Bryte kiest als eerste bedrijf in Nederland voor LED toplicht

Bryte kiest als eerste bedrijf in Nederland voor LED toplicht

Tomatenbedrijf Bryte investeert als eerste in Nederland in een hybride belichtingsinstallatie met LED toplicht. Deze installatie is bestemd voor de 8,33 ha grote locatie Greenbalance in ’s-Gravenzande (zie foto). Deze locatie heeft nu nog op 3,5 ha SON-T belichting, maar met ingang van het nieuwe seizoen is alles belicht.

Installatiebedrijf Stolze in Maasdijk gaat de nieuwe installatie, met de combinatie van SON-T en LED’s en een vermogen van 180 µmol/m2/s, aanleggen. Het heeft wat moeite gekost om tomatenteler Tom Zwinkels en de andere ondernemers van Bryte over te halen in LED’s te investeren. Eigenlijk wilden zij de gebruikelijke standaard oplossing met SON-T lampen bestellen, omdat deze eenvoudig aansloot op de bestaande installatie. Verschillende scenario’s passeerden de revue, waarna uiteindelijk wederzijds vertrouwen ontstond.

Energiebesparing

Bryte koos voor de nieuwe Toplight Compact module van Sygnify, die onlangs is geïntroduceerd op de GreenTech. Deze module lijkt veel op een SON-T lamp en is daardoor één op één te vervangen. Dit maakt de overstap van SON-T naar LED een stuk eenvoudiger en aantrekkelijker. De module met een output van 1.800 µmol/m2/s produceert dezelfde hoeveelheid licht als een 1.000 W SON-T lamp. Met een energieverbruik van 600 W is 40% energiebesparing mogelijk. Deze besparing én de verwachte energiebalans in de kas heeft de telers over de streep getrokken. Zij hopen uiteindelijk meer uren te kunnen belichten met de koelere LED’s en dus een hogere productie te behalen.

Meestal tussenlicht

LED toplicht is in Nederland nog niet eerder geïnstalleerd op tomatenbedrijven, met uitzondering van Lans dat met ClimaLED3 armaturen experimenteerde. Andere tomatentelers die al hebben geïnvesteerd in LED’s hebben allen gekozen voor een combinatie van SON-T lampen boven het gewas en één of twee modules LED’s tussen het gewas. De nieuwe module kan daarin verandering brengen. Tot op heden heeft alleen Arcadia Chrysanten de nieuwe toplicht modules geïnstalleerd.
Bryte is lid van telersvereniging Prominent. Het bedrijf is ontstaan uit de fusie tussen de teeltbedrijven van de families Zwinkels en Dukker en heeft een areaal van 40 ha.

Tekst: Pieternel van Velden.

Gerelateerd

Lichtspectrum beïnvloedt plantweerbaarheid en activiteit biologische bestrijders

Lichtspectrum beïnvloedt plantweerbaarheid en activiteit biologische bestrijders

Het LED-spectrum kan tegen een achtergrond van een lage intensiteit natuurlijk zonlicht een duidelijke invloed uitoefenen op zowel de biologische bestrijders als de plantweerbaarheid tegen plagen. Dat blijkt uit de resultaten van het onderzoek ‘LED bij zonlicht’ dat de Business Unit Glastuinbouw van Wageningen University & Research uitvoerde voor het innovatieprogramma Kas als Energiebron.

Het project ‘LED bij zonlicht’ richt zich naast de effecten van de lichtkleuren op het gewas ook specifiek op de uitwerking van de lichtkleuren op plagen en biologische bestrijders. Onderzoekers hoopten zo uit te vinden welke kleurencombinaties tot de hoogste plantweerbaarheid zou leiden.

Rood remt sluipwesp

Onderdeel van het onderzoek was de invloed van licht op de effectiviteit van de sluipwesp Aphidius ervi. Deze biologische bestrijder bestrijdt bladluizen door op zoek te gaan naar zogenoemde ‘haarden’ in het gewas en de bladluizen vervolgens te ‘parasiteren’ met hun eitjes. Uit de proef bleek dat Aphidius ervi beter presteert naarmate het aandeel rood in het lichtspectrum lager is.

Onderzoeksresultaten

Bij een ‘wit’ LED-spectrum met gelijke hoeveelheden rood, groen en blauw was de zoekactiviteit en parasitering van bladluizen door de sluipwesp twee keer zo hoog als bij een rood-blauw LED-spectrum met 95% rood licht. De zoek en parasiteerintensiteit bij een rood-groen-blauw LED-spectrum met 75% rood licht lag hier tussenin.

Plantweerbaarheid

Een hoog aandeel rood in het lichtspectrum bleek uit het onderzoek wel een gunstige uitwerking te hebben op de plantweerbaarheid van de chrysant tegen trips. In twee cultivars met chrysanten werd maar liefst 2,5 tot 3,5 keer zo weinig schade door trips gevonden bij spectra met voornamelijk rood licht in vergelijking tot het ‘witte’ LED-spectrum.

Opheffen effect rood

Het nadelige effect van het ‘witte’ LED-spectrum kan worden opgeheven door preventief een hoge dichtheid van de roofwants Orius laevigatus in het gewas uit te zetten. Uit de teeltproef van Wageningen University & Research bleek dat de eileg van Orius in het plantenweefsel de plantweerbaarheid van de chrysant activeert. Hierdoor was de plantweerbaarheid in dit gewas onder het ‘witte’ LED-spectrum net zo hoog als de gewassen onder de RB-spectrum en RGB-spectrum.

Incalculeren informatie

Uit het onderzoek blijkt dat het lichtspectrum een belangrijke rol speelt bij het gedrag van biologische bestrijders en de plantweerbaarheid. Voor telers is het daarom goed om deze effecten in het achterhoofd te houden op het moment dat ze lichtrecepten ontwikkelen voor hun teelt.

Bron: Kas als Energiebron. Foto: Kees Weerheim, WUR.

Gerelateerd

Nieuw LED-armatuur welkome aanvulling op SON-T

Nieuw LED-armatuur welkome aanvulling op SON-T

De Britse LED-specialist Plessey is 2019 gestart met de introductie van hun nieuwe LED’s onder het eigen merk Hyperion Grow Light. Deze komt na het succes van het 1.000 W SON-T-equivalent LED-toplicht, dat in 2018 werd geïnstalleerd in 10 ha nieuwe kassen. Deze LED’s worden door de leverancier gezien als de perfecte aanvulling voor het assortiment Hyperion-toplicht, of als aanvulling op bestaande HPS- of SON-T-topverlichting. De Interlight armatuur is speciaal ontworpen om de glastuinbouw te voorzien van de modernste LED’s voor de hogedraadteelt van kasgroenten.

Als belangrijk voordeel van de Hyperion wordt genoemd dat er minder eenheden nodig zijn dan bij andere LED-armaturen, waardoor minder sprake is van zonwering in de kas. De armaturen zijn te installeren op de bestaande tralie. Daarmee worden kosten van extra c-profielen en onnodige schaduwwerking voorkomen. Ook de nieuwe armaturen geven meer flexibiliteit bij het ontwerp en de positionering van de verlichting.

Meer info: PLESSEY, stand H107

Lichtspectrum beïnvloedt plantweerbaarheid en activiteit biologische bestrijders

Meer inzicht in effect lichtkleuren LED-belichting bij chrysantenteelt

Voor het project ‘LED licht bij zonlicht’ deed Wageningen University & Research (WUR) onderzoek naar de effecten van lichtkleuren op gewassen, wanneer LED-verlichting wordt aangevuld met daglicht. Uit dit onderzoek bleek dat de toevoeging van verrood licht negatieve effecten heeft op de chrysantenteelt.

Om de invloed van verschillende lichtkleuren op zowel gewasgroei als -ontwikkeling te onderzoeken, plantte WUR in september 2018 vier chrysantenrassen (Baltica yellow, Pimento, Radost en Zembla cream) in het Innovatie- en Demonstratie Centrum LED belichting (IDC LED).

Winterse omstandigheden

Tijdens het onderzoek bootste WUR winterse omstandigheden in de kas na; circa 80% van het licht in het IDC LED is afkomstig van LED-belichting en de overige 20% komt van de zon. WUR plaatste de chrysantenstekken onder zeven lichtspectra die verschilden in de verhoudingen blauw, groen, rood en verrood licht.

Eerste verschillen

De eerste verschillen tussen de gewassen waren al snel na het inzetten van de lichtbehandelingen zichtbaar. Bij de behandelingen met verrood licht werden de takken van de chrysantenplanten langer en bleef de bladkleur lichter. Bij de inzet van extra blauw licht (25%) was de bladkleur juist donkergroen.

Weinig onderlinge verschillen

Voor het onderzoek oogstte WUR de takken van de chrysantplanten destructief op het moment dat er minstens drie open bloemen waren. Voor de vier verschillende chrysantensoorten was er weinig verschil op het gebied van uitgroeiduur, taklengte en takgewicht tussen de behandelingen met rood/blauw (95/5%), rood/hoog blauw (75/25%) en rood/blauw/groen (75/10/15%).

Negatieve impact verrood

Bij behandeling van de gewassen met verrood licht bleken de takken het langst, vormden er meer bladeren, was de reactietijd langer en de bloemopbouw niet goed. De conclusie van deze resultaten is dat de toevoeging van verrood licht niet is aan te bevelen in de chrysantenteelt.

Basis volgend project

De resultaten van het project ‘LED licht bij zonlicht’ zijn direct gebruikt bij de keuze van LED-belichting voor een volgend project: ‘Met LED naar een perfecte chrysant’. Op basis van de resultaten kozen de onderzoekers ervoor om naast de aanwezige rood/blauwe LED-modules ook modules op te hangen met daarin rood, blauw en wit licht. Deze modules vervangen de SON-T installaties die eerder werden gebruikt.

Bron: Kas als Energiebron. Foto: Kees Weerheim, WUR.

Gerelateerd

KeyGene opent onderzoekskas voor verticale teelt

KeyGene opent onderzoekskas voor verticale teelt

Vandaag, 20 september, opent KeyGene een gloednieuw onderzoekscentrum voor onderzoek naar verticale teelt; het Crop Innovation Center. De speciale kas staat op het industrieterrein Agro Business Park in Wageningen, waar de nieuwste bevindingen binnen de land- en tuinbouw worden getest.

In de onderzoekskas van KeyGene staan drie minikassen, die qua uiterlijk enigszins lijken op grote koelcellen. Aan beide zijdes van deze minikassen staan stellages met hangende, stalen plantenbakken. De medewerkers van KeyGene the Netherlands bestuderen zo de groei van de boven elkaar hangende gewassen.

Probleemoplossers verticale teelt

KeyGene zoekt naar oplossingen voor problemen waar verticale telers zich voor gesteld zien. In verschillende gevallen komt KeyGene met innovaties die voor veredelaars de basis vormen van nieuw te ontwikkelen plantenrassen. In andere gevallen vindt KeyGene een oplossing in technieken in de kas.

Paars licht

Een voorbeeld van een oplossing voor een (praktisch) probleem bij de verticale teelt is de slechte zichtbaarheid van de status van de planten onder paars licht. “De lichtgolflengtes van blauw, rood en ver rood licht hebben een positieve invloed op de groei van de gewassen”, zegt Erik Toussaint, woordvoerder van het Crop innovation Center van KeyGene. “Veel verticale telers maken daarom gebruik van paars LED-licht.” Omdat dit de zichtbaarheid van de planten en hun status geen goed doet, adviseert KeyGene om toch een klein beetje groen licht aan het lichtspectrum toe te voegen.

Fenotypering

Een innovatief systeem binnen de onderzoekskas van KeyGene is een groot metalen compartiment waar planten via een lopende band de fotoruimte in gaan. Een computer analyseert foto’s van het gewas en zet automatisch de meetgegevens van de gewassen in het systeem. Dit fenomeen heet digitale fenotypering, wat staat voor het volautomatisch meten van planten.

Antwoorden zoeken

Met de nieuwe onderzoekskas wil KeyGene antwoorden vinden op vragen die op dit moment een belangrijke rol spelen bij de verticale teelt. Facility manager Rolf Mank van het Crop Innovation Center van KeyGene: “Een voorbeeld is de teelt van de tomatenplant. Die is nu te hoog om verticaal te telen, maar kunnen we die niet aanpassen zodat hij korter wordt en wél in een verticale kas kan groeien?”

Biologische bestrijders

Een ander onderwerp dat Mank aansnijdt betreft het zoeken naar antwoorden op vragen binnen de verticale teelt is de rol van het gekleurde LED-licht op het functioneren van de biologische bestrijders.“Veel insectensoorten kunnen hun weg niet vinden in LED-licht. Wat voor invloed heeft dit op de plantenontwikkeling? Doen bijen en biologische bestrijders zoals roofmijten of sluipwespen hun werk dan nog wel goed?”

Bron: Volkskrant. Foto: Mario Bentvelsen.





Gerelateerd