Eind juni verwoestte een hagelbui bijna het volledige kasareaal van Kwekerij Baas in Ens. Bijna een maand later ligt er een duidelijk plan hoe de draad weer op te pakken, zijn de herstelwerkzaamheden in volle gang én gingen de eerste nieuwe planten alweer de kas in. Toch ligt de grootste schade niet op het materiële vlak. “De emotionele impact hakt er veel meer in.”
In de nacht van 27 op 28 juni wordt Dieter Baas rond half twee wakker gemaakt door zijn vrouw. “Ik slaap nogal vast en had niets meegekregen van de enorme hagelbui die over Ens trok”, vertelt de potplantenteler. “Toen ik zag dat er hagelstenen zo groot als tennisballen uit de lucht kwamen, wist ik meteen dat het foute boel was. Even later belde mijn broer Jarno. Hij was toen al de kas ingegaan. Het was inderdaad helemaal mis.”
Pas de volgende dag wordt de omvang van de schade echt duidelijk. Zo’n 90 procent van het 25 ha grote bedrijf blijkt zwaar getroffen. In de getroffen afdelingen komt de productie bijna volledig stil te liggen. “In sommige afdelingen is 30 tot 40 procent van de ruiten kapot, in andere afdelingen zelfs 100 procent. En een oude kas uit de jaren tachtig is zo zwaar beschadigd dat opknappen geen zin meer heeft. Die moet worden gesloopt en vervangen door nieuwbouw.”
Eerste dagen na storm
Alleen de machine- en expeditiehal en de nieuwste kas uit 2022 komen er relatief goed vanaf. “Deze zijn voorzien van gehard glas. Dat heeft duidelijk het verschil gemaakt. Maar de totale schade is gigantisch; zoiets hebben we nog niet eerder meegemaakt. Je weet in eerste instantie niet waar je het zoeken moet. We hebben ons daarom eerst gericht op de planten die nog klaarstonden in de expeditiehal. Die wilden we netjes afleveren. Daarnaast zouden kinderen van de plaatselijke basisschool die maandag hun musical opvoeren in de hal. We hebben er alles aan gedaan om dat gewoon door te laten gaan. Achteraf was dat een goede beslissing. Het zorgde voor afleiding en bracht, ondanks alles, ook weer wat positieve energie.”
Crisisteam
De broers schoten ook al snel in de actiemodus en legden − samen met de schade-experts van de verzekeraar − contact met glasherstelbedrijven. “Zij konden snel beginnen met het vrijmaken van de paden en de kritische infrastructuur, bijvoorbeeld elektriciteitskabels, van glasscherven. Daardoor konden we weer veilig de kassen in. Daarna hebben we alle planten er met shovels uitgehaald. Het ging vooral om potchrysanten en nog een beetje perkgoed. Dat het perkgoedseizoen op zijn eind liep, was voor ons een geluk bij een ongeluk. We hebben in de eerste zes maanden van dit jaar 70 procent van onze jaaromzet kunnen realiseren.”
Binnen enkele dagen formeerden de ondernemers ook een intern crisisteam en stelden zij een plan van aanpak op. “We hebben onszelf ten doel gesteld om vanaf eind augustus weer te gaan zaaien en opkweken in een deel van de kassen die nu nog beschadigd is. Richting het einde van het jaar moet dit areaal fasegewijs worden opgeschroefd, zodat we in 2027 weer volledig in productie zijn. Het formuleren van die doelen geeft wat rust. En we gaan hier nog steeds voor. Afgelopen week is het eerste glas geleverd. En naast glas moeten bijvoorbeeld ook schermdoeken worden vervangen. Ook die zijn beschadigd.”
Samen zoeken naar oplossingen
Ook het overleggen met afnemers vergde in de eerste periode veel tijd. “Dat was heel intensief”, zegt Dieter Baas. “Onze klanten − we leveren vooral aan retailers − leefden enorm mee. Samen met hen hebben we gezocht naar oplossingen en gekeken hoe we hun schappen toch gevuld konden krijgen. Zo hebben we nog behoorlijk wat producten ingekocht bij collega-telers.”
De verzekeraar was vanaf dag één nauw betrokken. “Er moeten in korte tijd heel veel beslissingen worden genomen. Natuurlijk is er niet direct over alles overeenstemming, maar de wil om er samen uit te komen was en is er wel. Gelukkig zijn we volledig verzekerd voor hagelschade. Maar de precieze omvang van de schade is nog steeds niet duidelijk. Dat zal ook nog wel even duren. Zo moeten we bijvoorbeeld nog alle waterleidingen, elektra en slangen controleren op glassplinters. Maar sowieso is de financiële schade gigantisch.”
Emotionele impact
De emotionele impact van het gebeuren is echter nog vele malen groter, vertelt Baas. “Het zijn emotioneel ontzettend zware weken geweest. Er gebeuren dingen die je echt aangrijpen. Dat zit hem niet in het kapotte glas of de planten die je moet weggooien, maar bijvoorbeeld in medewerkers die helemaal van slag zijn. Ook moest ik onze gezinsvakantie afzeggen, waar we met zijn allen zo naar hadden uitgekeken. Daarnaast is het kleine tuincentrum bij ons bedrijf volledig verwoest. Dat werd gerund door mijn vader van 79. Het was zijn lust en zijn leven en is nu helemaal weg. Dat raakt je enorm.”
Toch had Baas vanaf het begin vertrouwen dat het zou lukken om de draad weer op te pakken. “Afgelopen week hebben we in de kas met gehard glas de eerste nieuwe planten weer neergezet. Dat voelt als een nieuwe start. Het geeft houvast en het vertrouwen dat we stap voor stap bouwen aan een nieuw normaal.”
Tekst: Ank van Lier
