Pas rond hun dertigste besloten Roy en Nick Persoon om het paprikabedrijf van hun ouders te versterken. Met bagage uit studies, andere banen en buitenlandse avonturen zijn ze nu paprikateler in Bleiswijk. Een heel andere route dan die van hun vaders generatie. Wat de broers erg trekt is het pure ondernemerschap. Ze zien vele mogelijkheden in de snel veranderende glastuinbouw.

Tijdens de donkere januaridagen kijken paprikatelers Roy (33) en Nick (31) Persoon reikhalzend uit naar wat meer licht. “Het gewas staat er goed op, maar een zonnetje is erg welkom”, zegt Nick. De broers telen op 7 ha het ras Keessie, een fijne rode paprika waarmee ze zich willen onderscheiden van het blok en onder meer de Britse en Japanse markt beleveren.
“Dit ras zet wat lastiger, daarom ligt onze plantdatum vrij laat. Eerder is er gewoon te weinig licht”, vertelt Roy, sinds drie jaar actief in het bedrijf. Zijn jongere broer Nick kwam er dit najaar bij en neemt nu de teelt voor zijn rekening. Hij loopt nog geregeld een paar uur mee in het gewaswerk, “om erin te komen.” Het vaste team draait geroutineerd en ook vader Stephan is nog volop betrokken.

De wereld rond

Een typische Zuid-Hollandse tuindersfamilie, waar twee zonen klaar staan voor de bedrijfsopvolging, zo lijkt het. Toch is het verhaal van Roy en Nick allesbehalve traditioneel. Beide broers stapten pas rond hun dertigste in het familiebedrijf, nadat ze eerst studeerden, jarenlang de wereld rondzwierven en andere banen hadden.
Roy: “Ik heb heel bewust eerst andere keuzes gemaakt, het is zo makkelijk om thuis in de tuin te rollen.” Hij volgde de HBO-studie Bedrijfskunde & Agribusiness in Delft en werkte onder meer als teeltmanager in Zuid-Korea. “Ik zocht avontuur en wilde mezelf leren kennen.” Na terugkomst kreeg hij bij Rijk Zwaan een mooie baan. Bij het zaadbedrijf lag de loper uit voor een veelzijdige carrière, uiteindelijk zette Roy toch de stap naar het familiebedrijf.
Nick volgde na zijn studie Technische bedrijfskunde in Rotterdam een master Agrarisch management in Wageningen. “De agrarische sector trok me toch meer. Voor stages en projecten woonde ik in Mexico, Australië, Tanzania, Ethiopië en Turkije.” Na zijn afstuderen volgden banen in India en Vietnam. “In Vietnam heb ik vier jaar gewerkt bij het grootste tuinbouwbedrijf van Zuidoost-Azië. Mijn taak was het opzetten van de groenteteelt, met tomaat, paprika, komkommer en sla op water.”

Groene vingers

Maar ook bij Nick ging het kriebelen en het idee om zelfstandig ondernemer te zijn trok hem. “Toen Roy in de zaak stapte, belden we geregeld en werd ik enthousiast. Na een paar telefoontjes waren we eruit dat we graag samen dit bedrijf willen leiden.” Ondanks hun omzwervingen beseffen de broers dat ze beiden geen klassiek geschoolde tuinder zijn, en hun achterstand in praktijkervaring moesten inhalen.
Het afgelopen seizoen heeft Roy de teelt getrokken, omdat de teeltmanager weg ging. Hij heeft die periode veel geleerd van de kennis van zijn vader, van de teeltadviseur die wekelijks langs komt en van de bedrijfsexcursies. Ook kwam oud-paprikateler Maikel van den Berg geregeld langs. Met hem is Roy twee jaar geleden MR Seeds gestart, een gezamenlijk zaadproductiebedrijf. Hier is Roy de helft van zijn tijd werkzaam.
Inmiddels is Nick verantwoordelijk voor de teelt bij Personal Vision, terwijl Roy arbeid en organisatie voor zijn rekening neemt. De jongere broer is meer de man met groene vingers, al was zijn teeltkennis fragmentarisch en zijn Vietnamese ervaring niet direct toepasbaar in Nederland. “Ik vul dat aan met de ervaringen van Roy en mijn vader. Ik leer van de teeltadviseur, de excursies en verder heb ik me ingeschreven voor de cursus Het Nieuwe Telen.”

Informatie vastleggen

De broers stellen dat ze ook houvast hebben aan de databank die is opgebouwd uit voorgaande seizoenen. Beiden zijn gestructureerd werken gewend. Nick: “In Vietnam had ik vier verschillende teelten, dat kun je niet allemaal onthouden. Bovendien moet je informatie vastleggen om het een keer te kunnen overdragen. Roy: “Je merkt dat het prettig is als je terug kan halen hoe het vorig jaar ging en wat het effect is van het bijsturen in de teelt.”
Inmiddels krijgen ze de paprikateelt goed onder de knie. “Een paprikagewas reageert vrij traag, belangrijk is het dan je vast te houden aan je strategie en je niet laten leiden door emoties door constant aan het stuur te trekken.”

Datagestuurd telen

De opkomst van het datagestuurd telen in de glastuinbouw past de broers als een jas, mede door hun ervaring elders. Zonder een klassieke teeltachtergrond, maar gewend om te managen, vertrouwen ze bij voorkeur op een rationele aanpak en het vastleggen van processen.
Nick: “In Vietnam wist ik dat ik het eens moest overdragen en dat je medewerkers heel erg moest instrueren. Daarom heb ik alles uitgeplant in vastigheden: teeltplannen, bemestingsschema’s, gewasbescherming. Zo ontstond een systeem dat zichzelf draaiende kan houden.” Hij denkt dat planmatig en rationeel werken in Nederland mogelijkheden biedt, met constante teeltresultaten tot gevolg.
Roy vult aan: “Bij Rijk Zwaan wordt heel veel waarde gehecht aan de vrijheid en ontwikkeling van medewerkers. Dat heb ik hier ook voor ogen. Probeer niet als een ‘hete tuinder’ zelf de motor te zijn, maar zorg voor een zelfsturend team. Dat creëert weer ruimte om je op iets nieuws te focussen.”

Toekomstplannen

Doordat ze met de nodige bagage en heel bewust het bedrijf instapten, hebben de broers veel vertrouwen in de toekomst. Echt ondernemen, daar lopen ze warm voor. Zo gaan ze door op de weg die vader Stephan al inzette: onderscheidend zijn in het blok. Om die reden telen ze een fijn paprikaras en zijn ze dit jaar ook toegetreden tot telersvereniging PapriCo en afzetcoöperatie Growers United.
Roy: “Door niet voor een standaard ras te kiezen zijn onze paprika’s geschikt voor export naar Engeland en zelfs Japan. Omdat dit buiten de EU is vraagt dat meer logistieke voorbereiding van een teler. De fytosanitaire keuringen die er voor het VK aankomen waren wij al gewend voor onze export naar Japan.” Het zijn uitdagende markten, met strengere eisen aan verpakkingen en dat spreekt de jonge ondernemers aan.

Samenwerken

Ze zien nog volop andere kansen. Het ambitieuze tweetal zal niet altijd op 7 ha paprika’s blijven telen, beseffen ze. “We hebben hier de kans gekregen en Nick is pas net gestart. Maar er komen zeker nieuwe stappen”, stelt Roy. Of dat fysieke groei, telen voor een andere partij of nieuwe teelten zijn kan hij niet zeggen. Of nieuwe partnerships, zoals Roy met MR Seeds al in de praktijk brengt en wat naar meer smaakt. Samenwerken en fuseren is hot in de sector momenteel, zien de broers. Net als het splitsen van teelt en eigendom. De tijd dat de reikwijdte van het familiebedrijf maatstaf was voor een tuinbouwondernemer is voorbij, vinden ze. “Maar wat we ook gaan doen, we bekijken het wel rationeel”, besluit Nick.

Tekst: Koen van Wijk, beeld: LD Photography