Troschrysantenproducent Kiepflower ging vorig jaar versneld over op full LED. Hoewel de winst nog lastig te bepalen is, ziet mede-eigenaar Albert Kiep veel voordelen van de overschakeling. “We besparen op stroom, we hebben de teeltstrategie inmiddels goed in de vingers en weten nu welke rassen het beste presteren bij de veranderde vocht- en warmtehuishouding.”
Theoretisch gebruikt Kiepflower nu 50% minder stroom ten opzichte van het SON-T-tijdperk. Maar zo simpel is het in de praktijk niet. “We spelen met belichting fors in op de onbalansmarkt, dus de besparing is niet precies meetbaar. Ook omdat we deze winter meer produceren dan gebruikelijk en dus meer moeten belichten.”
Normaal gesproken ging het bedrijf juist terug in productie in de winter, maar door veranderde marktomstandigheden, toert het nu juist op. “Er is meer vastgelegd voor de winterperiode. Waarschijnlijk omdat troschrysanten in de zomer duur waren en de markt uitgaat van betere prijzen in de winter. Met full LED kunnen we die vraag efficiënter invullen.”
Afscheid genomen van rassen
Niet alle rassen deden het even goed onder full LED. “Vooral in de winter zagen we verschillen ontstaan, met name in weerbaarheid en lichtbenutting. We hebben afscheid genomen van rassen die door de veranderde warmte- en vochthuishouding meer last kregen van schimmels en bacteriën.”
Ook leerde de teler dat het belangrijk is om de inzet van de hoeveelheid mmol tijdens de teelt gelijk te houden. “In de winter zetten we gemiddeld 155 mmol in. Bij gunstige stroomprijzen wilden we wel eens wat meer inzetten bij de start, maar als we dan later terugzakten naar een lager niveau, merkten we dat de plant zichzelf ging opeten en we concessies deden in kwaliteit. Het is best lastig om zowel de energiemarkten goed te benutten als een optimale kwaliteit te realiseren.”
Verrood goede stuurknop
Verrood is een goede stuurknop gebleken, concludeert Kiep na een jaar. “Vooral aan het eind van de dag zien we een positief effect op de lengte-ontwikkeling. In de winter is dat zeer waardevol voor een goede opbouw van het gewas. Ik ben blij dat we een aparte installatie voor verrood hebben opgehangen.”
Het leerproces was moeizaam, maar leidde niet tot derving of grote missers. “Je moet anders omgaan met warmte en vocht bij full LED. De energie die voorheen van SON-T kwam, moeten we nu via groeibuizen aanvullen en actieve ontvochtiging is nu cruciaal.”
Insectengaas en verneveling
De familie Kiep heeft na de investering in full LED niet stil gezeten. De kassen die nu met LED worden verlicht, zijn inmiddels ook uitgerust met insectengaas en een vernevelingsinstallatie. “In de zomer zagen we in de kassen met insectengaas geen wantsen en mineervlieg meer. In de kas zonder insectengaas hebben we daar nog wel op moeten bestrijden. Je houdt natuurlijk niet alles buiten de deur, zo hadden we nog wel wat last van luis.
De verneveling bevalt heel goed, die laten we sturen op het RV-niveau. Op warme dagen kunnen we daarmee best wat graden terugkoelen en bij jonge stek merken we dat het een beter klimaat creëert voor doorgroei. Waar de jonge planten op warme dagen nog wel eens slap werden, staan ze nu meer op spanning. Daarnaast is het nu plezieriger werken in de kas.”
Nieuwbouw en herbouw
Volgend jaar gaat Kiepflower een nieuwe kas van 4,7 ha bouwen, vlakbij de bestaande opstallen. Tegelijkertijd sloopt het bedrijf een oude kas van 4,2 ha, om daar vervolgens een nieuwe voor neer te zetten. “Pas in 2027 hebben we er dan effectief 4,7 hectare bij en komen we op een totaal van 15,7 hectare uit. We hebben er alle vertrouwen in dat daar ruimte voor is. De vraag vanuit grootschalige retail neemt alleen maar toe.”
Tekst: Astrid Zoumpoulis
