Een geranium lijkt niet zo moeilijk om te stekken. Maar in de piekweken een miljoen stekken per dag steken die voldoen aan de hoge eisen van klanten en de milieueisen van de overheid, dat is een ander verhaal. Als familiebedrijf lukt dat alleen door de juiste mensen binnen te halen, samen te werken met partners die elkaar aanvullen en inspelen op nieuwe ontwikkelingen.

P. van der Haak Handelskwekerij uit ‘s-Gravenzande is gespecialiseerd in pelargoniumstekken, in de volksmond geraniums genoemd. Het is een echt familiebedrijf, in 1966 opgericht door Piet van der Haak. Opvolger Perry van der Haak zit al weer dertig jaar in het bedrijf. “Mijn vader kweekte geraniums toen ik in het bedrijf kwam. We zijn samen begonnen met het maken van stekken. Toen deden we nog alles zelf. We plukten hier stekken van de moederplanten, bewortelden ze en verkochten ze ‘rond de kerk’.”
De klantenkring groeide van Nederland naar België en door naar heel Europa. En daarmee groeide het bedrijf en de behoefte aan meer stekken. Vanaf 2000 lieten ze stekken van eigen moederplanten produceren in Limuru, Kenia. Het bedrijf ging daarvoor een joint venture aan met Terrasol. “We zijn gestart met 3.000 m2. Het bedrijf is sinds die tijd gegroeid tot 20 ha.” Het bedrijf in ‘s-Gravenzande groeide met de laatste nieuwbouw van 1,8 ha tot ongeveer 5 ha.

Stekkenmozaïek

Ondanks de specialisatie in ‘slechts’ één soort is het assortiment breed. Er is een hoofdindeling van staande (zonale) en hangende (peltatum) pelargoniums. Deze zijn verder onder te verdelen qua bladkleur, compactheid, vroeg of laatbloeiend en ze zijn er in een breed kleurenscala aan bloemen. Alles bij elkaar gaat het om zo’n 125 rassen.
De stekken komen dagelijks vers uit Kenia. De Plantenziektekundige Dienst komt ‘in huis’ de geïmporteerde stekken, die in de quarantaineruimte staan, keuren. Direct na de keuring gaat er een groep medewerkers aan de slag om de stekken te steken. Door de gevoeligheid voor ethyleen is het van belang dat de tijd tussen plukken in Afrika en het steken in Nederland zo kort mogelijk is en dat de koelketen goed is gesloten. Na 3,5 week in de kas zijn de stekken beworteld en klaar voor aflevering. De trays met pluggen op de containertafels in de kas vormen een bont mozaïek met bladkleuren die variëren van licht- tot donkergroen, effen of met een mooie bladtekening.

Een van de breedste assortimenten

“We hebben al meer dan tien jaar een samenwerkingsverband op het gebied van veredeling en verkoop met Florensis uit Hendrik Ido Ambacht. Wij zijn samen eigenaar van de soorten in Europa. Florensis verkoopt onbeworteld stek, wij bewortelde stekken.”
In 2012 namen ze gezamenlijk met Ball Flora Plant uit de VS de veredeling van het Duitse bedrijf Silze over. Daarvoor waren ze al betrokken bij de veredeling van dit bedrijf. “Wij zijn nu eigenaar en producent van de Toscana Pelargonium-lijn. Na de overname is Fabienne Monté als nieuwe veredelaar aangesteld. Zij is full time bezig is met de veredeling van pelargoniums in Hendrik Ido Ambacht. Het gaat daarbij al lang niet meer alleen om een mooi bloemetje; een nieuw ras moet aan veel criteria voldoen. Het is een intensief proces waar veel tijd en energie gaat zitten. De eerste resultaten komen dit jaar op de markt.”
Recent kwam daar nog de overname bij van de veredelingspoot van het Duitse bedrijf Endisch Pelargonien. Het aantal eigen, beschermde rassen groeit daarmee van 75 naar 100. “Als Toscana zijn wij sterk in het standaard assortiment. Endisch is wat meer gespecialiseerd in bijzonderheden zoals interspecifieke types – kruisingen tussen hangers en staanders – speciale bloemvormen en grovere rassen voor met name de Zuid-Europese markt. Die gaan we toevoegen aan het Toscana-assortiment. Daarmee hebben we een van de breedste assortimenten in de markt. Komend jaar gaan we de rassen als proef uitleveren aan onze klanten. Vanaf seizoen 2018/19 zijn de nieuwe rassen volop leverbaar.”

Samenwerking zoeken

De tendens is dat veredelingsbedrijven nauwe samenwerkingsverbanden aangaan. ”Voor ons als zelfstandig bedrijf was het ook belangrijk om te zorgen voor voldoende schaalvergroting en strategische samenwerking. Florensis en Ball zijn familiebedrijven. En mede daardoor passen we goed bij elkaar qua cultuur. Ook onze klanten zijn bijna allemaal familiebedrijven en dat werkt toch vaak net even anders. Wanneer je op een goede manier samenwerkt, versterken partners elkaar.”
Van der Haak versterkte de organisatie ook intern met Robert Zuyderwijk. Hij heeft een achtergrond in de tuinbouw als chrysantenteler. De afgelopen negen jaar was hij werkzaam bij MPS ECAS certification en in 2015 heeft hij zijn MBA-opleiding afgerond. Hij houdt zich sinds vorig jaar november als operationeel directeur bezig met de bedrijfsprocessen, innovaties en personeelsbeleid. “In mijn tijd bij MPS ECAS heb ik veel bedrijven in binnen en buitenland gezien. Deze ervaring breng ik mee. Vanuit mijn MBA-achtergrond heb ik geleerd om procesmatig te denken”, licht Zuyderwijk toe.

MPS ProductProof

In de huidige tijd moet je voldoen aan de maatschappelijke normen en waarden. “Op dit moment loopt er een pilot met MPS ProductProof. Onze afnemers moeten aan hun klanten, bijvoorbeeld Ikea en Intratuin, een schoon product aanleveren. Wij hebben de verantwoordelijkheid om uitgangsmateriaal te leveren dat schoon en betrouwbaar is. Dat is een voorwaarde voor onze klanten.”
Een andere innovatie is de mogelijkheid om online orders in te voeren en te bekijken in een webshop-achtige omgeving. Florensis ontwikkelde dit systeem voor het eigen bedrijf. Vanaf week 27, de start van het nieuwe seizoen, is de webapplicatie actief voor P. van der Haak. Achter de schermen lopen er nog meer vernieuwende projecten op het gebied van geautomatiseerd stekken planten en het langer bewaren van de stekken in combinatie met een proef met ledlicht.

Flower Trials

Ieder jaar komen er zo’n 25 potentiële nieuwe rassen bij, die in de proefkas van 3.000 m2 aan de Papendijk, in de eigen showkas en bij telers worden getest. “We doen in de proefkas onder andere een koude proef. De rassen die we nu op de markt brengen zijn beter getest en meer marktrijp dan vroeger”, vertelt Van der Haak.
Tijdens de komende Flower Trials presenteren 59 veredelaars van pot- en perkplanten hun laatste noviteiten en brede assortimenten voor alle professionals in de sierteelt en retail vanuit de hele wereld. “Bij ons staat bij die gelegenheid het gehele sortiment in bloei waaronder het toegevoegde Endisch sortiment.”
“De Flower Trials gaan hier de hele zomer door”, lacht Zuyderwijk. “Onze showtuin is de rest van het seizoen nog geopend. Al onze commerciële en pre-commerciële rassen staan dan in bloei. Voor ons is het een goede test om de rassen op hun buitenprestatie te beoordelen. We lopen hier met klanten en klanten van onze klanten. Maar de tuin is ook open voor mensen die langs fietsen. Als bedrijf maak je deel uit van de Westlandse gemeenschap. De Papendijk is een deel van een fietsroute. Het is leuk om je product te laten zien en de reacties te horen. Mensen zijn steeds weer verbaasd als ze zien hoeveel rassen er zijn.”

Samenvatting

Handelskwekerij P. van der Haak is een grote speler in de markt van bewortelde geraniumstekken. Met twee partners pakken zij samen de veredeling op, door eigen veredeling en strategische overnames. Om professioneler te werk te gaan, nam het bedrijf een operationeel directeur aan die zich bezighoudt met de bedrijfsprocessen, innovaties en personeelsbeleid.

Tekst en beeld: Marleen Arkesteijn

Gerelateerd