Iedereen die een kas over zijn planten zet, hoe simpel ook, krijgt te maken met natuurkundige principes. Daar moet je rekening mee houden bij de teelt en de klimaatbeheersing, maar ook als je het kastype wilt verbeteren. Bij de ‘modernisering’ van traditionele kastypen worden daarbij nog wel eens vergissingen gemaakt. Het boek ‘Greenhouse Horticulture – technology for optimal crop production’ legt op een wetenschappelijk niveau de principes uit.

Het boek is vorige week gepresenteerd in Wageningen. De auteurs Cecilia Stanghellini, Bert van ’t Ooster en Ep Heuvelink geven het drukbezochte college Greenhouse Technology aan Wageningen Universiteit. De collegestof is de basis, maar het boek is veel uitgebreider en zal ongetwijfeld uitgroeien tot een internationaal standaardwerk. Die verwachting baseert de uitgever op de populariteit van een eerder soortgelijk boek, dat inmiddels echter 25 jaar oud is en daarmee op veel onderdelen gedateerd.
Het betreffende college is wereldwijd uniek, omdat het plantengroei-analyse, natuurkunde en technologie (engineering) combineert; vakgebieden die ‘van nature’ weinig raakvlakken met elkaar hebben. Die samenhang is wel nodig om op een hoog niveau in een kas te kunnen produceren; welke kas dan ook.

Groei-analyse

Na een uitleg over de groeianalyse en daarmee de aangrijpingspunten om de productie beter te begrijpen en te verbeteren, gaat het boek in op alle aspecten die meespelen bij de beheersing van het kasklimaat.
Het begint met een simpele kas zonder mogelijkheden om het klimaat te beheersen. Zelfs als daar geen gewas in staat, gelden natuurkundige wetten waar je rekening mee moet houden bij het ontwerp van zo’n kas. Of het nu een traditionele Chinese kas is, een plastic kas op Sicilië of de meest geavanceerde in Nederland. Altijd spelen eigenschappen van het kasmateriaal en de energiebalans in de kas een belangrijke rol.
Zodra er een gewas in staat, wordt het een stuk ingewikkelder, met name omdat het gewas de luchtvochtigheid sterk beïnvloedt. Dan komen het Mollier-diagram en dampdruk ter sprake, evenals de manieren om het klimaat te sturen. De mogelijkheid om te ventileren maakt de zaak nog een slagje gecompliceerder. Daarbij moet je rekening houden met de manier waarop het gewas op klimaat- en omgevingsfactoren reageert.

Ingenieuze oplossingen

Zoals gezegd bestrijkt het boek alle technologieniveaus en verschillende kastypes die wereldwijd in zwang zijn. Van relatief simpele – die overigens vaak ingenieuze oplossingen vormen voor de uitdagingen ter plekke – tot volledig gesloten systemen. Als laatste worden summier de vertical farms behandeld.
Het boek is toegankelijk geschreven, maar de lezer moet wel een academisch niveau aankunnen en niet schrikken van (veel) formules.

Tekst: Tijs Kierkels.





Gerelateerd