De problemen met het CABY-virus in komkommer nemen toe: op diverse bedrijven is al sprake van behoorlijke productieverliezen. Toch is de situatie volgens Delphy-adviseur Ewoud van der Ven nog niet zo zorgelijk als vorig jaar, alhoewel de spannendste periode nog moet komen. De adviseur verwacht dat het afgazen van komkommerkassen op termijn een must zal zijn, om dit virus structureel onder controle te krijgen.

Eind juni meldden enkele komkommeradviseurs al dat het Cucurbit Aphid-Borne Yellow (CABY)-virus weer op diverse bedrijven was opgedoken. De afgelopen weken zette die opmars verder door. “Steeds meer bedrijven kampen met het virus”, vertelt Ewoud van der Ven. “Waren de problemen vorig jaar het grootst in het zuidoosten, dit jaar lijkt de regio Breda de ‘hotspot’ te zijn. Waardoor dit komt, is lastig te zeggen. Er zijn in deze regio bedrijven die vroegtijdig stoppen met de teelt of eerder overplanten. Maar ook in andere regio’s, waaronder het zuidoosten, is het virus alweer opgedoken.”

Spannende maanden

Planten die zijn aangetast met het virus kleuren geel en produceren nauwelijks nog vruchten. Dit leidt volgens de adviseur op sommige bedrijven tot 5 tot 10% productiederving. “Tot nu toe lijken de problemen wel minder groot dan vorig jaar, toen op bepaalde bedrijven sprake was van tientallen procenten aan productieverlies. Dat komt waarschijnlijk omdat telers toen werden overvallen door het virus, omdat het helemaal nieuw was. Nu zijn ondernemers alerter en nemen ze eerder maatregelen. Zo is het belangrijk om aangetaste planten adequaat te verwijderen. Maar eerlijk is eerlijk: de periode met de grootste luizendruk breekt nu pas aan. En tot het einde van de teelt kan CABY ons parten spelen. De komende maanden worden nog heel spannend.”

Zwaard van Damocles

Het grootste zorgpunt is volgens Van der Ven dat dit virus, dat wordt overgebracht door luizen, heel lastig onder controle te krijgen is. “Komkommertelers kunnen diverse middelen inzetten tegen luis. En dit jaar heeft ook het middel Verimark een ontheffing hiervoor, tot 12 september. Het probleem is echter dat de luis eerst aan de plant moet zuigen om het middel binnen te krijgen en het loodje te leggen. En dan is het virus al overgebracht. Mede hierdoor is CABY echt een serieuze bedreiging en hangt dit virus als een zwaard van Damocles boven de komkommerteelt.”

Belangstelling voor afgazen

Het afgazen van de kas is de enige optie om het virus écht onder controle te krijgen, geeft de adviseur aan. “Enkele telers hebben al insectengaas geïnstalleerd in hun luchtramen. En de belangstelling hiervoor neemt ook zienderogen toe. Afgazen is niet goedkoop, je praat al snel over een investering van vijf tot tien euro per vierkante meter. Maar een mislukte teelt als gevolg van virusproblemen kost vaak meer. Het gaas is uitermate effectief: op bedrijven met gaas zien we nauwelijks nog problemen met CABY.”
Ook zorgt het insectengaas ervoor dat andere ziekten en plagen beter onder controle te houden zijn, geeft Van der Ven aan. “Daarin schuilt ook een belangrijke winst, zeker omdat het middelenpakket verder verschraalt. Over tien jaar is afgazen de standaard in komkommer, daar ben ik van overtuigd.”

Onderzoek nodig

Volgens Van der Ven moet daarnaast onderzoek worden gedaan naar de verspreiding van het CABY-virus. “Het virus zou vooral worden overgebracht door de katoenluis, de boterbloemluis en de perzikluis. Het vreemde is echter dat het virus ook opduikt in kassen waar deze luizen niet worden aangetroffen. Mogelijk spelen ook andere luizensoorten een rol, die de kas wel bezoeken en het virus overbrengen, maar zich niet in het gewas vestigen. Het zou goed zijn om hier nader onderzoek naar te doen. Om CABY onder controle te krijgen en te houden, is het zaak dat we dergelijke basisinformatie op een rij krijgen.”

Tekst: Ank van Lier