Omdenken, situaties en problemen vanuit een andere invalshoek leren bekijken. Het kan o zo nuttig zijn, ook in de glastuinbouw. Omdenken opent deuren naar niet voor de hand liggende oplossingen, nieuwe markten, teelten, veranderingen in organisaties.  

In de november-editie van vakblad Onder Glas plaatsten we een reportage over kwekerij Van der Burg uit Naaldwijk. Het bedrijf teelde op vijf locaties tientallen soorten sierteelt- en potplantenproducten. “We renden van links naar rechts en verloren gaandeweg de controle”, vertelde de bedrijfsleider.
Er moest wat gebeuren. De ondernemers gingen terug van vijf naar één locatie, en specialiseerden zich op één product: de plant Aloë Vera en de specifieke waarden van de plant voor de consument. Het resultaat: een prettiger werkomgeving, genoeg aanloop van jonge medewerkers en een financieel gezonder bedrijf.

Thema Omdenken

Het is een typerend voorbeeld van omdenken, het thema van dit beursmagazine. Wat is omdenken? Centraal in de filosofie van het omdenken – u heeft er vast wel eens van gehoord – staat de benadering van problemen en de neiging om die met veel energie te willen oplossen.
Knelpunten die op je pad komen moet je oplossen en wel zo snel mogelijk, zal menig ondernemer in deze innovatieve sector als eerste denken. We zijn geneigd problemen met doeltreffende acties van tafel te willen vegen. Toch is dat niet altijd een duurzame oplossing. Vaak blijkt de oplossing van vandaag het probleem van morgen. Juist accepteren kan de blik op nieuwe kansen werpen.

Veel problemen bestaan niet

Dit zijn zo enkele wijsheden uit het ‘rode boekje’ van de ‘Omdenk-beweging’ van grondlegger Berthold Gunster, waarvan inmiddels 450.000 exemplaren zijn verkocht. Wie goed kan omdenken, stellen de schrijvers van het boekje, merkt dat veel problemen eigenlijk niet eens bestaan. Wie anders naar een situatie kijkt, ontdekt dat veel ‘oneffenheden’ die men ervaart het gevolg zijn van eerder gestelde verwachtingen.
‘Mijn bedrijf moet groeien, mijn omzet moet omhoog, alles moet zo efficiënt mogelijk verlopen’. Allemaal verwachtingen, die problemen opwerpen als het in de praktijk anders loopt. En verzet tegen situaties die je graag anders ziet, maakt het probleem meestal alleen maar groter.

Van uitgebloeid naar klantbinding

We vonden omdenken een mooi thema voor deze editie van het HortiContact beursmagazine. Immers, zoveel telers staan voor uitdagingen als bovengenoemde kwekerij Van der Burg, die vragen om een creatief antwoord, ofwel omdenken.
We vonden een aantal voorbeelden van tuinbouwbedrijven die met succes situaties in hun bedrijf of markt wisten om te denken. Wat te denken van Ronald Koeleman, die bedacht dat al die uitgebloeide orchideeën in de vensterbanken van consumenten de basis zijn voor een nieuwe vorm van klantenbinding én verduurzaming.

Geen toekomst in bulk

Johan Jansen, zoon van een tomatenteler uit Brabant zag geen toekomst in bulk. Nu teelt hij na financiering door crowdfunding zijn eigen merk Nederthee-assortiment. Zowel de teelt als verwerking tot eindproduct hebben zijn hart gestolen.
Een thema in de glastuinbouw dat schreeuwt om omdenken is de steeds meer knellende personeelsvoorziening. Dat omdenken over arbeid valt nu nog tegen, volgens arbeidsmarktonderzoekster Anita Strockmeijer. Toch komen er ook bedrijven aan het woord in het artikel over de arbeidsmarkt die op dit punt wellicht inspirerende voorbeelden zijn.
Omdenken, het is een flinterdunne theorie, maar ze kan verfrissend zijn. Maak korte metten met de ‘Ja, maar reactie’, stop met verzetten tegen problemen en vindt originele wegen naar verandering!

Tekst: Koen van Wijk