In drie Europese regio’s is de afgelopen vier jaar samengewerkt om biobased ontwikkelingen in de tuinbouw te stimuleren. “Er is veel potentieel voor biobased initiatieven, maar aan de ontwikkeling, het testen en het implementeren van groene innovaties werd nauwelijks aandacht geschonken”, zegt Willem Kemmers namens Greenport West-Holland. “Volgende week laten we zien wat er de afgelopen vier jaar tot stand is gekomen.”

In BioBoost werken tien partners uit Nederland, België en het Verenigd Koninkrijk samen om de ontwikkeling van een biobased tuinbouweconomie te stimuleren. In gezamenlijke proef- en testprojecten van onderzoeksinstellingen en bedrijven onderzoeken zij de mogelijkheden voor hoogwaardig gebruik van tuinbouwresiduen en plantenstoffen en brengen zij deze in praktijk.
Daarnaast zijn activiteiten ontwikkeld om de structurele samenwerking van (tuinbouw)bedrijven, onderzoekers en overheden in de tuinbouwregio’s Lea Valley/Kent (UK), Roeselare (B) en West-Holland te bevorderen. Hiervoor was een budget beschikbaar van bijna 6 miljoen euro, waarvan ruim de helft afkomstig was uit het Europese ‘Interreg 2 zeeën programma’.

Plantenresten en inhoudsstoffen

Het project mikt op nieuwe concepten en producten op basis van plantenresten en inhoudsstoffen voor bijvoorbeeld de voedsel- en diervoederindustrie, geneesmiddelen, cosmetica, textiel en bouwmaterialen. Afhankelijk van de regio ligt de nadruk op gewassen die in ruime mate voorhanden zijn, zoals tomaat, paprika en chrysant in West-Nederland en witlof en spruiten in Vlaanderen. Hiervoor zijn drie regionale platforms opgezet, die gezamenlijk strategieën en jaarplannen formuleerden om de regionale transities naar een biobased economie vorm en inhoud te geven. In Nederland waren gemeente Westland (penvoerder/financier) en Greenport West-Holland (coördinatie en uitvoering) de grote trekkers.

Resultaten

Op de vraag wat het vierjarige programma heeft opgeleverd, antwoordt Kemmers: “Persoonlijk vind ik het online platform de grootste verdienste tot nu toe. Op dit platform komt alles samen: informatie over lopende en nieuwe initiatieven, rapportages en projectdocumenten, en partijen en experts die bij de initiatieven betrokken zijn. Kortom, het is een open innovatieplatform dat informeert, inspireert en verbindt. Dat is ook nodig, want de transitie naar een biobased economie vergt een lange adem en brede samenwerking tussen ondernemers, onderzoekers en overheden.”
In de afgelopen vier jaar zijn er negen pilotprojecten gestart rond de toepassing van tuinbouwreststromen en bijproducten in levensmiddelen, diervoeding, groene gewasbescherming, farmacie en cosmetica. Afgezien van de technische haalbaarheid, waar de aandacht in eerste instantie naar uitgaat, zal er uiteindelijk een succesvolle businesscase moeten liggen om van een geslaagde transitie te kunnen spreken. Daarvoor is het in de meerderheid van de gevallen nu nog te vroeg, maar er wordt in elk geval over nagedacht.

Denkproces

Kemmers: “Onderdeel van het denkproces is de vraag hoe je de kwaliteit, de aanvoer en de verwerking van grondstoffen kunt optimaliseren en hoe je tot echte vierkantsverwaarding kunt komen van tuinbouwgewassen. Veel initiatieven zijn gebaseerd op enkelvoudige toepassingen en dat leidt heel vaak tot smalle, kwetsbare businesscases en reststromen die niet ten volle worden benut.” Verwerking zou wellicht voor een deel kunnen plaatsvinden bij de producent, dus de teler. Wanneer versheid een vereiste is en er ook sprake is van constante beschikbaarheid van een flink volume, kan dat best interessant zijn. Een grote chrysantenteler heeft bijvoorbeeld een vrijwel constante restroom. Een tomatenbedrijf daarentegen heeft maar één of twee keer per jaar plantenstengels beschikbaar voor verwerking tot vezels. Dat kun je dan beter elders laten doen.

Online slotevent

Op 7 oktober vindt het online slotevent plaats, dat het voor afgelopen april geplande, maar wegens het coronavirus afgelaste live event in het WHC vervangt. De bijeenkomst heeft als thema: Naar een circulaire (glas)tuinbouwsector. Diverse sprekers gaan in op de toekomst van de circulaire tuinbouw en op de resultaten en lessen die het project tot nu toe heeft opgeleverd. Het event start om 13.00 uur en eindigt om 15.00 uur. Geïnteresseerden kunnen zich voor deelname aanmelden op bioboosteurope.com.

Tekst: Jan van Staalduinen, beeld: Mario Bentvelsen