breedspectrum behandelingen vergeleken met rood/blauwe LED’s (95% rood). De eerste behandeling lijkt erg op zonlicht, met 40% rood. Bij de andere twee is het aandeel rood omhoog gebracht tot 60% en 80%. De komkommers (ras Hi-Power) zijn geplant op 30 oktober 2019 en kregen per dag 18 uur licht. De lichtsterkte van de LED’s was 310 µmol/m²/s.
Alle breedspectrum behandelingen scoorden beter dan rood/blauw, zo bleek uit de presentatie van Lansbergen. Bij 40 en 60% rood was de meerproductie 6%; bij 80% rood was dat 9%. Dat lag volledig aan een hoger vruchtgewicht. Dat lag bij 40, 60 en 80% roodaandeel op respectievelijk 5, 4 en 6% meergewicht. Voor het beeld: bij 80% rood wogen de vruchten gemiddeld 390 gram, zo’n 22 gram meer dan bij de rood/blauwe LED’s.
Verder liep de ontwikkeltijd terug bij een breedspectrum behandeling. Ook hier scoorde 80% rood het beste, met één dag winst. Opvallend is dat rood licht tot meer strekking leidt; ook dit was uit het onderzoek in Wageningen bekend.

Natuurlijk werkklimaat

Lansbergen gaf bij zijn presentatie niet aan of alle resultaten statistisch significant zijn. Maar het gaat om degelijk onderzoek: alle behandelingen hebben in viervoud plaatsgevonden. Dat moet een hoge mate van betrouwbaarheid van de resultaten geven.
Lansbergen waarschuwde wel voor overhaaste conclusies: “Er bestaat niet één ideaal spectrum voor komkommer. Een breed spectrum, met in ieder geval groen erbij, is wel aan te bevelen. Daarbij lijkt 80% rood het beste te scoren. Maar de keuze wordt sterk bepaald door de locatie. Het maakt veel uit of je teelt in Zuid-Frankrijk, Nederland of Noord-Zweden.” Bovendien zijn niet alleen de potentiële meeropbrengst of de elektriciteitsprijs (rood licht is goedkoper) factoren bij de overweging. “Ook een natuurlijk werkklimaat is van belang. Het is voor medewerkers veel plezieriger om onder wit licht te werken. Bovendien kunnen ze dan het gewas beter beoordelen.”

Spectrale acclimatisatie

Lansbergen ging summier in op de vraag waarom komkommers het beter doen onder breedspectrum licht. “Het is nog maar een hypothese van ons, maar we denken aan ‘spectrale acclimatisatie’. Dat wil zeggen dat het gewas zich bij louter rood/blauw licht in de winter aan die kleuren aanpast en dan niet voorbereid is op een hoger aandeel andere kleuren door het zonlicht in de lente. Bij een breed spectrum staan ze alvast klaar om alle kleuren te benutten.”

Tekst: Tijs Kierkels