De hoge energieprijzen leiden ertoe dat veel telers zich oriënteren op de mogelijkheden van extra energiebesparende klimaatschermen. De schaarste aan ‘handjes’ bij de scherminstallateurs vormt op dit moment echter een beperkende factor. Energieschermen zullen de komende jaren hoger op de investeringsagenda van ondernemers in de glastuinbouw komen te staan.  

Ondanks de torenhoge energieprijzen is er bij schermfabrikant Svensson nog geen sprake van een forse toename aan orders voor energieschermen. Dit betekent volgens consultant Ton Habraken niet dat glastuinders zich niet oriënteren op de mogelijkheden om te investeren in een dergelijk scherm. “Telers zijn er absoluut mee bezig, zoeken naar mogelijkheden om de energiekosten te beperken. En dan komt een extra energiescherm al snel in beeld.
Deze zijn ook voldoende leverbaar, maar het probleem is dat de explosieve stijging van de energieprijzen pas eind september echt ging spelen. Toen hadden de meeste scherminstallateurs en kassenbouwers hun najaarsplanning al vol. Hoewel er hier en daar nog wel een gaatje is – ook omdat sommige telers hun investeringsplannen in groeilicht uitstellen – is het over het algemeen lastig om nog nieuwe klussen in te passen. En zomaar een extra ‘blik’ technisch personeel opentrekken, is er in deze periode niet bij.”

Geperforeerd anticondensfolie

Volgens Habraken gaan diverse telers daarom op zoek naar andere opties. Zo signaleert hij een opmars van vaste folieschermen, waarbij gedurende enkele weken een geperforeerd anticondensfolie op een dradenbed boven het gewas wordt geïnstalleerd. “Dat werd vroeger meer gedaan, maar door de opkomst van de beweegbare energieschermen waren deze folieschermen de laatste jaren minder in zwang. Daarin zien we nu dus een tijdelijke kentering. Vooral ook omdat telers een dergelijk foliescherm meestal zelf kunnen installeren; dit doen ze vaak in de periode van de teeltwissel. We zien dat het toepassen van een vast foliescherm uiteindelijk vaak resulteert in een investering in een tweede beweegbaar energiescherm.”

Plannen bijstellen

De consultant hoort daarnaast dat veel telers die al investeringsplannen hadden deze uit- of bijstellen. “Zo zijn er telers die van plan waren om te investeren in groeilicht in combinatie met een lichtuitstootscherm. De aanschaf van de belichtingsinstallatie wordt nu uitgesteld, maar in plaats van een Obscura-lichtuitstootscherm kiest men dan voor een helder Luxous-energiescherm. Daarnaast zien we dat tomatentelers met belichting nu niet alleen een lichtuitstootscherm aanschaffen, maar dit vaker combineren met een tweede, transparant energiescherm.”
Ook kiezen ondernemers met een doekintreksysteem er wel voor om te wisselen van scherm; zij vervangen hun lichtuitstootscherm door een lichtdoorlatend energiescherm. “Met een dergelijk intreksysteem kun je binnen twee dagen je scherm vervangen. En dat tegen een relatief beperkte investering; gemiddeld zo’n twee à drie euro per vierkante meter. Dat is met de huidige energieprijzen makkelijk terug te verdienen.”

Indekken tegen prijsexplosies

Habraken gaat ervan uit dat de explosieve stijging van de energieprijzen bij veel telers zal leiden tot aanpassingen in de investeringsstrategie voor de middellange termijn. “Het gebeuren van de laatste weken heeft telers wakker geschud. Door de ongekend lage energieprijzen van de laatste jaren waren investeringen op het gebied van energiebesparing minder hoog op de prioriteitenlijst komen te staan. Dat is nu veranderd: ondernemers realiseren zich dat een lage energieprijs geen vanzelfsprekendheid is en zullen zich naar de toekomst toe waarschijnlijk beter willen indekken tegen dit soort prijsexplosies.”
De consultant verwacht dat vooral de belangstelling voor transparante energieschermen toeneemt. Deze laten namelijk veel licht door en kunnen daarom een groot deel van de dag dicht blijven. “Een voordeel is ook dat er diverse subsidies beschikbaar zijn voor de investeringen in tweede energieschermen. Zo biedt de EHG-regeling 25 procent subsidie op de investering in een tweede scherminstallatie. En ook via de GMO-gelden is subsidie op een tweede scherm mogelijk.”

Tekst: Ank van Lier